Αποτελεί η ψήφος πράξη πολιτικής ευθύνης;
(Σκέψεις μιας αναρχικής)
Μας έχουν μάθει να θεωρούμε οτι το να ψηφίζεις είναι η κατεξοχήν πράξη πολιτικής ευθύνης. Οτι αν δεν πας στην κάλπη, δεν συμμετέχεις, δεν ενδιαφέρεσαι, δεν αναλαμβάνεις την ευθύνη σου απέναντι στην κοινωνία…
Εγώ όμως αναρωτιέμαι: είναι πράγματι έτσι? …
Αρνούμαι να ψηφίσω, όχι επειδή δεν με ενδιαφέρει η κοινωνία ή επειδή πιστεύω οτι «όλοι είναι ίδιοι». Δεν ψηφίζω, επειδή αμφισβητώ την ίδια τη λογική πάνω στην οποία στηρίζεται η αντιπροσωπευτική εξουσία. Το ερώτημα δεν είναι ποιόν θα ψηφίσω, αλλά τί σημαίνει η ίδια η πράξη της ψήφου. Τί σημαίνει να επιλέγω έναν άνθρωπο ή ένα κόμμα που, από τη στιγμή που θα εκλεγεί, αποκτά το δικαίωμα να αποφασίζει για τη ζωή μου, στο όνομά μου και συχνά χωρίς την δική μου συμμετοχή ή συγκατάθεση…
Από τη σκοπιά της αναρχικής φιλοσοφίας ( βλ. Μπακούνιν, Κροπότκιν, Έμμα Γκόλντμαν) ελευθερία δεν είναι να επιλέγω ποιός θα αποφασίζει για μένα. Είναι να μπορώ να συμμετέχω άμεσα στις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή μου, μαζί με τους άλλους, χωρίς να παραδίδω το δικαίωμά μου αυτό σε έναν εκπρόσωπο για τα επόμενα χρόνια.
Η ψήφος μου, όσο σημαντική κι αν παρουσιάζεται, δε μου δίνει πραγματικό έλεγχο πάνω στις αποφάσεις που θα παρθούν. Μου ζητά να μετατρέψω τη βούλησή μου σε ψήφο και στη συνέχεια να την παραδώσω. Μου ζητά να επιλέξω ανάμεσα σε έτοιμες πολιτικές επιλογές και στη συνέχεια να αποδεχθώ οτι κάποιος άλλος θα έχει την εξουσία να αποφασίζει εξ ονόματός μου. Για μένα αυτό δεν είναι δημοκρατία... είναι ανάθεση.
Δεν με εκφράζει αυτή η μορφή συμμετοχής. Δεν θέλω να εκχωρώ την πολιτική μου ευθύνη σε κανέναν άλλο. Θέλω να συμμετέχω, να οργανώνομαι, να συνεργάζομαι και να αντιστέκομαι όταν χρειάζεται…
Η πολιτική για μένα δεν σχετίζεται με την κάλπη. Αντίθετα, βρίσκεται στην καθημερινή ζωή, στον τρόπο που συνυπάρχουμε, εργαζόμαστε, αλληλοστηριζόμαστε και παίρνουμε συλλογικές αποφάσεις.
Το να μην ψηφίζω, επομένως, δεν σημαίνει ότι δεν έχω άποψη. Είναι μια συνειδητή άρνηση συμμετοχής σε έναν μηχανισμό στον οποίο δεν θέλω να νομιμοποιήσω την ανάθεση της εξουσίας. Δεν θέλω να ζητήσω από κάποιον να κυβερνήσει «σωστά» για λογαριασμό μου. Αμφισβητώ την ανάγκη να κυβερνά κάποιος πάνω σε άλλους.
Για μένα η ελευθερία δεν βρίσκεται στην επιλογή του προσώπου που θα ασκήσει την εξουσία. Βρίσκεται στην προσπάθεια να δημιουργήσουμε σχέσεις και μορφές συλλογικής οργάνωσης και δράσης, όπου η εξουσία δεν συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων.
Η αναρχία, όπως την αντιλαμβάνομαι, δεν είναι χάος ούτε αδιαφορία. Είναι η αναζήτηση μιας κοινωνίας χωρίς επιβεβλημένη ιεραρχία και χωρίς την ανάγκη ενός κυρίαρχου πάνω από τους άλλους. Είναι η πίστη ότι οι άνθρωποι μπορούν να οργανώνονται μεταξύ τους μέσα από την αλληλεγγύη, την αμοιβαιότητα, την ελεύθερη συνεργασία και την άμεση συμμετοχή.
Αγγελική Παναγιωτίδου.
