Είναι το Ελ Νίνιο μια ματιά στο μελλοντικό μας κλίμα; Μια συνοπtική αποτύπωση του φαινομένου El Nino και η επίδραση του στο πλανητικό κλίμα

 

Είναι το Ελ Νίνιο μια ματιά στο μελλοντικό μας κλίμα;

Το κεντρικό ερώτημα του άρθρου είναι κατά πόσο μια προσωρινή έξαρση της θερμοκρασίας λόγω του φαινομένου Ελ Νίνιο (El Niño) προσφέρει μια πραγματική προεπισκόπηση του πώς θα είναι ο πλανήτης σε 10-20 χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής (αέρια θερμοκηπίου).

1. Η πρόβλεψη για τις θερμοκρασίες

• Ρεκόρ θερμοκρασιών: Το φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται να ανεβάσει την παγκόσμια μέση θερμοκρασία σε επίπεδα ρεκόρ το 2027.
• Η αναλογία της «Μηχανής του Χρόνου»: Η παγκόσμια μέση θερμοκρασία του 2027 μπορεί να είναι ίδια με αυτή που προβλέπεται για το 2037 βάσει της μακροπρόθεσμης τάσης. Από άποψη συνολικού παγκόσμιου μέσου όρου, το 2027 λειτουργεί πράγματι ως «μηχανή του χρόνου».

2. Η βασική διαφορά: Ανακατανομή vs. Συσσώρευση Ενέργειας

Παρά τον ίδιο παγκόσμιο μέσο όρο θερμοκρασίας, οι φυσικοί μηχανισμοί των δύο φαινομένων είναι εντελώς διαφορετικοί:

Χαρακτηριστικό	Παγκόσμια Θέρμανση (Αέρια Θερμοκηπίου)	Φαινόμενο Ελ Νίνιο (ENSO)
Μηχανισμός	Παγίδευση θερμότητας από την ατμόσφαιρα & συσσώρευση ενέργειας στο σύστημα της Γης.	Ανακατανομή της ήδη υπάρχουσας θερμότητας από τα βάθη του Ειρηνικού στην επιφάνεια.
Γεωγραφική Κατανομή	Ομοιόμορφη/Ολική αύξηση θερμοκρασίας σε όλο τον πλανήτη (με ταχύτερη θέρμανση στην ξηρά).	Εντοπισμένη θέρμανση κυρίως στον τροπικό Ειρηνικό· ορισμένες περιοχές μπορεί να ψυχθούν.
Διάρκεια & Φύση	Μόνιμη και κλιμακούμενη μακροπρόθεσμη τάση.	Προσωρινή διακύμανση που διαρκεί περίπου 1-2 χρόνια.

3. Επιπτώσεις σε Θερμοκρασία, Βροχόπτωση & Ακραία Φαινόμενα

• Τοπικές συνθήκες: Οι τοπικές συνθήκες (π.χ. στην Ευρώπη ή τη Μεσόγειο) το 2027 δεν θα είναι ίδιες με αυτές του 2037, καθώς η θερμότητα κατανέμεται διαφορετικά.
• Βροχοπτώσεις: Αν και η παγκόσμια βροχόπτωση αυξάνεται και στις δύο περιπτώσεις λόγω εξάτμισης, τα χωρικά μοτίβα διαφέρουν σημαντικά. Στο Ελ Νίνιο οι τροπικές μετατοπίσεις είναι οξύτερες.
• Τυφώνες & Ακραία Φαινόμενα: Ένας θερμότερος πλανήτης το 2037 σε ουδέτερη φάση ENSO θα έχει διαφορετική συχνότητα τυφώνων (π.χ. περισσότερους στον Ατλαντικό) από ό,τι το 2027 κατά τη διάρκεια ενός Ελ Νίνιο, το οποίο τείνει να καταστέλλει τους τυφώνες στον Ατλαντικό.

 

Θερμοκρασία

Εδώ είναι το μοτίβο της μακροπρόθεσμης θέρμανσης, υπολογισμένο από δεδομένα του Berkeley Earth:

Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς είναι ότι η θέρμανση από αέρια του θερμοκηπίου είναι πραγματικά παγκόσμια θέρμανση. Σχεδόν κάθε σημείο του πλανήτη βιώνει μακροπρόθεσμη αύξηση της θερμοκρασίας. Υπάρχουν πλήρως κατανοητές χωρικές διακυμάνσεις στον ρυθμό θέρμανσης: π.χ. η ξηρά έχει θερμανθεί ταχύτερα από τους ωκεανούς λόγω της υψηλής θερμοχωρητικότητας του νερού.

Οποιοδήποτε μεμονωμένο έτος, φυσικά, δεν θα μοιάζει με αυτό, επειδή το μοτίβο ενός μόνο έτους είναι ο συνδυασμός της θέρμανσης από αέρια του θερμοκηπίου (ΑΘ) και της τυχαίας μεταβλητότητας από το ENSO και μια σειρά από άλλους τρόπους μεταβλητότητας (PDO, NAO, κ.λπ.).

 

Η ισχύς ενός Ελ Νίνιο μετριέται από τη μέση θερμοκρασία στον τροπικό Ειρηνικό (το μαύρο πλαίσιο στις παρακάτω εικόνες), την οποία αναφέρουμε ως δείκτη ENSO, με μονάδες βαθμούς Κελσίου.

Μπορούμε να συσχετίσουμε την παγκόσμια μέση θερμοκρασία με τον δείκτη ENSO, γεγονός που μας δείχνει ότι ο πλανήτης θερμαίνεται κατά περίπου 0,08°C για κάθε αύξηση ενός βαθμού στον δείκτη ENSO. Η πρόβλεψη είναι ότι ο δείκτης ENSO θα φτάσει τους +3,9°C τον Νοέμβριο του 2026, γεγονός που συνεπάγεται περίπου +0,3°C (προσωρινής) παγκόσμιας θέρμανσης το επόμενο έτος. Αυτή η πρόσθετη θέρμανση ENSO είναι ο λόγος για τον οποίο το 2027 θα καταρρίψει ρεκόρ και θα αποτελέσει προεπισκόπηση ενός κόσμου με αυξημένα αέρια θερμοκηπίου στα τέλη της δεκαετίας του 2030.

(Κλίση της παλινδρόμησης της θερμοκρασίας σε κάθε σημείο του πλέγματος έναντι του δείκτη ENSO. [Αριστερά] παλινδρόμηση με μηδενική υστέρηση, [δεξιά] οι θερμοκρασίες υστερούν έναντι του δείκτη ENSO κατά 6 μήνες)

Μπορούμε επίσης να εκτιμήσουμε το χωρικό μοτίβο της παγκόσμιας θέρμανσης λόγω του Ελ Νίνιο συσχετίζοντας τον δείκτη ENSO με τη θερμοκρασία σε κάθε σημείο του πλέγματος (σε δύο χρονικές υστερήσεις: μηδέν και 6 μήνες):

Όπως μπορείτε να δείτε, το μοτίβο θέρμανσης του Ελ Νίνιο είναι πολύ διαφορετικό από το μοτίβο θέρμανσης ΑΘ. Σίγουρα δεν είναι παγκόσμιο· αντίθετα, ένα μεγάλο ποσοστό της θέρμανσης συμβαίνει στον τροπικό Ειρηνικό. Και ορισμένες περιοχές στην πραγματικότητα ψύχονται κατά τη διάρκεια ενός Ελ Νίνιο.

Έτσι, ενώ η μέση παγκόσμια θερμοκρασία το 2037 μπορεί να είναι ίση με αυτή του 2027, η θέρμανση θα είναι κατανεμημένη διαφορετικά. Επομένως, δεν πρέπει να περιμένετε ότι οι τοπικές σας συνθήκες το 2027 θα είναι ίδιες με τις τοπικές συνθήκες το 2037.

Βροχόπτωση

Καθώς οι θερμοκρασίες μετατοπίζονται ως απόκριση στο Ελ Νίνιο, μετατοπίζεται επίσης και η κατανομή των βροχοπτώσεων.

Τα αρχεία παρατηρήσεων των βροχοπτώσεων δεν είναι τόσο καλά για αυτού του είδους τον υπολογισμό, επομένως για αυτά τα διαγράμματα χρησιμοποιώ δέκα μέλη του CESM1 Large Ensemble. Εδώ είναι η μακροπρόθεσμη αλλαγή στη βροχόπτωση μεταξύ των αρχών του 20ού αιώνα και των τελών του 21ου αιώνα:

Υπάρχει μια ευρεία αύξηση της παγκόσμιας βροχόπτωσης, κάτι που βγάζει φυσικό νόημα. Το ενεργειακό ισοζύγιο της επιφάνειας απαιτεί την αύξηση της εξάτμισης καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, επομένως η βροχόπτωση, η οποία πρέπει να εξισορροπεί την εξάτμιση, πρέπει επίσης να αυξηθεί.

Όμως, όπως και με τη θερμοκρασία, η αύξηση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Ορισμένες περιοχές θα δουν πολύ μεγάλες αυξήσεις στις βροχοπτώσεις, ενώ άλλες γίνονται πιο ξηρές. Πολλές από τις περιοχές που ξηραίνονται βρίσκονται στους υποτροπικούς, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων της Μεσογείου, της νότιας Αφρικής, της Αυστραλίας και της Αμερικής.

Τώρα συγκρίνετε αυτό με την απόκριση των βροχοπτώσεων στο Ελ Νίνιο, υπολογισμένη με τον ίδιο τρόπο όπως η απόκριση της θερμοκρασίας παραπάνω:

Υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ των αποκρίσεων στη θέρμανση ΑΘ και στο ENSO — αλλά και σημαντικές διαφορές, ιδιαίτερα στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη και στους τροπικούς.

 

Συμπέρασμα

Το Ελ Νίνιο προσφέρει μια περιορισμένη προεπισκόπηση όσον αφορά την τιμή της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας, αλλά δεν αποτελεί πραγματική εικόνα του μέλλοντος. Η μελλοντική Γη του 2037 θα περιέχει συνολικά περισσότερη θερμική ενέργεια στους ωκεανούς και την ξηρά της, δημιουργώντας διαφορετικό κλιματικό αποτύπωμα από μια προσωρινή θερμή φάση του Ελ Νίνιο

Υπό Εταιρικό Έλεγχο! Η Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά: από τη βιομηχανία, για τη βιομηχανία.

Υπό Εταιρικό Έλεγχο! Η Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά: από τη βιομηχανία, για τη βιομηχανία.

Πώς η ιδιωτική επιρροή διαμορφώνει τις δημόσιες προτεραιότητες και επενδύσεις

Χημικά | Περιβάλλον

Περισσότεροι από 200 καλεσμένοι και ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Στεφάν Σεζουρνέ, παρευρέθηκαν στην εναρκτήρια συνάντηση της Συμμαχίας για τα Κρίσιμα Χημικά (Critical Chemicals Alliance) σε ένα κέντρο της χημικής βιομηχανίας στην Ολλανδία τον Ιανουάριο του 2026. Ωστόσο, από την έναρξη της Συμμαχίας, είναι σαφές ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Χημικής Βιομηχανίας (CEFIC) βρίσκεται στο «τιμόνι» αυτής της πρωτοβουλίας, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μην ανησυχεί για τον κίνδυνο η διαδικασία να επηρεαστεί αδικαιολόγητα από εταιρικά συμφέροντα.

Η δομή της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένου του Διοικητικού της Συμβουλίου και των ομάδων εργασίας, είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να δίνει στους υφιστάμενους παίκτες της χημικής βιομηχανίας τεράστιο λόγο στα αποτελέσματα, παρά τα περιχαρακωμένα συμφέροντά τους. Παράλληλα, η πολιτική κατεύθυνση της διαδικασίας είναι επίσης έντονα προβληματική, καθώς η αντιμετώπιση των επιβλαβών χημικών απουσιάζει εντελώς, ενώ «ψευδείς λύσεις» για την κλιματική κρίση, την παραγωγή πλαστικών και την απορρύθμιση είναι πολύ πιθανό να λάβουν ισχυρή ώθηση.

Έκτακτη είδηση! Στις 9 Ιουλίου 2026, 31 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών δημοσίευσαν επιστολή προς τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Σεζουρνέ, απαιτώντας είτε τη θεμελιώδη μεταρρύθμιση της Συμμαχίας για τα Κρίσιμα Χημικά είτε την πλήρη διακοπή της. Διαβάστε την επιστολή εδώ.

Η Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2026. Αυτή η ευρωπαϊκή διαδικασία θα οδηγήσει τελικά σε έναν κατάλογο χημικών μορίων και μονάδων παραγωγής που θεωρούνται «κρίσιμης σημασίας» για την υποστήριξη της οικονομίας της ΕΕ. Αυτά τα κρίσιμα χημικά θα λάμβαναν στη συνέχεια δημόσια υποστήριξη, ενδεχομένως με τη μορφή κρατικών ενισχύσεων από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Η ιδέα της αναγνώρισης κρίσιμων μορίων και εγκαταστάσεων προήλθε από τη Γαλλία και αντικατοπτρίζει άλλες βιομηχανικές «συμμαχίες» της ΕΕ για διαφορετικούς τομείς. Η πρόταση υιοθετήθηκε γρήγορα σε επίπεδο ΕΕ και τώρα παρουσιάζεται ως μέρος των επίσημων προσπαθειών για τη «διάσωση» της ευρωπαϊκής χημικής βιομηχανίας, η οποία ισχυρίζεται επανειλημμένα ότι αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες.

Ωστόσο, από την έναρξη της Συμμαχίας, είναι σαφές ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Χημικής Βιομηχανίας (CEFIC) βρίσκεται στο τιμόνι αυτής της πρωτοβουλίας, με τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ της Επιτροπής (DG GROW) να μην ανησυχεί για τον κίνδυνο αδικαιολόγητης επιρροής της διαδικασίας από εταιρικά συμφέροντα. Όπως εξηγεί αυτή η έκθεση, η δομή της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένου του Διοικητικού της Συμβουλίου και των ομάδων εργασίας, έχει σχεδιαστεί για να δώσει στους υφιστάμενους παίκτες της χημικής βιομηχανίας τεράστιο λόγο στα αποτελέσματα, παρά τα ίδια συμφέροντά τους. Εν τω μεταξύ, η πολιτική κατεύθυνση της πρωτοβουλίας είναι επίσης βαθύτατα προβληματική.

 Ο κόσμος είναι κατακλυσμένος από πλαστικά και επιβλαβείς χημικές ουσίες, όπως τα «παντοτινά χημικά» (PFAS). Ωστόσο, η Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά αγνοεί επιμελώς την επιτακτική ανάγκη της χημικής βιομηχανίας να αποτοξινώσει επειγόντως τα επιβλαβή προϊόντα της, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κρίση της χημικής ρύπανσης που επηρεάζει τα σώματά μας, το κλίμα και το περιβάλλον. Αντίθετα, πολλές προβληματικές και επιβλαβείς ουσίες βρίσκονται ήδη στην «ουρά» για να χαρακτηριστούν ως «κρίσιμες».

 

Η Συμμαχία φαίνεται επίσης έτοιμη να ενισχύσει ψευδείς λύσεις για την κλιματική κρίση, ενώ αρνείται την ανάγκη σταδιακής μείωσης του πετροχημικού τομέα, ο οποίος υποφέρει από υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα και μειωμένη ζήτηση. Αυτή η πρωτοβουλία είναι επίσης πιθανό να ενισχύσει περαιτέρω την τρέχουσα εμμονή της ΕΕ με την απορρύθμιση προς όφελος της βιομηχανίας — δηλαδή την υποβάθμιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών κανόνων δημόσιου συμφέροντος.

Λαμβάνοντας υπόψη την παραπάνω ελαττωματική βάση, ίσως δεν είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι λίγες ΜΚΟ επέλεξαν να ενταχθούν στη Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά. Και μεταξύ των λίγων που εντάχθηκαν, με στόχο να κατευθύνουν τη Συμμαχία σε μια πιο βιώσιμη πορεία, ορισμένες αναφέρουν ότι οι φωνές τους έχουν περιθωριοποιηθεί πλήρως, παρόλο που αυτές οι ομάδες εκπροσωπούν ζωτικής σημασίας ανησυχίες για την ανθρώπινη υγεία και τη μόλυνση του περιβάλλοντος.

Η CCA (Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά) κινείται με μεγάλη ταχύτητα και ενδέχεται να ολοκληρώσει μεγάλο μέρος της εργασίας της τον Οκτώβριο, μετά από μόλις δέκα μήνες. Είναι καταστροφικό το γεγονός ότι η πραγματική δράση για την αντιμετώπιση της κρίσης της χημικής ρύπανσης και της σημαντικής συμβολής της βιομηχανίας στην κλιματική κρίση δεν συμβαίνει με τον ίδιο ρυθμό. Αντίθετα, η Συμμαχία για τα Κρίσιμα Χημικά φαίνεται έτοιμη να επιβραβεύσει τις υφιστάμενες χημικές και πετροχημικές βιομηχανίες —οι οποίες ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τη δημιουργία αυτών των προβλημάτων εξαρχής— ενώ δεν κάνει απολύτως τίποτα για τη μείωση της παραγωγής επιβλαβών χημικών και πλαστικών.

Αυτή η συζήτηση πρέπει να επαναπροσδιοριστεί επειγόντως γύρω από την έννοια της «ουσιαστικότητας» για το δημόσιο συμφέρον. Θα πρέπει να εξετάσουμε ποια χημικά χρειαζόμαστε για ουσιώδεις κοινωνικές λειτουργίες και ποια όχι, ώστε να μην εγκλωβιστούμε σε περαιτέρω, μη απαραίτητη παραγωγή επιβλαβών χημικών ουσιών.

 

 

Διορθώνοντας ένα από τα χειρότερα διαγράμματα για το κλίμα

 Διορθώνοντας ένα από τα χειρότερα διαγράμματα για το κλίμα

Η δεκαετία του 1930 ήταν θερμή στις Μεσοδυτικές ΗΠΑ, αλλά όχι τόσο θερμή

Prof  Andrew Dessler

Ένα «hall of fame» για τα κακά διαγράμματα του κλίματος θα περιελάμβανε σίγουρα αυτό:

Το διάγραμμα καλύπτει την ηπειρωτική έκταση των ΗΠΑ και δείχνει με θεαματικό τρόπο ότι οι θερμοκρασίες τη δεκαετία του 1930 ήταν πιο ακραίες από εκείνες της σημερινής περιόδου. Το μέγεθος που αποτυπώνεται, ο δείκτης κυμάτων καύσωνα (heat wave index), κατασκευάζεται ως ο μέσος όρος των σταθμών για τον αριθμό των περιόδων ζέστης διάρκειας 4 ημερών (όπου η μέση θερμοκρασία ξεπερνά το τοπικό όριο της 1 στα 10 έτη) κάθε χρόνο, επομένως οι υψηλότερες τιμές σημαίνουν ότι οι καύσωνες ήταν συχνότεροι εκείνο το έτος.

Δημοσιεύτηκε αρχικά το 1999 και έχει περάσει από διάφορες εκδοχές, με την παραπάνω να προέρχεται από έναν ιστότοπο της EPA το 2021.

Μην το εκλάβετε αυτό ως κριτική στην αρχική επιστημονική δημοσίευση — δημοσιεύτηκε το 1999, εξάλλου. Ωστόσο, το διάγραμμα παρέμεινε στο προσκήνιο πολύ μετά την ημερομηνία λήξης του και έκτοτε έχει γίνει βασικό εργαλείο της κλιματικής άρνησης. Νομίζω ότι είναι ώρα να επανεξετάσουμε τι μας λέει πραγματικά αυτό το διάγραμμα.

 

Είναι όμως σωστό;

Αφού διαβάσατε τις προηγούμενες ανάρτησή μας για τη ζέστη της δεκαετίας του 1930, πιθανότατα γνωρίζετε ήδη την απάντηση: αυτό το διάγραμμα είναι λανθασμένο σε σημαντικά σημεία.

Το παραπάνω διάγραμμα έχει κατασκευαστεί από ανεπεξέργαστα, μη προσαρμοσμένα δεδομένα σταθμών, τα οποία περιέχουν σημαντικές συστηματικές αποκλίσεις (biases) τόσο στα αρχεία των μεμονωμένων σταθμών όσο και στη γεωγραφική τους κατανομή.

Όπως συζητήσαμε στις προηγούμενες ανάρτησή μας, μπορούμε να προσαρμόσουμε αυτά τα σφάλματα. Ορίστε τα διαγράμματα με τις αποκλίσεις αφαιρεμένες:

Σε αυτά τα διαγράμματα, χρησιμοποιώ τα προσαρμοσμένα και σταθμισμένα ως προς την έκταση δεδομένα GHCN-daily (που περιγράφονται σε αυτήν την ανάρτηση) και τα ημερήσια χερσαία δεδομένα του Berkeley Earth (που χρησιμοποιούνται σε αυτήν την ανάρτηση).

Και τα δύο διαγράμματα δείχνουν κάτι διαφορετικό από τα ανεπεξέργαστα δεδομένα. Τα δεδομένα του GHCN-daily δείχνουν ότι τα πιο ακραία έτη ήταν το 1936, το 2023, το 1934, το 1931 και το 2011. Στο σύνολο δεδομένων Berkeley Earth, τα πιο ακραία έτη ήταν το 2023, το 2011, το 1936, το 2020 και το 1931.

Επομένως, μόλις λάβετε υπόψη τις αποκλίσεις στα δεδομένα, δεν μπορείτε να συμπεράνετε ότι οι θερμοκρασίες κατά τη δεκαετία του 1930 στην ηπειρωτική έκταση των ΗΠΑ ήταν πιο ακραίες από εκείνες των τελευταίων ετών.

Αντίθετα, το μόνο δίκαιο συμπέρασμα είναι ότι τα τελευταία λίγα χρόνια ήταν περίπου τόσο ακραία όσο τα θερμότερα έτη της δεκαετίας του 1930 στις ηπειρωτικές ΗΠΑ.

 

Η δεκαετία του 1930 ήταν θερμή, αλλά όχι λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης

Παρά αυτή την αμφίσημη απάντηση, μπορούμε ακόμα να μάθουμε κάτι από το διάγραμμα.

Πρώτον, όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές, η ζέστη της δεκαετίας του 1930 ήταν περιφερειακή — ήταν συγκεντρωμένη στο κέντρο των ΗΠΑ. Αυτό διαφέρει από το σήμερα, όπου οι ακραίες θερμοκρασίες είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο.

Κατανοούμε γιατί αυτό το μικρό τμήμα των ΗΠΑ ήταν τόσο θερμό τη δεκαετία του 1930. Ήταν η φυσιολογική κλιματική μεταβλητότητα σε συνδυασμό με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Η σχετική ανθρώπινη δραστηριότητα δεν ήταν η καύση ορυκτών καυσίμων, αλλά οι κακές γεωργικές πρακτικές που συνετέλεσαν στο φαινόμενο Dust Bowl (το «Μπολ της Σκόνης»).

Κατά τις αρχές του 20ού αιώνα, το επιθετικό όργωμα και η αντικατάσταση των αυτόχθονων χόρτων άφησαν τα εδάφη των Μεγάλων Πεδιάδων εκτεθειμένα. Όταν εκδηλώθηκαν συνθήκες ξηρασίας, αυτά τα υποβαθμισμένα εδάφη ξεράθηκαν γρήγορα, μειώνοντας την εξάτμιση και την υγρασία του εδάφους και ενισχύοντας τη ζέστη.

Αυτή η ανατροφοδότηση μεταξύ ξηρασίας και υποβάθμισης της γης ενίσχυσε τις θερμοκρασίες στις Μεσοδυτικές ΗΠΑ και βοήθησε στη δημιουργία της εξαιρετικής ζέστης της εποχής του Dust Bowl που φαίνεται στα παραπάνω διαγράμματα.

Μια εικόνα αξίζει όσο 1.000 λέξεις, οπότε ορίστε πώς ήταν το Ντάλχαρτ του Τέξας το 1938:

Εγκαταλελειμμένη φάρμα με ανεμόμυλο και γεωργικό εξοπλισμό. Ντάλχαρτ, Τέξας. Ιούνιος 1938. Συντελεστές: Dorothea Lange; Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, Τμήμα Εκτυπώσεων & Φωτογραφιών. Πηγή.

Ορίστε πώς φαίνεται το Ντάλχαρτ του Τέξας σήμερα από το διάστημα:

Ντάλχαρτ, Τέξας το 2016. Google Earth.

Αυτοί οι κύκλοι είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα της άρδευσης κεντρικού άξονα (κυκλικά χωράφια). Η άρδευση δροσίζει την επιφάνεια, και η επέκταση της γεωργίας και της άρδευσης στις κεντρικές ΗΠΑ στα μέσα του 20ού αιώνα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο γιατί οι καύσωνες ήταν περιορισμένοι στα μέσα του 20ού αιώνα:

 

Το διορθωμένο διάγραμμα: τα ίδια δεδομένα με αυτά που σχεδιάστηκαν παραπάνω, αλλά εξωμαλυσμένα με έναν κεντρικό κινητό μέσο όρο 10 ετών.

Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1970, βλέπουμε τους καύσωνες να κινούνται ανοδικά. Αντίθετα με τη ζέστη του Dust Bowl στη δεκαετία του 1930, αυτή η αύξηση μετά το 1970 είναι παγκόσμια. Αυτή είναι η κλιματική αλλαγή που κάνει τους καύσωνες πιο ακραίους.

Συμπεράσματα

• Η ακραία ζέστη της δεκαετίας του 1930 κάλυπτε ένα πολύ μικρό μέρος του πλανήτη, τις Μεσοδυτικές ΗΠΑ. Η εστίαση μόνο σε αυτήν την περιοχή είναι μια κλασική περίπτωση επιλεκτικής χρήσης δεδομένων (cherry-picking).
• Η ζέστη της δεκαετίας του 1930 οφειλόταν στην ανθρώπινη δραστηριότητα με τη μορφή κακών γεωργικών πρακτικών σε συνδυασμό με τη φυσική μεταβλητότητα.
• Από τη δεκαετία του 1970, οι καύσωνες έχουν γίνει συχνότεροι. Αυτό διαφέρει από το Dust Bowl επειδή αποτελεί ένα παγκόσμιο σήμα, που εμφανίζεται ουσιαστικά παντού. Αυτό οφείλεται σχεδόν βέβαια στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Επομένως, αν δείτε κάποιον να προσπαθεί να υποβαθμίσει τη σημερινή ακραία ζέστη ισχυριζόμενος ότι «η δεκαετία του 1930 ήταν θερμότερη», πρόκειται για απάτη. Επισημάνετε το με #1930sScam, πατήστε το κουμπί κοινοποίησης παρακάτω και μοιραστείτε τον σύνδεσμο μαζί με τη διορθωμένη εικόνα.

Μετανάστευση στη Σέουτα.Φήμες και παιχνίδια εξωτερικής πολιτικής

Μετανάστευση στη (Θέουτα)Σέουτα.Φήμες και παιχνίδια εξωτερικής πολιτικής

Πώς έγινε ξαφνικά 60.000 πρόσφυγες να προσπαθήσουν να φτάσουν στην ΕΕ μέσω του θύλακα της Σέουτα; Και τι ρόλο έπαιξε το Μαρόκο.

TAZ Από τους Christian Jakob και Mirco Keilberth

 

Έως και 60.000 άνθρωποι από το Μαρόκο, την Αλγερίαν και άλλες αφρικανικές χώρες έφτασαν μέχρι την περασμένη Πέμπτη στον ισπανικό θύλακα της Σεούτα, διασχίζοντας τα συνήθως αυστηρά φρουρούμενα και βαριά εξοπλισμένα σύνορα. Μαζικές παραβιάσεις των συνόρων είχαν συμβεί εδώ και στο παρελθόν. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν υπήρξε τόσο μεγάλος αριθμός μετακινούμενων ανθρώπων.

Ακόμη και από απομακρυσμένα μέρη του Μαρόκου, άνθρωποι έφτασαν με λεωφορεία στη μαροκινή κοινότητα Φνιντέκ. Μπροστά στα μάτια των δυνάμεων ασφαλείας, αποβιβάστηκαν και κατευθύνθηκαν προς τις συνοριακές εγκαταστάσεις στην παραλία Ταραχάλ. Πολλοί κολύμπησαν γύρω από έναν κυματοθραύστη και σκαρφάλωσαν στην ξηρά από την ισπανική πλευρά. Αργότερα, το πλήθος άνοιξε περάσματα στις περιφράξεις των συνόρων και πέρασε μέσα. Μόνο το βράδυ της Πέμπτης επενέβησαν ξανά οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας και έκλεισαν το πέρασμα, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων εκτοξευτήρες νερού.

Μέχρι το απόγευμα της Κυριακής, η Ισπανία ανέσυρε 72 πτώματα και το Μαρόκο 17, σύμφωνα με τις αρχές, ανάμεσα στα οποία πολλά παιδιά. Δεκάδες άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται σύμφωνα με ΜΚΟ, ενώ πιθανολογείται ότι συνολικά πάνω από 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους — οι περισσότεροι από πνιγμό. Το Μαρόκο μετέφερε πτώματα στην Ταγγέρη, όπου διενεργήθηκε νεκροψία την Κυριακή.

Η Ισπανία επανέφερε τους περισσότερους ανθρώπους στο Μαρόκο, σύμφωνα με ανεξάρτητους παρατηρητές, σε μεγάλο βαθμό χωρίς τη χρήση βίας. Ωστόσο, σε αντίθεση με τη διαδρομή προς τα εκεί, πρέπει τώρα να οργανώσουν μόνοι τους την επιστροφή τους. Ο Mohamed Sbihi από τη μεδίνα της Ραμπάτ είχε επίσης φτάσει στη Σεούτα το μεσημέρι της Πέμπτης μέσω ενός ανοιχτού συνοριακού περάσματος. «Οι Ισπανοί αστυνομικοί μας άφησαν απλά να περάσουμε. Εκείνη τη στιγμή πιστέψαμε ότι οι φήμες των τελευταίων ημερών ήταν πράγματι αληθινές.»

Βίντεο στο TikTok προωθούσαν το ταξίδι στη Σεούτα

Ο 24χρονος αναφέρει τηλεφωνικά στην taz ότι την προηγούμενη εβδομάδα εμφανίστηκαν ξαφνικά στο TikTok και το Instagram πολυπληθή βίντεο που διαφήμιζαν το ταξίδι στη Σεούτα. «Ένα δικαστήριο φέρεται να αποφάσισε ότι από εκεί μπορεί κανείς να ταξιδέψει πολύ εύκολα στην ηπειρωτική Ισπανία», λέει ο Mohamed Sbihi. «Μαζί με τρεις φίλους, χωρίς να το πολυσκεφτώ, αποφάσισα να πάω. Σε ένα καθορισμένο σημείο συνάντησης στα περίχωρα της πόλης, βρεθήκαμε ανάμεσα σε ένα τεράστιο πλήθος. Δεν είχαμε ούτε χρήματα ούτε σχέδιο. Μετά κατέφθασαν φορτηγά. Ταξιδέψαμε στην καρότσα μέχρι το Φνιντέκ.»

Ο Sbihi ήταν στην πρώτη ομάδα που πέρασε τα σύνορα όχι κολυμπώντας, αλλά με τα πόδια. Υπήρχαν ορισμένοι συνεπιβάτες που φαίνεται να καθοδηγούσαν τους άλλους και τους πήγαν απευθείας προς το λιμάνι. Ωστόσο, δεν έφτασαν στα πλοία επειδή οι ισπανικές δυνάμεις ασφαλείας είχαν στήσει περίμετρο ασφαλείας γύρω από την περιοχή.

Επίσης, κάτοικοι των γύρω συνοικιών τους καταδίωξαν από εκεί με ρόπαλα και αεροβόλα. «Επειδή όλα τα καταστήματα ήταν κλειστά και συναντούσαμε εχθρικούς κατοίκους και αστυνομικούς παντού, είμαστε όλη μέρα σε κίνηση.» Οι περισσότεροι στην ομάδα του ήταν πολύ νεότεροι από τον ίδιο, αναφέρει ο Mohamed Sbihi. Κάποια στιγμή το βράδυ, απλώς επέστρεψαν πίσω από τα σύνορα που ήταν ακόμη ανοιχτά. «Όμως ξόδεψα όλα μου τα χρήματα για το πρώτο ζεστό γεύμα μετά από δύο ημέρες. Και δεν ξέρω ακόμα πώς θα επιστρέψω.»

«Όταν είδα άψυχα σώματα, κατάλαβα ότι ήταν μια κακή ιδέα.»

— Ayoob, φοιτητής από την Ταγγέρη

Δεν είναι θυμωμένος — όπως πολλοί με τους οποίους μίλησε η taz. «Στην πραγματικότητα δεν ξέρω γιατί ξεκίνησα», λέει ο Ayoob, ένας φοιτητής από την Ταγγέρη. Είχε κολυμπήσει την Παρασκευή από την παραλία του Φνιντέκ στη Σεούτα. Έχει πολυάριθμες μελανιές στα πόδια του, αναφέρει ο 20χρονος. Αρχικά, Μαροκινοί αστυνομικοί προσπάθησαν να διαλύσουν το πλήθος που πιέζεται προς τη μικρή πόλη χρησιμοποιώντας γκλοπ. «Αυτό οδήγησε σε πραγματικές μάχες δρόμου. Δίπλα μας κολυμπούσαν και οικογένειες με παιδιά.»

 

 Παπούτσια και δαχτυλίδια: Η παραλία στη Σεούτα στις 30 Ιουλίου Φωτογραφία: Marcos Moreno/Europa Press/dpa

Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι στη θάλασσα έπρεπε να διασωθούν από άλλους που κολυμπούσαν μαζί τους, λέει. «Όταν είδα άψυχα σώματα, κατάλαβα ότι ήταν μια κακή ιδέα.» Ο Ayoob είναι επίσης εγκλωβισμένος τώρα στο Φνιντέκ και ελπίζει ότι οι γονείς του θα του στείλουν χρήματα την Κυριακή για ένα εισιτήριο λεωφορείου για την Ταγγέρη.

Όμως, κυρίως οι μετανάστες από τη Δυτική Αφρική που ταξίδεψαν επίσης στη Σεούτα θέλουν να μείνουν. «Διασχίσαμε τα σύνορα της Αλγερίας προς το Μαρόκο και μας ξυλοκόπησαν στρατιώτες», λέει ο Abubakr Bangui από τη Σιέρα Λεόνε. Παραμένει με τη σύζυγο και την κόρη του στην παραλία της Σεούτα. «Θα μείνουμε, τα πράγματα δεν μπορούν να γίνουν χειρότερα εδώ από ό,τι στο Μαρόκο.»

Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς ήταν δυνατή μια τέτοιας κλίμακας, πρωτοφανής παραβίαση των μοναδικών χερσαίων συνόρων μεταξύ Αφρικής και ΕΕ (μαζί με τον άλλο θύλακα, τη Μελίγια).

Το Μαρόκο πληρώνεται από την Ισπανία εδώ και δεκαετίες για τη φύλαξη των συνοριακών εγκαταστάσεων — αλλά στο παρελθόν είχε αναστείλει προσωρινά τη φύλαξη αρκετές φορές για να ασκήσει πίεση στην Ισπανία.

Ένας καθοριστικός παράγοντας αυτή τη φορά φαίνεται να ήταν η κακή οικονομική κατάσταση στη χώρα. Ο πληθωρισμός, η ανεργία, η ξηρασία και η έλλειψη νερού επηρεάζουν ιδιαίτερα τους νέους ανθρώπους εκτός των μεγάλων πόλεων του Μαρόκου. Η δυσαρέσκεια είναι μεγάλη. Τον περασμένο Οκτώβριο, νέοι άνθρωποι κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους στις διαδηλώσεις «Gen Z 212» — που ονομάστηκαν έτσι από τον τηλεφωνικό κωδικό της χώρας. «Υπάρχουν πολλές κρίσεις και μια χαοτική κατάσταση στη χώρα. Η κατάσταση είναι ασταθής και λείπει η εμπιστοσύνη στην πολιτική. Η Ευρώπη φαίνεται σε πολλούς ως το Ελντοράντο», λέει στην taz ο Hassane Amari, ερευνητής και ακτιβιστής της ΜΚΟ Association pour tout.e.s les migrant.e.s στην Ούζντα του Μαρόκου.

Στις 23 Σεπτεμβρίου διεξάγονται κοινοβουλευτικές εκλογές στο Μαρόκο. Στην κυβέρνηση του Ραμπάτ μπορεί να φαίνεται χρήσιμη μια κάποια εξωτερική αυστηρότητα απέναντι στην Ισπανία. Η Μαδρίτη είχε πρόσφατα προσεγγίσει την Αλγερία, τον εχθρικό γείτονα του Μαρόκου, μεταξύ άλλων με μια μεγάλη συμφωνία για το φυσικό αέριο. Επιπλέον, η Μαδρίτη θέλει να προσφέρει την ισπανική υπηκοότητα στους κατοίκους της κατεχόμενης από το Μαρόκο Δυτικής Σαχάρας που γεννήθηκαν πριν από την αποχώρηση των Ισπανών το 1976. Αυτό θα υπονόμευε τη θέση του Ραμπάτ στη Δυτική Σαχάρα. «Το Μαρόκο θα έχει παίξει τα χαρτιά του με την ενέργεια της Πέμπτης», λέει ο Hassane Amari.

Ένας δεύτερος παράγοντας ήταν μια αξιοσημείωτη συσσώρευση δημοσιεύσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις ημέρες πριν από την Πέμπτη. «Αν δεις αυτά τα σκαλιά, το όνειρό σου έχει γίνει πραγματικότητα», μαζί με εικόνες μιας σκάλας από τον ισπανικό θύλακα της Σεούτα. Την περασμένη εβδομάδα κυκλοφόρησαν μαζικά τέτοιες αναρτήσεις σε πλατφόρμες όπως το TikTok ή το Facebook. Το μήνυμα: Ο δρόμος προς την Ευρώπη είναι ανοιχτός. Σε πολλές περιπτώσεις γινόταν αναφορά σε απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας της 8ης Ιουλίου. Το δικαστήριο είχε αποφανθεί ότι η άμεση απέλαση χωρίς εξέταση ασύλου είναι απαράδεκτη εάν οι ενδιαφερόμενοι είχαν φτάσει στη Σεούτα ή τη Μελίγια δια θαλάσσης, δηλαδή κολυμπώντας.

Στο μεταναστευτικό ρεύμα της περασμένης εβδομάδας υπήρχε «κάτι μη φυσιολογικό», λέει ο Hassane Amari. «Χωρίς όλες αυτές τις φήμες, οι άνθρωποι σίγουρα δεν θα είχαν μετακινηθεί σε τέτοιους αριθμούς σε όλο το Μαρόκο», λέει ο Amari. «Αυτό εγείρει πολλά ερωτήματα και πρέπει να ερευνηθεί ανεξάρτητα.»

Η ΜΚΟ Caminando Fronteras καταγράφει την κατάσταση στα σύνορα της Μελίγια και της Σεούτα εδώ και πολλά χρόνια και διαθέτει παρατηρητές επί τόπου. «Μια τέτοια κατάσταση δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ εδώ», λέει η ιδρύτρια Helena Maleno στην taz. Η κινητοποίηση προς τα σύνορα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εξηγηθεί μόνο με την απόφαση του ισπανικού δικαστηρίου, ούτε μόνο με τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Ήρθαν λεωφορεία από όλη τη χώρα και τους άφησαν να ταξιδέψουν.» Οι φράχτες της Σεούτα έχουν ύψος έξι μέτρα και ελέγχονται εξαιρετικά αυστηρά. «Και ξαφνικά οι πύλες ανοίγουν. Αυτή είναι μια πολιτική απόφαση», λέει.

Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ αποτελεί κόκκινο πανί για τους ακροδεξιούς και τους απολυταρχικούς, όχι μόνο λόγω της μεταναστευτικής της πολιτικής και επειδή είναι μία από τις λίγες εναπομείνασες φιλελεύθερες φωνές εντός της ΕΕ.

Στάση απέναντι στη Γάζα και το Ιράν

Η Maleno επισημαίνει ότι η Ισπανία έχει δημιουργήσει εχθρούς με τη θέση της σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν και τη Γάζα — και το Μαρόκο, με τη σειρά του, συνδέεται στενά με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Τον Μάρτιο, ο Michael Rubin, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και ερευνητής στο προσκείμενο στο MAGA think tank American Enterprise Institute, κάλεσε ανοιχτά το Μαρόκο να στείλει μπουλντόζες στα σύνορα «και στη συνέχεια να εισβάλει άοπλο στη Σεούτα και τη Μελίγια για να υψώσει τη σημαία», σύμφωνα με τον Rubin. Ο Σάντσεθ και ο ισπανικός τύπος «θα γκρινιάζουν μεν, αλλά δεν θα έχουν κανένα μέσο δράσης». Ο βασιλιάς Χασάν Β΄ έχει τώρα τη «ιστορία με το μέρος του», έγραψε στη συνέχεια ο Rubin. «Η περιοχή ανήκε στο Μαρόκο για περισσότερο από μια χιλιετία πριν από την ιμπεριαλιστική άφιξη της Ισπανίας.»

Ο Andrii Sybiha, Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, έγραψε στο X για μια «έντονη ρωσική εκστρατεία προπαγάνδας σε όλη την Ευρώπη» που χρησιμοποιεί εικόνες από τη Σεούτα «για να σπείρει την αποσταθεροποίηση». Υπήρξαν περισσότερες από 1.500 δημοσιεύσεις σε πλατφόρμες που αναγνωρίστηκαν από αναλυτές ως φιλορωσικό δίκτυο. «Εδώ και χρόνια, η Μόσχα χρησιμοποιεί τη μετάναστευση και άλλα ευαίσθητα θέματα για να σπείρει τον φόβο και να αποσταθεροποιήσει τις ευρωπαϊκές χώρες», δήλωσε ο Sybiha.

Όταν η Ισπανία φιλοξένησε τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη τον Ιούνιο του 2022, η κυβέρνηση είχε πιέσει για τη συμπερίληψη των «υβριδικών απειλών» στο νέο «Στρατηγικό Concept» της συμμαχίας για την επόμενη δεκαετία, συμπεριλαμβανομένης της παράτυπης μετάναστευσης. Ο τότε υπουργός Εξωτερικών José Manuel Albares αναφέρθηκε σε «μη στρατιωτικές απειλές» στις χώρες του Μαγκρέμπ και του Σαχέλ στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, οι οποίες βρίσκονται υπό αυξανόμενη ρωσική επιρροή.

Η μετάναστευση χρησιμοποιούνταν πάντα για την άσκηση πίεσης σε άλλα κράτη. Τώρα η γεωπολιτική κατάσταση έχει αλλάξει σημαντικά, λέει η Helena Maleno. «Οι χαμένοι είναι οι μετανάστες, οι οποίοι σήμερα αποτελούν εργαλείο για την άσκηση πίεσης σε άλλα κράτη, στην προκειμένη περίπτωση στην Ισπανία.» Οι κερδισμένοι από τέτοια γεγονότα είναι οι εταιρείες ασφάλειας και εξοπλισμών.

Επιστήμονες Εξέτασαν 17 Δείγματα Ανθρώπινων Αρτηριών – Και βρήκαν μικροπλαστικά σε κάθε ένα από αυτά

 Επιστήμονες Εξέτασαν 17 Δείγματα Ανθρώπινων Αρτηριών – Και Βρήκαν Μικροπλαστικά σε Κάθε Ένα από Αυτά

Με τα μικροπλαστικά (πλαστικά θραύσματα μεγέθους λιγότερο από 5 χιλιοστά ή 0,2 ίντσες) να ανακαλύπτονται σε πολλά μέρη του σώματος – συμπεριλαμβανομένων των οστών και του εγκεφάλου – το ερώτημα δεν είναι αν αυτά τα υλικά εισέρχονται μέσα μας, αλλά το πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα.

Μια ομάδα με επικεφαλής ερευνητές από το Capital Medical University στην Κίνα, δημοσιεύοντας την εργασία της στο Journal of Hazardous Materials το 2024, διαπίστωσε ότι οι αρτηρίες που προωθούν το αίμα στο σώμα μας δεν έχουν ξεφύγει από την αργή «είσδυση» των μικροπλαστικών στη σάρκα μας.

Εξετάζοντας 17 δείγματα ανθρώπινων αρτηριών που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων, οι ερευνητές βρήκαν μικροπλαστικά παρόντα σε όλα τα δείγματα – και σε συγκεντρώσεις σχετικώς υψηλότερες από εκείνες των πλαστικών στο αίμα.

 

 

Οι ερευνητές βρήκαν μικροπλαστικά σε τρεις διαφορετικούς τύπους αρτηριακού ιστού. (Liu et al., J. Hazard. Mater., 2024)

Αυτό αποτελεί πραγματική ανησυχία για την ανθρώπινη υγεία, ειδικά καθώς τα μικροπλαστικά έχουν συνδεθεί προηγουμένως με την αθηροσκλήρωση[i] σε μελέτες που έγιναν σε ποντίκια. Η πάθηση αυτή εμφανίζεται όταν οι αρτηρίες στενεύουν λόγω της συσσώρευσης λιπωδών πλακών (αθηρωματική πλάκα) και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.

«Βρήκαμε ότι τρεις τύποι αρτηριακών δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων των στεφανιαίων, των καρωτίδων και των αορτικών αρτηριών, περιείχαν μικροπλαστικά», γράφουν οι ερευνητές στη δημοσιευμένη εργασία τους.

Οι αρτηρίες που περιείχαν επικίνδυνες λιπώδεις πλάκες (τα δείγματα στεφανιαίων και καρωτιδικών αρτηριών) είχαν περίπου διπλάσιο επίπεδο μικροπλαστικών σε σχέση με εκείνες χωρίς (τα δείγματα αορτικών αρτηριών) – ένα πιθανό στοιχεία που συνδέει τα μικροπλαστικά με τις καρδιοαγγειακές παθήσεις.

Ωστόσο, αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με προσοχή και να δοκιμαστεί σε μελλοντικές μελέτες – ενδέχεται οι διαφορετικοί τύποι αρτηριών να επηρέαζαν επίσης τα επίπεδα των μικροπλαστικών.

 

Τα διαφορετικά πλαστικά που ανακαλύφθηκαν έχουν πολλαπλές πιθανές πηγές. (Liu et al., J. Hazard. Mater., 2024)

 

Πώς τα μικροπλαστικά ενδέχεται να βλάψουν το σώμα

Το πώς τα μικροπλαστικά ενδέχεται να βλάψουν το σώμα και σε ποιο βαθμό είναι ερωτήματα που οι ερευνητές συνεχίζουν να διερευνούν, αλλά είναι σαφές ότι δεν είναι καλό για εμάς να προστίθενται μικροσκοπικά κομμάτια συνθετικού υλικού στα βιολογικά μας συστήματα.

«Τα μικροπλαστικά μπορεί να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες και κυτταρική βλάβη, να παρεμβληθούν στον μεταβολισμό της ενέργειας και των λιπιδίων και να προκαλέσουν ανοσο-φλεγμονώδεις αποκρίσεις, σύμφωνα με διάφορα στοιχεία από μελέτες σε ζώα», γράφουν οι ερευνητές.

Το πώς αυτά τα μικροπλαστικά εισέρχονται στο σώμα είναι ένα άλλο ανοιχτό ερώτημα, αν και είναι πιθανό να εμπλέκονται πολλαπλές διαδρομές εισόδου. Η κατάποσή τους μέσω τροφών και ποτών, καθώς και η άμεση εισπνοή τους από τον αέρα, είναι πιθανό να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.

Από αυτές τις πηγές μπορούν να διαρρεύσουν στα κύτταρα ή μεταξύ των κυττάρων για να φτάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, και από εκεί στις αρτηρίες.

Το τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (PET) ήταν ο κυρίαρχος τύπος πλαστικού στα δείγματα ιστών, αντιπροσωπεύοντας το 73,7% του εντοπισμένου πλαστικού. Είναι το πλαστικό που χρησιμοποιείται σε μπουκάλια νερού, συσκευασίες τροφίμων και ρούχα.

«Το ποσοστό των μικροπλαστικών στα αρτηριακά δείγματα ενδέχεται να σχετίζεται με τη συχνότητα της ανθρώπινης έκθεσης σε αυτά τα μικροπλαστικά, κάτι που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση», γράφουν οι ερευνητές.

 

Επιπλέον ευρήματα και μελλοντικές έρευνες

Μια ξεχωριστή μελέτη του 2024 που δημοσιεύτηκε στο The New England Journal of Medicine κατέληξε σε παρόμοια ευρήματα. Παρακολούθησε 257 ασθενείς για 34 μήνες, διαπιστώνοντας ότι σχεδόν το 60% αυτών είχε μετρήσιμες ποσότητες πολυαιθυλενίου στις πλάκες των αρτηριών τους.

Σε αντίθεση με τη μελέτη στο Journal of Hazardous Materials, οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν στην πάροδο του χρόνου, δείχνοντας μια συσχέτιση μεταξύ των υψηλότερων επιπέδων μικροπλαστικών και της υψηλότερης πιθανότητας εγκεφαλικών και καρδιακών προσβολών.

Με τόσους άλλους παράγοντες να εμπλέκονται πιθανώς, δεν μπορούμε ακόμα να επιβεβαιώσουμε μια άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος μεταξύ των μικροπλαστικών στις αρτηρίες και των καρδιαγγειακών παθήσεων, αλλά τα στοιχεία συσσωρεύονται.

Δεδομένου ότι τα πλαστικά είναι σχεδόν αναπόφευκτα στον σύγχρονο κόσμο, απαιτούνται επειγόντως περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πώς εισέρχονται στο σώμα και τι κάνουν εκεί.

Σχετικό: Μελέτη δείχνει πώς τα μικροπλαστικά μπορούν εύκολα να ανέβουν την τροφική αλυσίδα. Θα έπρεπε να ανησυχούμε;

«Αυτή η μελέτη παρέχει πολύτιμα δεδομένα για περαιτέρω αξιολογήσεις των κινδύνων των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη καρδιαγγειακή υγεία», γράφουν οι ερευνητές.

«Στο μέλλον, πρέπει να προσδιορίσουμε τις πηγές των μικροπλαστικών στις αρτηρίες, να διερευνήσουμε το πρότυπο κατανομής των μικροπλαστικών στις αρτηρίες και, το σημαντικότερο, να διευκρινίσουμε τις επιπτώσεις αυτών των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία, ειδικά στις αρτηριακές παθήσεις».

Του David Nield. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials.

---

[i] Η αρτηριοσκλήρωση εμφανίζεται όταν τα αιμοφόρα αγγεία που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά του οξυγόνου και  άλλων θρεπτικών  συστατικών από την καρδιά σας στο υπόλοιπο σώμα σας (αρτηρίες) γίνονται παχιά και δύσκαμπτα, περιορίζοντας μερικές φορές τη ροή του αίματος στα όργανα και τους ιστούς σας. Οι υγιείς αρτηρίες είναι εύκαμπτες και ελαστικές, αν και  με την πάροδο του χρόνου, τα τοιχώματα στις αρτηρίες μπορεί να σκληρύνουν,  οδηγώντας σε μια κατάσταση που ονομάζεται σκλήρυνση των αρτηριών.

 

Η αθηροσκλήρωση όμως, είναι ένας συγκεκριμένος τύπος αρτηριοσκλήρωσης. Πρόκειται για την συσσώρευση χοληστερόλης, λιπών και άλλων ουσιών πάνω και μέσα  στα αρτηριακά τοιχώματα. Αυτή η συσσώρευση ονομάζεται πλάκα. Η πλάκα μπορεί να προκαλέσει στένωση των αρτηριών σας, εμποδίζοντας τη ροή του αίματος, ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο  να “σκάσει” , δημιουργώντας θρόμβο αίματος.