Επιστήμονες Εξέτασαν 17 Δείγματα Ανθρώπινων Αρτηριών – Και Βρήκαν Μικροπλαστικά σε Κάθε Ένα από Αυτά
Με τα μικροπλαστικά (πλαστικά θραύσματα μεγέθους λιγότερο από 5 χιλιοστά ή 0,2 ίντσες) να ανακαλύπτονται σε πολλά μέρη του σώματος – συμπεριλαμβανομένων των οστών και του εγκεφάλου – το ερώτημα δεν είναι αν αυτά τα υλικά εισέρχονται μέσα μας, αλλά το πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα.
Μια ομάδα με επικεφαλής ερευνητές από το Capital Medical University στην Κίνα, δημοσιεύοντας την εργασία της στο Journal of Hazardous Materials το 2024, διαπίστωσε ότι οι αρτηρίες που προωθούν το αίμα στο σώμα μας δεν έχουν ξεφύγει από την αργή «είσδυση» των μικροπλαστικών στη σάρκα μας.
Εξετάζοντας 17 δείγματα ανθρώπινων αρτηριών που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων, οι ερευνητές βρήκαν μικροπλαστικά παρόντα σε όλα τα δείγματα – και σε συγκεντρώσεις σχετικώς υψηλότερες από εκείνες των πλαστικών στο αίμα.
Οι ερευνητές βρήκαν μικροπλαστικά σε τρεις διαφορετικούς τύπους αρτηριακού ιστού. (Liu et al., J. Hazard. Mater., 2024)
Αυτό αποτελεί πραγματική ανησυχία για την ανθρώπινη υγεία, ειδικά καθώς τα μικροπλαστικά έχουν συνδεθεί προηγουμένως με την αθηροσκλήρωση[i] σε μελέτες που έγιναν σε ποντίκια. Η πάθηση αυτή εμφανίζεται όταν οι αρτηρίες στενεύουν λόγω της συσσώρευσης λιπωδών πλακών (αθηρωματική πλάκα) και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.
«Βρήκαμε ότι τρεις τύποι αρτηριακών δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων των στεφανιαίων, των καρωτίδων και των αορτικών αρτηριών, περιείχαν μικροπλαστικά», γράφουν οι ερευνητές στη δημοσιευμένη εργασία τους.
Οι αρτηρίες που περιείχαν επικίνδυνες λιπώδεις πλάκες (τα δείγματα στεφανιαίων και καρωτιδικών αρτηριών) είχαν περίπου διπλάσιο επίπεδο μικροπλαστικών σε σχέση με εκείνες χωρίς (τα δείγματα αορτικών αρτηριών) – ένα πιθανό στοιχεία που συνδέει τα μικροπλαστικά με τις καρδιοαγγειακές παθήσεις.
Ωστόσο, αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με προσοχή και να δοκιμαστεί σε μελλοντικές μελέτες – ενδέχεται οι διαφορετικοί τύποι αρτηριών να επηρέαζαν επίσης τα επίπεδα των μικροπλαστικών.
Τα διαφορετικά πλαστικά που ανακαλύφθηκαν έχουν πολλαπλές πιθανές πηγές. (Liu et al., J. Hazard. Mater., 2024)
Πώς τα μικροπλαστικά ενδέχεται να βλάψουν το σώμα
Το πώς τα μικροπλαστικά ενδέχεται να βλάψουν το σώμα και σε ποιο βαθμό είναι ερωτήματα που οι ερευνητές συνεχίζουν να διερευνούν, αλλά είναι σαφές ότι δεν είναι καλό για εμάς να προστίθενται μικροσκοπικά κομμάτια συνθετικού υλικού στα βιολογικά μας συστήματα.
«Τα μικροπλαστικά μπορεί να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες και κυτταρική βλάβη, να παρεμβληθούν στον μεταβολισμό της ενέργειας και των λιπιδίων και να προκαλέσουν ανοσο-φλεγμονώδεις αποκρίσεις, σύμφωνα με διάφορα στοιχεία από μελέτες σε ζώα», γράφουν οι ερευνητές.
Το πώς αυτά τα μικροπλαστικά εισέρχονται στο σώμα είναι ένα άλλο ανοιχτό ερώτημα, αν και είναι πιθανό να εμπλέκονται πολλαπλές διαδρομές εισόδου. Η κατάποσή τους μέσω τροφών και ποτών, καθώς και η άμεση εισπνοή τους από τον αέρα, είναι πιθανό να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.
Από αυτές τις πηγές μπορούν να διαρρεύσουν στα κύτταρα ή μεταξύ των κυττάρων για να φτάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, και από εκεί στις αρτηρίες.
Το τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (PET) ήταν ο κυρίαρχος τύπος πλαστικού στα δείγματα ιστών, αντιπροσωπεύοντας το 73,7% του εντοπισμένου πλαστικού. Είναι το πλαστικό που χρησιμοποιείται σε μπουκάλια νερού, συσκευασίες τροφίμων και ρούχα.
«Το ποσοστό των μικροπλαστικών στα αρτηριακά δείγματα ενδέχεται να σχετίζεται με τη συχνότητα της ανθρώπινης έκθεσης σε αυτά τα μικροπλαστικά, κάτι που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση», γράφουν οι ερευνητές.
Επιπλέον ευρήματα και μελλοντικές έρευνες
Μια ξεχωριστή μελέτη του 2024 που δημοσιεύτηκε στο The New England Journal of Medicine κατέληξε σε παρόμοια ευρήματα. Παρακολούθησε 257 ασθενείς για 34 μήνες, διαπιστώνοντας ότι σχεδόν το 60% αυτών είχε μετρήσιμες ποσότητες πολυαιθυλενίου στις πλάκες των αρτηριών τους.
Σε αντίθεση με τη μελέτη στο Journal of Hazardous Materials, οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν στην πάροδο του χρόνου, δείχνοντας μια συσχέτιση μεταξύ των υψηλότερων επιπέδων μικροπλαστικών και της υψηλότερης πιθανότητας εγκεφαλικών και καρδιακών προσβολών.
Με τόσους άλλους παράγοντες να εμπλέκονται πιθανώς, δεν μπορούμε ακόμα να επιβεβαιώσουμε μια άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος μεταξύ των μικροπλαστικών στις αρτηρίες και των καρδιαγγειακών παθήσεων, αλλά τα στοιχεία συσσωρεύονται.
Δεδομένου ότι τα πλαστικά είναι σχεδόν αναπόφευκτα στον σύγχρονο κόσμο, απαιτούνται επειγόντως περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πώς εισέρχονται στο σώμα και τι κάνουν εκεί.
Σχετικό: Μελέτη δείχνει πώς τα μικροπλαστικά μπορούν εύκολα να ανέβουν την τροφική αλυσίδα. Θα έπρεπε να ανησυχούμε;
«Αυτή η μελέτη παρέχει πολύτιμα δεδομένα για περαιτέρω αξιολογήσεις των κινδύνων των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη καρδιαγγειακή υγεία», γράφουν οι ερευνητές.
«Στο μέλλον, πρέπει να προσδιορίσουμε τις πηγές των μικροπλαστικών στις αρτηρίες, να διερευνήσουμε το πρότυπο κατανομής των μικροπλαστικών στις αρτηρίες και, το σημαντικότερο, να διευκρινίσουμε τις επιπτώσεις αυτών των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία, ειδικά στις αρτηριακές παθήσεις».
Του David Nield. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials.
[i] Η αρτηριοσκλήρωση εμφανίζεται όταν τα αιμοφόρα αγγεία που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά του οξυγόνου και άλλων θρεπτικών συστατικών από την καρδιά σας στο υπόλοιπο σώμα σας (αρτηρίες) γίνονται παχιά και δύσκαμπτα, περιορίζοντας μερικές φορές τη ροή του αίματος στα όργανα και τους ιστούς σας. Οι υγιείς αρτηρίες είναι εύκαμπτες και ελαστικές, αν και με την πάροδο του χρόνου, τα τοιχώματα στις αρτηρίες μπορεί να σκληρύνουν, οδηγώντας σε μια κατάσταση που ονομάζεται σκλήρυνση των αρτηριών.
Η αθηροσκλήρωση όμως, είναι ένας συγκεκριμένος τύπος αρτηριοσκλήρωσης. Πρόκειται για την συσσώρευση χοληστερόλης, λιπών και άλλων ουσιών πάνω και μέσα στα αρτηριακά τοιχώματα. Αυτή η συσσώρευση ονομάζεται πλάκα. Η πλάκα μπορεί να προκαλέσει στένωση των αρτηριών σας, εμποδίζοντας τη ροή του αίματος, ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο να “σκάσει” , δημιουργώντας θρόμβο αίματος.
