Μια σκέψη. Πρέπει να παραμείνουμε στα κοινωνικά δίκτυα για να αντισταθούμε ή είναι εντελώς bullshit?
Το επιχείρημα ότι δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε πλατφόρμες όπως το X ή το TikTok, διότι διαφορετικά θα λείπει η αντίθεση, η διαφοροποίηση και η αντίσταση, είναι απλά εντελώς παράλογο. Μήπως πρέπει να δούμε τον τρόπο λειτουργίας αυτών των πλατφορμών και τις πραγματικές επιπτώσεις της παρουσίας μας σε αυτές.
1. Απαραίτητη αντίσταση, μύθος?
Η προσπάθεια να αντιπαρατεθούμε στην παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να έχει αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς οι αλγόριθμοι ενισχύουν την πόλωση και τη σύγκρουση για περισσότερη αλληλεπίδραση, με αποτέλεσμα η αντίθεση να λειτουργεί ως καύσιμο για τη διάδοση της παραπληροφόρησης.Με άλλα λόγια: όποιος αντιτίθεται στην παραπληροφόρηση σε αυτές τις πλατφόρμες, συμβάλλει παραδόξως στην περαιτέρω διάδοση ακριβώς αυτών των περιεχομένων. Η αντίθεση δεν αντιμετωπίζεται ως διορθωτικός παράγοντας, αλλά ως καύσιμο για τη διάδοση της παραπληροφόρησης.
2. Δεν είναι ουδέτερη η πλατφόρμα λόγω αλγορίθμων
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ουδέτεροι χώροι διαλόγου, αλλά κερδοσκοπικές και αλγοριθμικά προσανατολισμένες στην αλληλεπίδραση. Ακόμη και η αντίθεση σε ακραίο ή παραπλανητικό περιεχόμενο συχνά αυξάνει την προβολή του, αντί να την περιορίζει..
Ακόμα και αν κάποιος «αντιτάσσεται», η ίδια η αντιπαράθεση εξασφαλίζει ότι ο αλγόριθμος θα κατατάξει την αρχική ανάρτηση ως σχετική και θα την προβάλλει σε ακόμη περισσότερους χρήστες. Έτσι, ενισχύεται η εμβέλεια των περιεχομένων που στην πραγματικότητα απορρίπτουμε.
3. Τι συμβαίνει όταν φεύγoυμε?
Μια άλλη διαδεδομένη παρανόηση είναι η υπόθεση ότι η αποχώρηση από τέτοιες πλατφόρμες είναι μια μορφή παράδοσης – μια παραδοχή ότι το μίσος κέρδισε. Το αντίθετο ισχύει. Όσοι μένουν, παίζουν σύμφωνα με τους κανόνες των διαχειριστών της πλατφόρμας και τροφοδοτούν το επιχειρηματικό τους μοντέλο με προσοχή και δεδομένα. Όσοι φεύγουν, τους στερούν αυτόν τον πόρο.
Η αποχώρηση από κερδοσκοπικές πλατφόρμες δεν σημαίνει ήττα· αντίθετα, περιορίζει τους πόρους τους. Η ουσιαστική αντίσταση επιτυγχάνεται σε αποκεντρωμένα περιβάλλοντα όπου οι χρήστες έχουν αυτονομία, όπως στο Fediverse..
Η ιδέα ότι η αντίσταση σε πλατφόρμες όπως το X ή το TikTok είναι απαραίτητη είναι μια παρεξήγηση. Η δραστηριότητα σε αυτές τις πλατφόρμες ενισχύει τον αλγόριθμο που στην πραγματικότητα θέλουμε να καταπολεμήσουμε. Είναι πιο αποτελεσματικό να χρησιμοποιούμε εναλλακτικές λύσεις και να μην τροφοδοτούμε πλέον τις πλατφόρμες. Η προσοχή είναι ο σημαντικότερος πόρος τους. Αν τους την στερήσουμε, θα αποδυναμώσουμε την εμβέλειά τους και το επιχειρηματικό τους μοντέλο. Πολλοί δεν το αναγνωρίζουν αυτό και παραμένουν μέρος του συστήματος, κάνοντας like, μοιράζοντας ή σχολιάζοντας περιεχόμενο – χωρίς να συνειδητοποιούν ότι προωθούν ακριβώς αυτό που απορρίπτουν. Μόνο μια συνειδητή αποχώρηση μπορεί να σπάσει αυτόν τον φαύλο κύκλο.
Η πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης στερούν από πλατφόρμες όπως το X ή το TikTok τον σημαντικότερο πόρο τους – την προσοχή – όταν σταματούν να τις χρησιμοποιούν. Χωρίς συνεχή αλληλεπίδραση, ο αλγόριθμος χάνει την αποτελεσματικότητά του, η εμβέλειά του και το επιχειρηματικό μοντέλο του εξασθενούν. Πολλοί δεν το αναγνωρίζουν αυτό και παραμένουν ενεργοί για να καταπολεμήσουν την παραπληροφόρηση ή να διαδώσουν την άποψή τους, παρόλο που με αυτόν τον τρόπο ενισχύουν ακριβώς το σύστημα που απορρίπτουν. Ο φαύλος κύκλος μπορεί να σπάσει μόνο με συνειδητή απόσυρση και στέρηση της προσοχής.
