11 Ιουν 2026

Πως επιδρα το El Nino στις χειμερινές καιρικές συνθήκες

 Στρατοσφαιρική Δυναμική: Παρακολουθώντας τη Νέα Μεταβολή των Δυτικών Ανέμων και τον Ατμοσφαιρικό Καρδιακό Παλμό

Όπως ακριβώς συμβαίνει με την περιοχή του ENSO (Ελ Νίνιο-Νότια Ταλάντωση), υπάρχει επίσης ένα τμήμα της ατμόσφαιρας που εναλλάσσεται μεταξύ μιας θετικής και μιας αρνητικής φάσης. Ωστόσο, αντί για τις θερμοκρασίες, εδώ παρατηρούμε την κατεύθυνση του ανέμου. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται Οιονεί Διετής Ταλάντωση, ή απλά QBO (Quasi-Biennial Oscillation).

Το QBO είναι μια τακτική παραλλαγή των ανέμων ψηλά, στην τροπική στρατόσφαιρα, που μετατοπίζεται μεταξύ ανατολικών (QBO East) και δυτικών (QBO West) ανέμων. Οι ισχυροί άνεμοι στη στρατόσφαιρα ταξιδεύουν σε μια ζώνη γύρω από τον πλανήτη στον ισημερινό. Και κάθε 17 μήνες περίπου, αυτοί οι άνεμοι αλλάζουν εντελώς κατεύθυνση.

Η QBO έχει έναν περίπου διετή κύκλο, αν και η περίοδος μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 24 και 30 μηνών.    Κατά τη διάρκεια του κύκλου, οι άνεμοι αρχικά πνέουν προς τα ανατολικά (ανατολικοί άνεμοι) και στη συνέχεια πνέουν προς τα δυτικά (δυτικοί άνεμοι), ή αντίστροφα. Η αλλαγή αυτή ξεκινά από τα άνω στρώματα της στρατόσφαιρας και μεταφέρεται σταδιακά προς τα κάτω με ταχύτητα περίπου 1 χιλιόμετρο ανά μήνα.

Η QBO επηρεάζει την κατανομή του όζοντος στην στρατόσφαιρα.

Μπορεί να επηρεάσει την ένταση του πολικού στροβίλου (polar vortex) και, κατά συνέπεια, τον καιρό στις μεσαίες και υψηλές γεωγραφικές πλάτη.

Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι επηρεάζει την δραστηριότητα των τροπικών κυκλώνων και την εμφάνιση φαινομένων όπως το El Niño.

 

Όπως δείχνει η εικόνα, η όλη διαδικασία ξεκινά όταν το Ελ Νίνιο θερμαίνει τον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, τροφοδοτώντας ισχυρότερα καιρικά συστήματα που στέλνουν μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικά κύματα που ταξιδεύουν προς τα πάνω. Εκεί, το QBO λειτουργεί σαν ελεγκτής κυκλοφορίας, κατευθύνοντας αυτά τα ανερχόμενα κύματα προς ή μακριά από τον πόλο.

Αυτή η συγκεντρωμένη κυματική ενέργεια (ανάλογα με τη φάση QBO) μπορεί να συντριβεί στην πολική δίνη, αποδυναμώνοντάς την και προκαλώντας την ταχεία θέρμανση της. Μόλις διαταραχθεί, η εξασθενημένη πολική δίνη δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει τον κρύο αέρα της Αρκτικής στη θέση του, επιτρέποντας σε σοβαρά κρύα ξεσπάσματα και βαρύ χιόνι να χυθούν νότια στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά ή την Ευρώπη.

Έχουμε συζητήσει πολύ για την Πολική Δίνη την τελευταία χειμερινή περίοδο, αλλά για να ανακεφαλαιώσουμε, είναι η μεγάλη ημισφαιρική κυκλοφορία πάνω από τον πόλο, που εκτείνεται από το έδαφος μέχρι τη στρατόσφαιρα.

Μια ασθενής πολική δίνη μπορεί να δημιουργήσει ένα διαταραγμένο μοτίβο πίεσης και μια ισχυρή απόκριση στις καιρικές συνθήκες. Ως αποτέλεσμα, δυσκολεύεται να συγκρατήσει τον κρύο αέρα, ο οποίος μπορεί πλέον να διαφύγει πιο ελεύθερα από τις πολικές περιοχές στις Ηνωμένες Πολιτείες ή σε άλλες περιοχές μεσαίου γεωγραφικού πλάτους.

  

 

Ετικέτες