5 Αυγ 2018

Zaungastnic: Κλιματική αλλαγή. “Για τους φτωχούς θα είναι ανυπόφορος ο καύσωνας”

“Για τους φτωχούς θα είναι ανυπόφορος ο καύσωνας…”

Der-Freitag_thumb2_thumb_thumb_thumbDorian Baganz, Vera Deleja-Hotko | Ausgabe 45/2017

Με πιστοποίηση από το μέσο ενημέρωσης/αρθρογράφο  για τη μετάφραση 20/11/2017

Ο καθένας που έχει μια πισίνα στον κήπο δεν χρειάζεται να φοβάται τις ακραίες καιρικές συνθήκες, λέει ο ερευνητής μετατροπής Bernd Sommer

fuer die Armen wird zu heiß sein

Montage: der Freitag, Material: iStock

Κύριε Sommer, θα επωφεληθεί η βιομηχανία αντηλιακών στη Γερμανία από την αλλαγή του κλίματος;

Bernd Sommer: Λοιπόν, η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν σημαίνει ότι ο ήλιος λάμπει παντού πιο συχνά. Οι ακραίες καιρικές συνθήκες αυξάνονται. Μπορεί συχνά να προκαλέσει καύσωνα, αλλά π.χ. σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας και σε αυξημένες βροχοπτώσεις. Εν ολίγοις, δεν νομίζω ότι αυτό θα επηρεάσει υπερβολικά τις πωλήσεις αντηλιακών.

-Ποιες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής δεν μπορούμε να φανταστούμε ακόμα και δεν μας έχουν γίνει και αυτές συνειδητές;

Η Αραβική Άνοιξη έχει ξεκινήσει με ταραχές λόγω πείνας. Υπήρχαν κύματα καύσωνα και σοβαρές ξηρασίες στην Κίνα και τη Ρωσία την εποχή εκείνη, καθιστώντας δύσκολη την παραγωγή και εξαγωγή σιτηρών και προκαλώντας αύξηση των τιμών των τροφίμων στις χώρες του Μαγκρέμπ. Αυτό με τη σειρά του αποσταθεροποίησε το πολιτικό σύστημα. Υπάρχουν επιστήμονες που έχουν υπολογίσει ότι αυτό το κύμα θερμότητας δεν θα είχε συμβεί αν η θερμοκρασία της Γης δεν είχε αυξηθεί κατά ένα βαθμό. Δηλαδή, το σύνολο των επιδράσεων είναι πιθανώς μια έμεση συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, η οποία έχει οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση των συνθηκών διαβίωσης, γι 'αυτό και οι άνθρωποι έχουν καταφύγει στη Γερμανία. Ωστόσο, ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής είναι πολύπλευρος και πολύπλοκος. Σε μια χώρα όπως η Γερμανία, η αύξηση των τιμών των σιτηρών δεν οδήγησε σε αυτές τις συνέπειες.

-Τώρα οι άνθρωποι πλέον διαδηλώνουν κατά των προσφύγων. Αναμένεται ότι αυτό θα λάβει ακόμη πιο σοβαρές διαστάσεις;

Θεωρώ δύσκολο να κάνω μια πρόγνωση γι’ αυτό το θέμα. Αλλά αυτό που παρατηρούμε σε αυταρχικά κινήματα παγκοσμίως είναι ότι πρόκειται για την εξασφάλιση ενός status quo. Ο κοινωνιολόγος Στέφαν Lessenich μιλάει σε αυτό το πλαίσιο για την «externalization society». Δηλαδή έχουμε μεταθέσει προς τα έξω, προς τους άλλους, τις συνέπειες της ευημερίας μας και τώρα έρχονται πίσω σαν μπούμερανγκ. Το παράδοξο είναι ότι τόσο η AfD(‘Εναλλακτική για τη Γερμανία’- ακροδεξιό κόμμα) όσο και ο Donald Trump είναι εκείνοι που θεωρούν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα κλίματος. Τι πρεσβεύουν λοιπόν αυτοί και όχι μόνο αυτοί: Το νησί των τυχερών πρέπει να εξασφαλιστεί, το φρούριο να επεκταθεί και να υπερασπίσουμε την ευημερία μας εις βάρος των άλλων.

-Πώς θα είναι η ζωή στο μέλλον στο νησί των τυχερών;

Η επαγγελματική μας ζωή χαρακτηρίζεται από υπερκινητικότητα. Σήμερα ζείτε στο Speckring του Μονάχου και μετακινείστε καθημερινά στην πόλη. Αλλά τι θα κάνουμε όταν οι καταιγίδες παραλύουν τις σιδηροδρομικές γραμμές? Αυτό το Φθινόπωρο είναι ένα καλό παράδειγμα. Μετακινούμαι με πολλά τρένα και είχα τρεις μεγάλες εμπειρίες καταιγίδας το φθινόπωρο που διέκοψαν τη σιδηροδρομική κυκλοφορία. Εξ αιτίας των καταιγίδων η υπερκινητικότητα, η οποία είναι μέρος του τρόπου ζωής μας, γίνεται λίγο έως πολύ δυσλειτουργική για την καθημερινότητά μας.

-Ποιες είναι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής για την υγεία;

Μπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι οι άνθρωποι πεθαίνουν κατά τη διάρκεια των καταιγίδων, ιδιαίτερα ηλικιωμένοι και άρρωστοι. Και ο τρόπος κατασκευών των σπιτιών μας δεν είναι το ίδιο με αυτό των περιοχών που από καιρό έχουν να αντιμετωπίσουν θερμότητα. Υπάρχουν σπίτια με μικρότερα παράθυρα Usus, έτσι ώστε να μην επιτρέπεται να διεισδύσει πάρα πολύ φως και θερμότητα. Στη Γερμανία υπάρχει η τάση από την άλλη πλευρά, τα παράθυρα να κατασκευάζονται από το δάπεδο μέχρι την οροφή. Όταν αυξάνονται οι υψηλές θερμοκρασίες, οι συνήθειες και ο τρόπος ζωής των ανθρώπων πρέπει να αλλάξουν. Για παράδειγμα, εάν είστε jogger που απολαμβάνετε να τρέχετε το μεσημέρι, γίνεται όλο και πιο επικίνδυνο επειδή μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανακοπή.

-Οι τροπικές ασθένειες θα γίνουν πλέον εγγενείς εδώ ...

Ήδη παρατηρούμε  τέτοιες καταστάσεις  με τσιμπούρια που μεταδίδουν ασθένειες. Λόγω κλιματικών συνθηκών, ο κίνδυνος μεταναστεύει από το νότο στο βορρά. Είναι λογικό ότι τα είδη κουνουπιών θα γίνουν εγγενή εδώ, όπου δεν μέχρι σήμερα δεν έκανε αρκετή ζέστη. Αλλά οι καταιγίδες είναι επίσης ένα πρόβλημα, καθώς ο κίνδυνος να σκοτωθείς από την πτώση ενός δένδρου η κλαδιού ή γλάστρας αυξάνεται.

-Ο ασφαλιστικός κλάδος εργάζεται ήδη εντατικά για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους ασφαλιστές να υπολογίζουν αξιόπιστα τα ασφάλιστρα στο μέλλον. Θα βρείτε πάντα μια ασφάλιση, αλλά όχι σε μια τιμή που ο καθένας μπορεί να την αντέξει οικονομικά. Επειδή η προσφερόμενη προστασία πρέπει να είναι ρεαλιστική. Παράδειγμα: Οι πυρηνικοί σταθμοί στη Γερμανία δεν ήταν ασφαλισμένοι, αν και μπορεί κανείς να υπολογίσει την πιθανότητα εμφάνισης και το μέγεθος των καταστροφών μετά από ένα ατύχημα. Αλλά το μέγεθος της βλάβης ήταν τόσο μεγάλο που κανένας ασφαλιστής στον κόσμο δεν θα είχε αποφασίσει να αντισταθμίσει τέτοιο κίνδυνο με ασφάλιστρα. Ο κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ επισήμανε, στη Γερμανία δεν επιτρέπεται να κυκλοφορείς με ένα μοτοποδήλατο στο δρόμο χωρίς ασφάλιση, αλλά μπορείς να λειτουργήσεις ένα εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας χωρίς ασφάλεια. Ο κίνδυνος έγκειται στη συσσώρευση ακραίων καιρικών φαινομένων. Αν καίγεται παντού ταυτόχρονα, η ασφάλεια πυρκαγιάς σαν ύπαρξη καταρρέει.

clip_image001

-Ατυχία όταν έχουμε συχνά μεγάλες δασικές πυρκαγιές.

Ναι, ειδικά το Βραδεμβούργο θα επηρεαστεί από τη θερμότητα και την ξηρασία τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, εξαρτάται από το πώς προσαρμόζεσαι στις κλιματικές αλλαγές. Φυσικά, οι μονοκαλλιέργειες με ερυθρελάτη είναι εξαιρετικά ευαίσθητες στις δασικές πυρκαγιές. Εξαιτίας αυτού, φυτεύονται περισσότερα μεικτά δάση. Ωστόσο, υπάρχει μια ισχυρή αλληλεπίδραση μεταξύ της θερμότητας, της μόλυνσης από παράσιτα και των νεκρών ξεραμένων δέντρων. Απλώς δεν υπάρχει μηχανισμός αιτιότητας. Ωστόσο, πολλοί ξεχνούν ότι η προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ακόμη και αν οι συνέπειες στο μέλλον δεν είναι τόσο τρομακτικές όσο φοβόταν κανείς, αυτό δεν σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή δεν ήταν ένα μεγάλο πρόβλημα. Απλά μπορεί να είχε προετοιμαστεί κανείς 40 χρόνια νωρίτερα.

-Πώς μπορεί να προετοιμαστεί το άτομο;

Υπάρχουν ήδη αυτά τα τυπικά μέτρα εξατομικευμένης προσαρμογής: ενεργοποιείτε τον ανεμιστήρα ή βάζετε ένα κλιματισμό στο σπίτι επειδή είναι διαφορετικά, η ζέστη θα είναι ανυπόφορη. Το θανατηφόρο πράγμα για την ιστορία: Αυτή η τεχνολογία ψύξης είναι και πάλι η κινητήρια δύναμη της αλλαγής του κλίματος, μεταξύ άλλων εξαιτίας της κατανάλωσης ενέργειας. Παρόλο που δροσίζει το διαμέρισμά σου, θερμαίνει τη γη με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ο Ulrich Brand και ο Markus Wissen το περιέγραψαν άριστα σε ένα πρόσφατο βιβλίο ... Τίτλος: "Αυτοκρατορικός τρόπος ζωής". [Σχόλιο του blogger: living in excess ή ο υπερβολικός τρόπος ζωής]

Ναι, και τελικά αυτό το φαινόμενο SUV: οι άνθρωποι οδηγούν τα βαρέα αυτοκίνητα [blogge:rpanzer] παρόλο που γνωρίζουν τις συνέπειες για το κλίμα. Δημιουργούν για τον εαυτό τους το δικό τους κουκούλι. Αλλά σε βάρος άλλων. Έτσι  είναι λοιπόν και με τις ατομικές στρατηγικές προσαρμογής, όπως σίγουρα θα τις παρατηρούμε στο μέλλον. Οι πλούσιοι πιθανώς θα ζουν σε ένα κλιματιζόμενο διαμέρισμα. Αλλά εκείνοι που υποφέρουν ήδη από την ενεργειακή φτώχεια, δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Επιπλέον  κατά τα άλλα ζουν και σε επισφαλείς καταστάσεις επιβίωσης, και είναι και οι τελευταίοι που μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους με τέτοιες ατομικές στρατηγικές ανακούφισης και προσαρμογής.

-Η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε πολύ μεγαλύτερη κοινωνική ανισότητα.

Τα περιβαλλοντικά ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή είναι καταλύτες της κοινωνικής ανισότητας. Εάν ανήκετε στα φτωχότερα τμήματα του πληθυσμού, η πιθανότητα να ζείτε σε έναν πολυσύχναστο δρόμο είναι πολύ υψηλότερη. Ο Ομοσπονδιακός Οργανισμός Περιβάλλοντος έχει αποδείξει, ότι στα τρίχρονα παιδάκια η περιεκτικότητα σε μόλυβδο στο αίμα τους στις κοινωνικές ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος είναι σημαντικά υψηλότερη από ό, τι στις κατηγορίες υψηλότερων εισοδημάτων. Και αυτό συμβαίνει επειδή ζουν σε τόπους κατοικίας που υπάρχει αυξημένη κυκλοφορία αυτοκινήτων. Ακόμα και η υπερβολική θερμότητα μας επηρεάζει ανάλογα με την ταξική μας προέλευση και κοινωνική κατηγορία.

-Πώς ακριβώς;

Αν είστε φτωχοί, ζείτε σε παλιά κτίρια με πολλούς ανθρώπους σε μικρά, κυρίως δωμάτια χωρίς κλιματισμό. Ως πλούσιος άνθρωπος, από την άλλη πλευρά, ζείτε σε πολύ περισσότερα και ιδανικά κλιματιζόμενους χώρους. Ίσως  έχετε έναν κήπο, και  ακόμη και μια πισίνα. Εσείς θα  αντέξετε μέχρι και 40 βαθμούς. Όμως ειδικά για τους φτωχούς γίνεται ανυπόφορο.

-Είστε μήπως απαισιόδοξος;

Τουλάχιστον δεν θα έλεγα ότι είμαι αισιόδοξος. Αλλά ταυτόχρονα θεωρώ ότι ο καταστροφισμός είναι προβληματικός, καθώς μπορεί να προκαλέσει τάση προς συγκεκριμένες πολιτικές λύσεις που μπορεί να έχουν τρομερές συνέπειες. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι οι σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες μας δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή με τρόπο που να καθιστά δυνατό για τους ανθρώπους του σήμερα και των μελλοντικών γενεών να γλυτώσουν από τις συνέπειες της. Και έχω λίγη ελπίδα ότι μπορεί να αλλάξει βραχυπρόθεσμα.

Δημοσίευση σχολίου