Interview του TRANSPARENCY INTERNATIONAL με τον επόμενο Ευρωπαίο Γενικό Εισαγγελέα, Γερμανό Andrés Ritter

 Interview του TRANSPARENCY INTERNATIONAL με τον επόμενο Ευρωπαίο Γενικό Εισαγγελέα, Γερμανό Andrés Ritter

 

«Αναλάβαμε το καθήκον με την υπόσχεση και τη φιλοδοξία να αποτελέσουμε έναν «Game Changer» (καταλύτη αλλαγών) στον αγώνα κατά της απάτης και της διαφθοράς»

02.05.2024 – Σε συνέντευξή του, ο Αναπληρωτής Ευρωπαίος Γενικός Εισαγγελέας, Andrés Ritter, μιλά για το πώς λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), τι έχει διδαχθεί τα τελευταία σχεδόν τρία χρόνια και τι χρειάζεται για να λειτουργεί ακόμη πιο αποτελεσματικά.

Αυτή η συνέντευξη δημοσιεύτηκε αρχικά σε ελαφρώς συντομευμένη μορφή στο τεύχος 102 του "Scheinwerfer", με κεντρικό θέμα τις Ευρωεκλογές 2024. Ερωτήσεις: Adrian Nennich

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ξεκίνησε το έργο της την 1η Ιουνίου 2021. Στόχος της είναι η καλύτερη προστασία των χρημάτων των Ευρωπαίων φορολογουμένων από εγκλήματα όπως η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ξέπλυμα χρήματος), η διαφθορά και η διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ.

Η καθιέρωση της EPPO ήταν ένα ιστορικό επίτευγμα. Τι ήταν καινούργιο στην προσέγγισή της;

Η EPPO αποτελεί πράγματι ένα ορόσημο στη διασυνοριακή ολοκλήρωση της ποινικής δίωξης. Είναι η πρώτη υπερεθνική εισαγγελική αρχή παγκοσμίως, δηλαδή μια εισαγγελία που λειτουργεί απευθείας από μια ενιαία αρχή, η οποία μπορεί να δρα «χωρίς σύνορα» στα 22 συμμετέχοντα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να χρειάζεται να υποβάλει αιτήματα σε αρχές άλλων κρατών μελών.

Ταυτόχρονα, είναι η πλήρως ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή της ΕΕ με ειδική αρμοδιότητα για εγκλήματα απάτης και διαφθοράς που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Αυτό περιλαμβάνει τόσο την απάτη δαπανών, όπως η απάτη σε γεωργικές ή άλλες επιδοτήσεις, όσο και περιπτώσεις χειραγωγημένων διαγωνισμών για δημόσιες συμβάσεις, οι οποίες συχνά συνδέονται με εγκλήματα δωροδοκίας δημόσιων λειτουργών. Επιπλέον, η EPPO είναι αρμόδια για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, όταν το ποσό του διαφύγοντος φόρου υπερβαίνει τα 10 εκατομμύρια ευρώ ανά περίπτωση, καθώς και για εγκλήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή οργανωμένου εγκλήματος, εφόσον αυτά συνδέονται με τα προαναφερθέντα εγκλήματα απάτης και διαφθοράς. Το καθήκον της είναι η προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης από εγκληματικές πράξεις, δηλαδή, τελικά, η προστασία όλων των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Πώς λειτουργεί αυτό στην πράξη;

Η EPPO διαθέτει μια ιδιαίτερη δομή με ένα κεντρικό επίπεδο στο Λουξεμβούργο, όπου διαμορφώνεται μια ανεξάρτητη εγκληματολογική πολιτική, λαμβάνονται στρατηγικές αποφάσεις και επιβλέπονται και υποστηρίζονται οι διαδικασίες που διεξάγονται στα 22 κράτη μέλη. Οι ίδιες οι διαδικασίες καθοδηγούνται από τους λεγόμενους Ευρωπαίους Εντεταλμένους Εισαγγελείς (ΕΕΕ), οι οποίοι εδρεύουν στα κράτη μέλη και είναι ενσωματωμένοι στα αντίστοιχα συστήματα ποινικού δικαίου. Έχουν τις ίδιες εξουσίες και το ίδιο καθεστώς με τους εθνικούς εισαγγελείς, αλλά είναι ανεξάρτητοι από οποιαδήποτε εθνική αρχή και δεν υπόκεινται σε καμία εθνική οδηγία. Με απλά λόγια: όπου υφίσταται η δικαιοδοσία της EPPO, πλέον μόνο οι ΕΕΕ επιτρέπεται να καθοδηγούν τις έρευνες και, εάν χρειαστεί, να τις παραπέμπουν στο δικαστήριο. Το πράττουν από την ενιαία αρχή, με τρόπο συνεκτικό και στοχευμένο για ολόκληρη την Ευρώπη.

Το νέο στοιχείο στην προσέγγιση της EPPO είναι, επομένως, ιδιαίτερα η ανεξαρτησία της από κάθε εθνική αρχή, η οποία διασφαλίζεται με διάφορους τρόπους και είναι αποκλειστικά προσηλωμένη στην προστασία από την απάτη και τη διαφθορά, γεγονός που αποτελεί ιδιαίτερη εγγύηση για μια ποινική δίωξη απαλλαγμένη από κάθε αθέμιτη επιρροή.

Επίσης νέο και επιχειρησιακά εξίσου σημαντικό είναι η δυνατότητα συλλογής και συνένωσης αποδεικτικών στοιχείων πολύ πιο γρήγορα πέρα από τα σύνορα, ώστε να αποκτηθεί μια εικόνα για το πραγματικό μέγεθος και τις διασυνδέσεις των εγκληματικών πράξεων, κάτι που δεν ήταν δυνατό μέχρι τώρα. Τέτοιες γνώσεις και αντιλήψεις για εγκληματικές συνδέσεις δεν μπορούν να αποκτηθούν αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.

Πώς συνεργάζεται η EPPO με τις εθνικές διωκτικές αρχές; Τι λειτουργεί καλά και πού υπάρχουν προκλήσεις;

Η συνεργασία με τις εθνικές ανακριτικές αρχές δεν διαφέρει κατ' αρχήν από τη συνεργασία με μια εθνική εισαγγελική αρχή. Όπως αναφέρθηκε, οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς που διευθύνουν την έρευνα έχουν τις ίδιες εξουσίες και δικαιώματα και μπορούν να δίνουν εντολές έρευνας σε αστυνομικές, τελωνειακές ή φορολογικές αρχές. Φυσικά, αυτή η συνεργασία είναι τόσο πιο αποτελεσματική και βιώσιμη, όσο πιο ισχυρά είναι ενσωματωμένες οι έρευνες στο έργο της εισαγγελίας.

Με τον όρο «ολοκληρωμένες έρευνες» εννοώ δύο πράγματα: Πρώτον, η ολοκλήρωση θα πρέπει να σημαίνει ότι οι ανακριτικές δυνάμεις είναι διαρθρωτικά και μόνιμα ενταγμένες ή μπορούν να ενταχθούν στο έργο της EPPO. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι ανακριτικές δυνάμεις είναι πράγματι άμεσα ανατεθειμένες στην EPPO, δηλαδή οι ΕΕΕ λαμβάνουν υποστήριξη από αστυνομικούς ή φορολογικούς ελεγκτές που εργάζονται μαζί τους σε μόνιμη βάση – μερικές φορές στο ίδιο κτίριο – διασφαλίζοντας όχι μόνο μια ιδιαίτερα ομαλή συνεργασία, αλλά και τη δημιουργία μιας αυξανόμενης εμπειρίας στη διεξαγωγή πολύ περίπλοκων ερευνών. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, ότι άλλα μοντέλα εκτός από αυτή την άμεση ανάθεση μπορούν να διασφαλίσουν την αναγκαία στενή σύνδεση, υπό την προϋπόθεση όμως ότι είναι εξασφαλισμένο πως, ειδικά οι ειδικευμένοι και έμπειροι ερευνητές, υποστηρίζουν τους ΕΕΕ στις μεμονωμένες περιπτώσεις κατόπιν αιτήματος, ώστε να αναπτύσσονται και να ανταλλάσσονται βέλτιστες πρακτικές.

Δεύτερον, τουλάχιστον στη Γερμανία, θα ήταν συχνά απαραίτητη μια υψηλότερη ολοκλήρωση/διασύνδεση των εθνικών ανακριτικών δυνάμεων μεταξύ τους. Στις εξαιρετικά περίπλοκες υποθέσεις τελωνειακής και φορολογικής απάτης της EPPO, η στενή συνεργασία μεταξύ τελωνειακών ερευνητών, φορολογικών ελεγκτών και αστυνομικών δυνάμεων είναι καθοριστική για τη γρήγορη και επιτυχημένη διαλεύκανση και τιμωρία των σοβαρών εγκλημάτων, καθώς και για τα μέτρα δέσμευσης των εγκληματικών προϊόντων και τη μετέπειτα κατάσχεσή τους. Οι ερευνητές από τους διαφορετικούς τομείς συνεισφέρουν τις συμπληρωματικές τους ειδικές γνώσεις και ικανότητες. Είναι προφανές ότι ακόμη και οι ειδικά εκπαιδευμένοι στο οικονομικό ποινικό δίκαιο αστυνομικοί δεν είναι ειδικοί στο φορολογικό δίκαιο, και οι φορολογικοί ελεγκτές κατά κανόνα δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν παρακολουθήσεις τηλεφώνων ή παρακολουθήσεις πεδίου, ενώ ταυτόχρονα όλοι τους μπορεί να βασίζονται στις ειδικές γνώσεις και την επιχειρησιακή εμπειρία των τελωνειακών ερευνητών.

Η ιδιαίτερη πρόκληση συνίσταται λοιπόν στο να διατηρηθούν εθνικές δομές ή να δημιουργηθούν νέες, στις οποίες τα πλεονεκτήματα της EPPO ως διασυνοριακά οργανωμένης εισαγγελίας θα πραγματοποιηθούν πλήρως και θα αποδώσουν καρπούς. Για τους ΕΕΕ που διευθύνουν τις διαδικασίες, αποτελεί συχνά μεγάλη πρόκληση να πρέπει σε κάθε μεμονωμένη υπόθεση να πείσουν ανακριτικές δυνάμεις να σχηματίσουν μια ερευνητική ομάδα και να τις καθοδηγήσουν στη συνεργασία, αντί να μπορούν να βασιστούν σε υπάρχουσες, δοκιμασμένες κοινές ερευνητικές ομάδες.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες μέχρι στιγμής επιτυχίες της EPPO στην καταπολέμηση της διαφθοράς;

Κατά την άποψή μου, μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της EPPO είναι η εμπιστοσύνη που της δείχνουν οι πολίτες, ακριβώς στα κράτη μέλη της ΕΕ όπου η αντίληψη για τη διαφθορά, σύμφωνα π.χ. με την κατάταξη της Διεθνούς Διαφάνειας (Transparency International), είναι πολύ υψηλή.

Έτσι, λαμβάνουμε μέσω της ιστοσελίδας μας έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό καταγγελιών από ιδιώτες. Το 2023, αυξήθηκαν κατά περίπου 30%, φτάνοντας συνολικά τις 2.492 καταγγελίες. Αυτές εξετάζονται από την EPPO για να διαπιστωθεί εάν, βάσει των αναφερόμενων γεγονότων, εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της EPPO, ώστε σε καταφατική περίπτωση να κινηθεί διαδικασία. Ο αριθμός των υποθέσεων που ξεκίνησαν με αυτόν τον τρόπο αυξήθηκε το 2023 κατά 58%, γεγονός που αποδεικνύει ταυτόχρονα την αυξανόμενη σημασία αυτών των καταγγελιών. Λαμβάνουμε ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό καταγγελιών από εκείνα τα κράτη μέλη όπου η αντίληψη για τη διαφθορά είναι υψηλή. Αυτό είναι ένα ενθαρρυντικό σημάδι και απόδειξη της εμπιστοσύνης του πληθυσμού στην ανεξαρτησία μας. Αισθανόμαστε πλήρως δεσμευμένοι σε αυτό.

Χωρίς να θέλω να διαφοροποιήσω τον αριθμό των υποθέσεων διαφθοράς στα αντίστοιχα κράτη μέλη σε αυτό το σημείο – τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεσή μας για το 2023 που μόλις δημοσιεύτηκε – θα ήθελα ωστόσο να αναδείξω τη δραστηριότητα των συναδέλφων της EPPO στην Κροατία, οι οποίοι, χωρίς να υπολογίζουν πρόσωπα, διερευνούν θαρραλέα και συνεπώς τις υποψίες διαφθοράς ακόμη και κατά υψηλόβαθμων αξιωματούχων, γεγονός που προκαλεί επίσημη αμφισβήτηση της δραστηριότητας της EPPO και της αναγκαιότητάς της. Σε τέτοιες δηλώσεις, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν είναι κατανοητές, η EPPO, όπως πρόσφατα η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας κα Kövesi, αντιδρά κατηγορηματικά.

Τι έχει διδαχθεί η EPPO από το έργο της κατά τους πρώτους περίπου δυόμισι χρόνους;

Όπως μπορείτε να φανταστείτε, μαθαίνει κανείς πολλά κατά την ίδρυση ενός θεσμού για τον οποίο δεν υπάρχει κανένα προσχέδιο ή προκάτοχος. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία χρειάστηκε σχεδόν 30 χρόνια από την ιδέα στους ακαδημαϊκούς κύκλους μέχρι την υλοποίηση με τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αλλά η ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκε, ειδικά από την έναρξη της επιχειρησιακής της λειτουργίας την 1η Ιουνίου 2021, δείχνει, κατά την άποψή μου, πόσο ισχυρή μπορεί να είναι η Ευρώπη όταν ενώνει τις δυνάμεις της και τις συσπειρώνει κάτω από μια αυτονόητη ιδέα, να υπερασπιστεί κοινά συμφέροντα από κοινού.

Μαζί με μια ομάδα εξαιρετικά παρακινημένων συναδέλφων που είναι πεπεισμένοι για αυτή την κοινή ιδέα, έχουμε το προνόμιο να εργαζόμαστε για την υλοποίηση και την περαιτέρω ανάπτυξή της και έχουμε αφιερωθεί στον αγώνα κατά της απάτης και της διαφθοράς.

Σε αυτό το πλαίσιο, εντοπίζουμε εμπόδια τόσο στον κανονισμό ίδρυσής μας όσο και στην εθνική εφαρμογή ευρωπαϊκών κανόνων, τα οποία δυσχεραίνουν το έργο μας και αντιτίθενται στον σκοπό της ίδρυσής μας, αλλά – βλέποντάς το θετικά – αυτά τα εμπόδια δύσκολα θα είχαν εντοπιστεί χωρίς την ίδρυση της EPPO. Από τη δραστηριότητά μας στα 22 κράτη μέλη, μπορούμε να τα ονομάσουμε, να τα τεκμηριώσουμε με παραδείγματα, να περιγράψουμε τις επιπτώσεις τους και, για παράδειγμα, να τα επισημάνουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έτσι όμως μπορούμε επίσης να διαπιστώσουμε σαφείς διαφορές στον βαθμό ανίχνευσης εγκλημάτων μεταξύ των κρατών μελών, να αναζητήσουμε τις αιτίες και να συμβάλουμε σημαντικά στην αύξηση της ευαισθητοποίησης για την ανάγκη βιώσιμης καταπολέμησης εγκλημάτων με υψηλή οικονομική – και κοινωνική – ζημία σε όλα τα κράτη.

Ενθαρρυντική είναι σε αυτό το πλαίσιο η ήδη διαπιστωμένη το 2023 σημαντική αύξηση των καταγγελιών από εθνικές αρχές που οδηγούν σε έναρξη διαδικασιών, κατά περίπου 60%.

Αναλάβαμε το καθήκον με την υπόσχεση και τη φιλοδοξία να αποτελέσουμε έναν «Game Changer» στον αγώνα κατά της απάτης και της διαφθοράς και αισθανόμαστε επιπλέον κίνητρο να συνεχίσουμε να ανταποκρινόμαστε σε αυτή την απαίτηση.

Πόσες και τι είδους υποθέσεις έχει ήδη εξετάσει η EPPO σε σχέση με τη Γερμανία;

Από την έναρξη της επιχειρησιακής λειτουργίας έως την 1η Μαρτίου 2024, έχουν κινηθεί συνολικά 258 ερευνητικές διαδικασίες από τη Γερμανία στην EPPO, με το βάρος να πέφτει σε υποθέσεις απάτης ΦΠΑ, με ποσοστό περίπου τα δύο τρίτα. Το 2023 καταχωρήθηκαν 123 νέες υποθέσεις (+55%), με τον αριθμό των εκκρεμών υποθέσεων από τη Γερμανία στο τέλος του 2023 να ανέρχεται σε 176 (+58%) με εκτιμώμενη ζημία 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η ζημία στις 112 υποθέσεις απάτης ΦΠΑ που εκκρεμούσαν στο τέλος του 2023 ανερχόταν σε 2,44 δισεκατομμύρια ευρώ. Αξιοσημείωτο είναι το ύψος των προσωρινά δεσμευμένων αξιών στις εν εξελίξει διαδικασίες για πιθανή μελλοντική κατάσχεση, ύψους 385,7 εκατομμυρίων ευρώ. Για την EPPO συνολικά, η τιμή αυτή ανέρχεται παρεμπιπτόντως σε 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ.

Μια τέτοια υπόθεση φορολογικής απάτης είναι η διαδικασία με την κωδική ονομασία «Huracán». Εκεί μόλις ασκήθηκε η πρώτη δίωξη κατά πέντε ατόμων για απάτη ΦΠΑ, όπου τα μέλη της οργανωμένης εγκληματικής συμμορίας ύποπτα για δόλιες συναλλαγές με περισσότερα από 10.000 αυτοκίνητα. Μεταξύ 2017 και Ιουνίου 2023, πέτυχαν έναν συνολικό δόλιο κύκλο εργασιών άνω των 190 εκατομμυρίων ευρώ. Τα οχήματα πωλήθηκαν με το πρόσχημα αφορολόγητων ενδοκοινοτικών παραδόσεων, προκαλώντας ζημία ΦΠΑ ύψους 53,7 εκατομμυρίων ευρώ. Οι πέντε κύριοι ύποπτοι συνελήφθησαν στις 14 Ιουνίου 2023 στο πλαίσιο μιας επιχείρησης με περισσότερες από 450 έρευνες σε επτά χώρες (Βέλγιο, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία και Ισπανία). Αντιμέτωποι με τα ολοκληρωμένα αποδεικτικά στοιχεία, τέσσερις από τους πέντε υπόπτους ομολόγησαν τις πράξεις τους πλήρως ή σε μεγάλο βαθμό. Συνολικά, περισσότερα από 60 άτομα θεωρούνται ύποπτα ότι συμμετείχαν στην οργανωμένη ομάδα ή ότι υποστήριξαν τους κύριους υπόπτους που τώρα διώκονται. Περίπου 90 από τα 130 αυτοκίνητα που κατασχέθηκαν τον Ιούνιο του 2023 έχουν ήδη πουληθεί για την αποκατάσταση της οικονομικής ζημίας. Στα υπόλοιπα κατασχεθέντα αγαθά περιλαμβάνονται ακίνητα και 2 εκατομμύρια ευρώ σε μετρητά.

Στην επίσης πρόσφατη «Ημέρα Δράσης» (Action-Day) στο σύμπλεγμα ερευνών με έδρα τη Γερμανία με την ονομασία «Midas», πρόκειται για την υποψία απάτης ΦΠΑ από το εμπόριο smartphone, Airpods και ιατρικών μασκών προστασίας με εκτιμώμενη ζημία 195 εκατομμυρίων ευρώ. Εκεί πραγματοποιήθηκαν την ίδια μέρα περισσότερες από 180 έρευνες και 14 συλλήψεις σε συνολικά 17 κράτη της ΕΕ καθώς και στην Αλβανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Περίπου 700 ερευνητές από τη φορολογική εφορία και την αστυνομία συμμετείχαν στα μέτρα. Κατασχέθηκαν μεγάλη ποσότητα smartphone, ένα γιοτ, πολυτελή αυτοκίνητα, κοσμήματα και ρολόγια, μετρητά, κρυπτονομίσματα καθώς και 2,5 κιλά χρυσού, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 25 εκατομμυρίων ευρώ.

Οι διαδικασίες που διεξάγονται στην EPPO στρέφονται τελικά συχνά κατά οργανωμένων εγκληματικών ομάδων, οι οποίες π.χ. μέσω κατάχρησης του συστήματος ΦΠΑ επιτυγχάνουν υψηλά κέρδη, τα οποία είναι διαθέσιμα και για περαιτέρω εγκληματικές ή διαφθορικές δραστηριότητες.

Σε μια υπόθεση που έχει ήδη ολοκληρωθεί δικαστικά – ως παράδειγμα τελωνειακής απάτης – τρεις κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν για λαθρεμπόριο εισαγωγής πολυτελών αυτοκινήτων και οργανωμένη φοροδιαφυγή σε ποινές φυλάκισης έως 3 έτη και 6 μήνες, με ζημία άνω των 3,5 εκατομμυρίων ευρώ. Οι κατηγορούμενοι απέκτησαν πολυτελή οχήματα από τρίτες χώρες στην Ασία και τη Βόρεια Αμερική και, υποβάλλοντας πλαστά τελωνειακά έγγραφα, τα εισήγαγαν πρακτικά σχεδόν χωρίς καταβολή τελωνειακών δασμών και φόρου εισαγωγής μέσω Εσθονίας και Κάτω Χωρών στην ΕΕ και τα έθεσαν σε κυκλοφορία στη Γερμανία. Ιδιαίτερα οχήματα και άλλες αξίες συνολικού ύψους άνω του 1,5 εκατομμυρίου ευρώ κατασχέθηκαν προς αξιοποίηση και επιπλέον εκδόθηκε στη δικαστική απόφαση διαταγή δέσμευσης κατά ενός εκ των κατηγορουμένων ύψους σχεδόν 2,3 εκατομμυρίων κατά της εταιρείας που διηύθυνε.

Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι οι υποθέσεις απάτης δαπανών από τη Γερμανία φτάνουν το 10% του όγκου των υποθέσεων. Από την εμπειρία άλλων κρατών μελών, πρέπει επίσης να θεωρηθεί ότι και νέες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ βρίσκονται στο στόχαστρο των απατεώνων.

Μέχρι το τέλος του 2023, εκκρεμούσαν στην EPPO πάνω από 200 ενεργές έρευνες σε σχέση με τα πρώτα χρηματοδοτικά έργα του NextGenerationEU, με εκτιμώμενη ζημία άνω των 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό αντιστοιχεί ήδη σε περίπου 15% όλων των υποθέσεων απάτης δαπανών με κονδύλια της ΕΕ, αλλά αν μετρηθεί με την εκτιμώμενη ζημία, είναι πολύ περισσότερο, σχεδόν 25%. Αυτός ο αριθμός μπορεί μόνο να αυξηθεί σε σχέση με την επιταχυνόμενη υλοποίηση της χρηματοδότησης του NextGenerationEU. Και εδώ καθίσταται όλο και πιο σαφές πόσο ελκυστική είναι η απάτη εις βάρος της ΕΕ για εγκληματικές οργανώσεις.

Πού θα χρειαζόσασταν περισσότερη υποστήριξη ή περαιτέρω μέσα για να καταστήσετε το έργο σας ακόμα πιο αποτελεσματικό;

Θα ήταν υπερβολικό σε αυτό το σημείο να αναλύσω λεπτομερώς τις νομοθετικές αλλαγές που θεωρούνται σκόπιμες από την πλευρά της EPPO στον κανονισμό ίδρυσης, τη λεγόμενη οδηγία PIF και το διοικητικό πλαίσιο που έχει τεθεί στην EPPO. Μια επείγουσα ανάγκη για αυτό δεν έχει γίνει αντιληπτή μέχρι στιγμής από την απερχόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Επιχειρησιακά, ο μεγάλος αριθμός εξαιρετικά περίπλοκων διαδικασιών συνεπάγεται πολύ υψηλό φόρτο εργασίας, ιδίως για τους εισαγγελείς που διευθύνουν τις έρευνες, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη βελτιστοποιημένη επιχειρησιακή υποστήριξη από τις εθνικές ανακριτικές δυνάμεις και τη διασύνδεση μεταξύ τους. Όσο είναι δυνατόν, παρέχεται πολύτιμη υποστήριξη από αναλυτές υποθέσεων και οικονομικούς αναλυτές από την έδρα στο Λουξεμβούργο, κάτι που όμως, ενόψει των ολοένα αυξανόμενων καθηκόντων αξιολόγησης και συντονισμού, φτάνει όλο και περισσότερο στα όριά της.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αναγκαία επέκταση των κεντρικών υποδομών υποστήριξης εξαρτάται από την αύξηση του προϋπολογισμού της EPPO και των εγκεκριμένων θέσεων από τη νομοθετική αρχή του προϋπολογισμού, δηλαδή την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Αυτό θα ήταν επειγόντως απαραίτητο, ιδίως ενόψει της επικείμενης προσχώρησης της Δημοκρατίας της Πολωνίας και της Σουηδίας στην EPPO.

Πρόσφατα, επομένως, η EPPO ζήτησε έναν συμπληρωματικό προϋπολογισμό για πρόσθετους πόρους ύψους 7 εκατομμυρίων ευρώ, φτάνοντας τα 79 εκατομμύρια ευρώ περίπου. Αυτοί οι πόροι προορίζονται επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη μακροπρόθεσμη διασφάλιση της ψηφιακής λειτουργικότητας της EPPO και, για παράδειγμα, για την ενισχυμένη χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων ανάλυσης. Κατά την άποψή μου, και ενόψει των στοιχείων ενεργητικού ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ που δέσμευσε η EPPO μόνο το 2023, θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί ως μια «κερδοφόρα» επένδυση για το μέλλον.

Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι χαιρετίζουμε πολύ την προσχώρηση της Δημοκρατίας της Πολωνίας στην EPPO για τη διασφάλιση του κράτους δικαίου στην Ευρώπη και του αγώνα κατά της διαφθοράς, ωστόσο θα χρειαστούν πρόσθετοι πόροι και προσωπικό για να αντιμετωπιστεί ο προβλέψιμος, σημαντικός πρόσθετος φόρτος εργασίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της νέας πολωνικής κυβέρνησης, αναμένονται εκατοντάδες υποθέσεις ετησίως από την Πολωνία, τις οποίες η EPPO προτίθεται να αναλάβει με την ίδια αποφασιστικότητα – και επιτυχία – όπως μέχρι τώρα.

Έχετε συγκεκριμένες επιθυμίες από τη γερμανική κυβέρνηση ή τη δίωξη εγκλήματος;

Σχετικά με τη Γερμανία, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας δήλωσε σε συνέντευξή της ότι «η Γερμανία είναι ελκυστική για απατεώνες». Επισήμανε το μέγεθος της οικονομίας και τις πολλές εταιρείες, που θα καθιστούσαν εύκολο να κρυφτούν πράγματα.

Σχεδόν όλες οι γερμανικές υποθέσεις ΦΠΑ έχουν πράγματι σχέση με άλλες χώρες, διότι για τη μεταφορά χρημάτων ή εμπορευμάτων σε άλλα μέρη της Ευρώπης χρησιμοποιούνται συχνά γερμανικές εταιρείες. Οι αριθμοί των υποθέσεων μαρτυρούν μεν ένα κατ' αρχήν καλό τοπικό ποσοστό ανίχνευσης, αλλά η περαιτέρω διαλεύκανση δεν πρέπει να αποτυγχάνει στα εθνικά σύνορα, τα οποία τώρα μπορούν να ξεπεραστούν με την EPPO, και ακόμη λιγότερο στα σύνορα μεταξύ των ομόσπονδων κρατιδίων. Όπως δήλωσε η Γενική Εισαγγελέας Kövesi ότι «οι γερμανικές οικονομικές αρχές δεν βοηθούν επαρκώς τους συναδέλφους μας», επισημαίνεται πράγματι ο κίνδυνος οι έρευνες να περιορίζονται στον εκάστοτε τομέα δικαιοδοσίας. Είναι ακόμα λιγότερο κατανοητό αν ο λόγος για αυτό είναι η έλλειψη πόρων στις φορολογικές υπηρεσίες.

Αν δηλαδή δεν καταγραφεί και δεν διαλευκανθεί όλο το εγκληματικό συμβάν, πολύ πιθανόν θα εμπλακούν στις έρευνες απλώς αντικαταστάσιμα άτομα ή εταιρείες και θα οδηγηθούν σε τιμωρία, χωρίς να αποκαλυφθούν και να διαλυθούν τα ίδια τα εγκληματικά δίκτυα. Αυτό αποτελεί σημαντικό πρόβλημα όχι μόνο λόγω των διαφυγόντων εσόδων από τον ΦΠΑ, αλλά επίσης και κυρίως όσον αφορά την πιθανή επιρροή και την αυξανόμενη οικονομική ισχύ εγκληματικών οργανώσεων. Εάν, επιπλέον, δεν υπάρξει επιτυχία στη δέσμευση εγκληματικών προϊόντων, λείπει ένα ουσιαστικό στοιχείο αποτροπής.

Η αποτροπή δεν μπορεί να λειτουργήσει αν μια εγκληματική οργάνωση μπορεί να διαπράξει απάτη σε κονδύλια της ΕΕ και ΦΠΑ με συγκριτικά χαμηλό κίνδυνο ανακάλυψης και, ακόμη και σε περίπτωση ανακάλυψης, να κρατήσει το μεγαλύτερο μέρος του κέρδους επειδή λείπει μια αποφασιστική ποινική δίωξη και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων.

Από την εμπειρία και την οπτική γωνία της EPPO, χαιρετίζονται επομένως όλα τα σχέδια μεταρρύθμισης για την επίτευξη της «ολοκληρωμένης προσέγγισης» ή τουλάχιστον μιας μεγαλύτερης διασύνδεσης, είτε πρόκειται για την ομοσπονδιακή αρχή για την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος, την ίδρυση της κρατιδιακής υπηρεσίας οικονομικού εγκλήματος στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία ή μια επιχειρησιακή αναβάθμιση του Ομοσπονδιακού Κεντρικού Φορολογικού Γραφείου, το οποίο είναι κατ' αρχήν αρμόδιο για τον συντονισμό των διαδικασιών. Το μέγεθος της απάτης ΦΠΑ και οι κίνδυνοι για το κράτος δικαίου υποτιμήθηκαν και υποτιμούνται, κατά την άποψή μου.

Σας ευχαριστώ για τη συζήτηση.

 

Το Ιράν έχει προετοιμάσει ένα εκατομμύριο μαχητές για να αντιμετωπίσουν μια εισβολή των ΗΠΑ (ιρανικά μέσα ενημέρωσης)

 

 Το Ιράν έχει προετοιμάσει ένα εκατομμύριο μαχητές για να αντιμετωπίσουν μια εισβολή των ΗΠΑ (ιρανικά μέσα ενημέρωσης)

Πηγές: AFP, Tasnim News

Μια στρατιωτική πηγή δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο μαχητές έχουν οργανωθεί για να διεξαγάγουν μια χερσαία μάχη κατά των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, εν μέσω αυξανόμενων εικασιών σχετικά με το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να εμπλακούν σε μια χερσαία σύγκρουση στο νότιο ιρανικό μέτωπο, «ένα αίσθημα ενθουσιασμού έχει καταλάβει τους Ιρανούς μαχητές στο έδαφος, οι οποίοι είναι αποφασισμένοι να μετατρέψουν το ιρανικό έδαφος σε μια ιστορική κόλαση για τους Αμερικανούς».

Η πηγή ανέφερε ότι τις τελευταίες ημέρες νέοι Ιρανοί συρρέουν στα κέντρα των Μπασίτζ, των Φρουρών της Επανάστασης και του στρατού, εκφράζοντας την επιθυμία τους να ενταχθούν και να συμμετάσχουν σε αυτή τη σύγκρουση.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να ανοίξουν το στενό με μια αυτοκτονική επιχείρηση· ας γίνει έτσι. Είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε τη δική τους αυτοκτονική στρατηγική και το στενό θα παραμείνει κλειστό», δήλωσε καυστικά η στρατιωτική πηγή.

Την Τετάρτη, άλλη στρατιωτική πηγή που επικαλέστηκε επίσης το πρακτορείο Tasnim είχε προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση αμερικανικής χερσαίας εισβολής, το Ιράν θα ανοίξει ένα «νέο μέτωπο» σε ένα κρίσιμο στενό για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.

Ως αναγκαίο πέρασμα προς τη Διώρυγα του Σουέζ, «το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ συγκαταλέγεται στα πιο στρατηγικά στενά στον κόσμο, και το Ιράν διαθέτει τόσο τη βούληση όσο και την ικανότητα να δημιουργήσει μια απολύτως αξιόπιστη απειλή εναντίον του», προειδοποίησε η πηγή.

«Εάν ο εχθρός επιχειρήσει χερσαία ενέργεια στα ιρανικά νησιά ή οπουδήποτε αλλού στο έδαφός μας, ή αν επιδιώξει να πλήξει το Ιράν με ναυτικές κινήσεις στον Περσικό Κόλπο και τη Θάλασσα του Ομάν, θα ανοίξουμε και άλλα μέτωπα ως “έκπληξη”», πρόσθεσε ο στρατιωτικός αξιωματούχος.

Ο ισχυρός πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι «εχθροί» της Ισλαμικής Δημοκρατίας προετοιμάζονται να εισβάλουν σε ένα από τα νησιά της στον Κόλπο.

«Σύμφωνα με τις υπηρεσίες πληροφοριών, οι εχθροί του Ιράν ετοιμάζονται να καταλάβουν ένα από τα νησιά του με την υποστήριξη ενός περιφερειακού κράτους», έγραψε στο X ο κ. Γκαλιμπάφ, χωρίς να διευκρινίσει ποιο.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, «όλες οι ζωτικής σημασίας υποδομές αυτού του περιφερειακού κράτους θα αποτελέσουν στόχο αδιάκοπων επιθέσεων», προειδοποίησε.

Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν την πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιχειρήσουν να καταλάβουν το στρατηγικό ιρανικό νησί Χαργκ, από όπου αναχωρεί περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν, προκειμένου να αναγκάσουν την Τεχεράνη να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ.

Ο αμερικανικός στρατός μπορεί να «εξουδετερώσει» το νησί Χαργκ «ανά πάσα στιγμή, εάν ο πρόεδρος (Ντόναλντ) Τραμπ δώσει την εντολή», διαβεβαίωσε την περασμένη Παρασκευή ο Λευκός Οίκος.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται να αναπτύξει αρκετές χιλιάδες επιπλέον αλεξιπτωτιστές και πεζοναύτες στη Μέση Ανατολή για να υποστηρίξει τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Το de facto μπλοκάρισμα τις τελευταίες εβδομάδες από την Τεχεράνη του Στενού του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται συνήθως σχεδόν το 20% της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων, έχει εκτινάξει τις τιμές και έχει προκαλέσει φόβους για πετρελαϊκό σοκ.

Το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το οποίο το Ιράν απειλεί να στοχοποιήσει σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής, είναι επίσης ένας από τους πιο πολυσύχναστους θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο. Χωρίζει την αφρικανική ήπειρο από την Αραβική Χερσόνησο, και συγκεκριμένα από την Υεμένη, χώρα της οποίας η πρωτεύουσα και μεγάλα τμήματα ελέγχονται από τις δυνάμεις της Σαναά, που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη.

Μέχρι στιγμής, αυτές οι δυνάμεις δεν έχουν εμπλακεί στις εχθροπραξίες, αλλά από τις ορεινές τους θέσεις που δεσπόζουν στην Ερυθρά Θάλασσα, θα μπορούσαν να επιτεθούν σε πλοία.

Ως αντίδραση στη γενοκτονία που διαπράττει το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, η Σαναά είχε επιβραδύνει την κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Διώρυγα του Σουέζ με τη χρήση drones και πυραύλων.

Οι επιχειρήσεις αυτές αύξησαν το κόστος των ασφαλίστρων, ωθώντας πολλούς μεταφορείς να προτιμήσουν τη ναυσιπλοΐα μέσω του νότιου άκρου της Αφρικής.

Το παγκόσμιο κλίμα θα μπορούσε να βιώσει ένα άνευ προηγουμένου σοκ με την άφιξη ενός «Σούπερ Ελ Νίνιο»

Προειδοποίηση ειδικού: ένα «Σούπερ Ελ Νίνιο» πλησιάζει αυτό το καλοκαίρι

Το παγκόσμιο κλίμα θα μπορούσε να βιώσει ένα άνευ προηγουμένου σοκ με την άφιξη ενός «Σούπερ Ελ Νίνιο»

 

Το 2025 χαρακτηρίζεται ήδη ως εξαιρετικό από κλιματική άποψη, με θερμοκρασίες σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί. Κοιτάζοντας προς το μέλλον, οι μετεωρολόγοι ανησυχούν για ένα πιθανό «Σούπερ Ελ Νίνιο» το 2026, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει το παγκόσμιο κλίμα σε ένα «νέο επίπεδο». Ένα φαινόμενο τέτοιας κλίμακας θα μπορούσε να έχει συγκλονιστικές και καταστροφικές επιπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα, επηρεάζοντας όχι μόνο τον καιρό, αλλά και το περιβάλλον.

 

El Niño: για τι μιλάμε και τι προβλέπουν τα μοντέλα

Το El Niño επανέρχεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαταράσσει τη συνήθη δυναμική των αληγών, αυτών των ανέμων που πνέουν από ανατολικά προς δυτικά κατά μήκος του ισημερινού και ωθούν τα ζεστά νερά προς την Ασία. Κατά τη διάρκεια του Ελ Νίνιο, οι αληγείς εξασθενούν και τα ζεστά νερά επιστρέφουν προς τις αμερικανικές ακτές, γεγονός που θερμαίνει την ατμόσφαιρα του Ισημερινού. Αυτή η μετατόπιση μεταβάλλει το ρεύμα υψομέτρου του Ειρηνικού που κατεβαίνει προς το νότο, διαταράσσοντας τις καιρικές συνθήκες σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά κλιματικά μοντέλα προβλέπουν μια ισχυρή επιστροφή του Ελ Νίνιο για το καλοκαίρι του 2026, σύμφωνα με τις διαθέσιμες μετεωρολογικές προβλέψεις. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετεωρολογικών Προβλέψεων (ECMWF) δημοσίευσε δεδομένα που δείχνουν πιθανότητα 98% για ένα μέτριο Ελ Νίνιο έως τον Αύγουστο και 80% για ένα πιο έντονο φαινόμενο. Σύμφωνα με το Le Tribunal du Net, το πιο επίφοβο σενάριο, το «Super El Niño», εκτιμάται ότι έχει πιθανότητα 22%.

Πιθανές επιπτώσεις και σενάρια σε διεθνές επίπεδο

Ένα «Σούπερ Ελ Νίνιο» θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζικές πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες, αλλαγές στις διαδρομές των καταιγίδων και νέες συνθήκες καύσωνα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς θα επηρεαστούν διαφορετικά: στο βορρά, οι συνθήκες θα είναι πιο ξηρές και θερμότερες από το κανονικό, ενώ στο νότο οι έντονες βροχοπτώσεις θα προκαλέσουν πολλές πλημμύρες. Η δυτική Αμερική, από την άλλη πλευρά, ενδέχεται να αντιμετωπίσει μια περίοδο καύσωνα, επίμονη ξηρασία και υψηλό κίνδυνο δασικών πυρκαγιών.

Πέρα από την ενίσχυση των κλιματικών φαινομένων, αυτό το φαινόμενο θα μπορούσε επίσης να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην κλιματική αλλαγή. Ένα «Super El Niño» σε συνδυασμό με τις τρέχουσες τάσεις της κλιματικής αλλαγής θα μπορούσε να ωθήσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες πέρα από το συμβολικό όριο των +1,5 °C σε σχέση με τα προ-βιομηχανικά επίπεδα, κάτι που θα ήταν αντίθετο προς τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού.

 

Φαρίμπα Μοχαμαντί, αναπληρώτρια γενική γραμματέας του Εργατικού Κόμματος Κομάλα του Κουρδιστάν. «Το Κουρδιστάν μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης»

 «Το Κουρδιστάν μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης»
Η Φαρίμπα Μοχαμαντί, αναπληρώτρια γενική γραμματέας του Εργατικού Κόμματος Κομάλα του Κουρδιστάν, μιλά για τις τρέχουσες εξελίξεις στο Ιράν

Συνέντευξη: Νεγκίν Μπεχκάμ, 11.03.2026, Διάρκεια ανάγνωσης: 5 λεπτά

 Μαχητές της Οργάνωσης του Ιρανοκουρδικού Αγώνα (Sazmani Khabat) στέκονται μπροστά σε έναν τοίχο μετά από ιρανική επίθεση με drone στη βάση τους κοντά στο Ερμπίλ, στο βόρειο Ιράκ.Φωτογραφία: AFP/Ozan Kose

Σε διεθνές επίπεδο γίνεται λόγος για πιθανή στρατιωτική επέμβαση κουρδικών δυνάμεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ταυτόχρονα, τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν πρόσφατα επανειλημμένα επιθέσεις κουρδικών ομάδων εναντίον του Ιράν – κάτι που διαψεύστηκε από τα ίδια τα κόμματα. Ποια είναι η στρατηγική σας;

Από την επανάσταση του 1979 και την εκστρατεία «τζιχάντ» που κήρυξε ο Χομεϊνί εναντίον του Κουρδιστάν, τα κουρδικά κόμματα διαθέτουν ένοπλες μονάδες – τις Πεσμεργκά. Ταυτόχρονα, θεωρούμε τους εαυτούς μας πρωτίστως πολιτικά κόμματα. Η βασική μας στρατηγική παραμένει η κινητοποίηση του πληθυσμού και η δύναμη των κοινωνικών κινημάτων στη χώρα.

Θεωρείτε πιθανή μια στρατιωτική επέμβαση στην τρέχουσα κατάσταση;

Δεν μπορεί να αποκλειστεί, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί απόφαση. Για εμάς προτεραιότητα είναι να μην γίνουν οι άνθρωποι στο Κουρδιστάν θύματα – και το καθεστώς θα έπρεπε να έχει αποδυναμωθεί σημαντικά. Μόνο υπό τέτοιες συνθήκες θα μπορούσε να εξεταστεί μια χερσαία επέμβαση, που θα μπορούσε να καταστήσει το Κουρδιστάν αφετηρία ευρύτερων αλλαγών. Ωστόσο, η Ισλαμική Δημοκρατία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και θα μπορούσε να επιτεθεί ξανά μαζικά σε κουρδικές πόλεις. Γι’ αυτό τα κουρδικά κόμματα εξετάζουν αυτή την επιλογή μόνο όταν είναι πραγματικά αναγκαία.

Πολλοί Κούρδοι φοβούνται ότι μια στρατιωτική επέμβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική βία ή στην εξόντωση των Πεσμεργκά. Είναι δικαιολογημένη αυτή η ανησυχία;

Οι ανησυχίες για τον άμαχο πληθυσμό και τους Πεσμεργκά είναι πραγματικές. Αν όμως το καθεστώς αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε οι πόλεις να μπορούν να απελευθερωθούν από τις δυνάμεις καταστολής, τα κουρδικά κόμματα θα παρέμβουν. Διαθέτουν την απαραίτητη δύναμη. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Κουρδιστάν θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία μιας διαδικασίας που θα επεκταθεί σε όλο το Ιράν.

Έξι κουρδικά κόμματα, μεταξύ αυτών και το δικό σας, σχημάτισαν πρόσφατα μια συμμαχία. Γιατί τώρα;

Η συνεργασία μεταξύ κουρδικών κομμάτων δεν είναι νέα,· ήδη πριν από μερικά χρόνια ιδρύθηκε ένα κέντρο συνεργασίας. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην περιοχή μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023 έδειξαν ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται μπροστά σε βαθιές ανακατατάξεις – και το Ιράν βρίσκεται στο επίκεντρο. Σε αυτό το πλαίσιο ξεκινήσαμε μια νέα διαδικασία, από την οποία προέκυψε αρχικά ένα κέντρο διαλόγου και τελικά η σημερινή συμμαχία. Παρά τις πολιτικές διαφορές, συμφωνήσαμε σε ελάχιστους κοινούς στόχους.

Ορισμένοι βλέπουν σε αυτή τη συμμαχία έναν πιθανό «δρόμο σωτηρίας για το Ιράν». Οι επικριτές προειδοποιούν για αστάθεια λόγω μιας στρατιωτικής επέμβασης κουρδικών κομμάτων. Πώς το βλέπετε;

Το Ιράν είναι ένα πολυεθνικό κράτος. Τα προβλήματα προκύπτουν κυρίως όταν αυτή η ποικιλομορφία αγνοείται και το κράτος περιορίζεται σε «ένα έθνος, μία γλώσσα, μία ταυτότητα». Αν αναγνωριστεί η ποικιλομορφία, δεν υπάρχει λόγος να αντιμετωπίζεται το Κουρδιστάν ή τα κόμματά του με δυσπιστία. Το Κουρδιστάν έχει μακρά εμπειρία πολιτικής οργάνωσης και μπορεί επομένως να αποτελέσει μέρος της λύσης. Κατηγορίες όπως «αποσχιστισμός» είναι συχνά προπαγάνδα της Ισλαμικής Δημοκρατίας ή κεντρικιστικών τάσεων. Η ελευθερία, η δημοκρατία και το τέλος της αυταρχικής διακυβέρνησης είναι βασικοί στόχοι που μοιραζόμαστε με πολλούς ανθρώπους στο Ιράν. Ένας αποκλειστικός εθνικισμός επιδεινώνει την κρίση αντί να τη λύνει.

  

Θα συνεργαζόταν η νέα κουρδική συμμαχία και με άλλες αντιπολιτευτικές δυνάμεις, για παράδειγμα με τον Ρεζά Παχλαβί;

Κατ’ αρχήν είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με όλες τις δυνάμεις που πιστεύουν στη δημοκρατία, τα ίσα δικαιώματα και την κοινωνική ποικιλομορφία. Τα κουρδικά κόμματα βρίσκονται ήδη σε επαφή με δυνάμεις από άλλες περιοχές και τμήματα της αντιπολίτευσης. Προϋπόθεση είναι να αναγνωρίζεται η ποικιλομορφία του Ιράν και να μην υπάρχει αποκλειστική αξίωση εξουσίας. Όποιος συνεχίζει να απονομιμοποιεί τα αιτήματα εθνοτικών ομάδων με την κατηγορία του «αποσχιστισμού», αναπαράγει τη συγκεντρωτική λογική της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αυτό το θεωρούμε επιζήμιο για το μέλλον της χώρας. Στόχος μας είναι ένα Ιράν όπου όλοι οι άνθρωποι μπορούν να ζουν ελεύθερα και με ίσα δικαιώματα.

Πολλά κουρδικά κόμματα τονίζουν ότι στόχος τους δεν είναι η απόσχιση από το Ιράν, αλλά μια νέα κατανομή εξουσίας μεταξύ κέντρου και περιφερειών. Θέλετε μια μορφή ομοσπονδίας;

Για εμάς, στο πλαίσιο αυτής της συμμαχίας, στο επίκεντρο βρίσκεται το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση – μια δικαιότερη κατανομή εξουσίας και πόρων. Ο ομοσπονδισμός μπορεί να αποτελέσει μια επιλογή, αν είναι εφαρμόσιμος στο ιρανικό πλαίσιο. Ωστόσο, αποφεύγουμε συνειδητά να δεσμευτούμε σε ένα συγκεκριμένο μοντέλο.

Ποια είναι η θέση του κόμματός σας;

Τονίζει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση εντός του Ιράν. Η συγκεκριμένη μορφή εξαρτάται από τη μελλοντική συνολική δομή της χώρας. Το σημαντικό είναι οι άνθρωποι στο Κουρδιστάν να μπορούν να αποφασίζουν οι ίδιοι για τους πολιτικούς τους ηγέτες.

Τι εννοείτε όταν λέτε «οι άνθρωποι του Κουρδιστάν πρέπει να αποφασίζουν»;

Για παράδειγμα, την ισότιμη συμμετοχή στη διαμόρφωση ενός νέου συντάγματος, μέσω της οποίας θα μπορούσε να αναπτυχθεί και ένας μηχανισμός κατανομής εξουσίας. Το κρίσιμο είναι οι εκπρόσωποι του Κουρδιστάν να συμμετέχουν ουσιαστικά στις αποφάσεις για τις πολιτικές δομές και την κατανομή εξουσίας και πόρων.

Το Κουρδιστάν διαθέτει ιστορικά μία από τις παλαιότερες κομματικές παραδόσεις στο Ιράν. Ορισμένοι παρατηρητές θεωρούν ότι η περιοχή θα μπορούσε να γίνει σημαντικό κέντρο πολιτικής οργάνωσης στη σημερινή κρίση. Βλέπετε έναν τέτοιο ρόλο;

Παρόλο που πολλά κόμματα αναγκάστηκαν να μεταφέρουν τα κεντρικά τους γραφεία στην Αυτόνομη Περιοχή του Κουρδιστάν στο Ιράκ, η κοινωνική τους βάση στο Ιράν παρέμεινε. Έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση του πληθυσμού – για παράδειγμα στο κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», όταν οι εκκλήσεις τους για γενικές απεργίες βρήκαν ευρεία ανταπόκριση. Σήμερα, το Κουρδιστάν είναι ίσως η μόνη περιοχή στο Ιράν με σχετικά σταθερά οργανωμένη πολιτική σκηνή και κομματικές δομές. Αυτό θα είναι σημαντικό για τις μελλοντικές εξελίξεις.

Θα μπορούσαν αυτές να επηρεάσουν ολόκληρο το Ιράν;

Ναι. Το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» έδειξε ότι το Κουρδιστάν μπορεί να αποτελέσει αφετηρία πανεθνικών διαμαρτυριών – ό,τι ξεκίνησε εκεί, εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη τη χώρα. Αν αποδυναμωθεί η κατασταλτική δομή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι πολιτικές δυνάμεις του Κουρδιστάν θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην οργάνωση και τη δικτύωση των αντιπολιτευτικών δυνάμεων.

 

Μεσόγειος.Περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι αγνοούνται στη θάλασσα

Περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι αγνοούνται στη θάλασσα

Στη νότια Μεσόγειο, οι διασώστες αναζητούν πάνω από χίλιους αγνοούμενους. Υπάρχει φόβος ότι η φουρτουνιασμένη θάλασσα έχει καταπιεί αρκετές βάρκες.

Εδώ και εβδομάδες, το ένα ισχυρό βαρομετρικό χαμηλό μετά το άλλο διασχίζει τη νότια Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Αυτή τη στιγμή, αρκετά κέντρα πόλεων στο Μαρόκο έχουν πλημμυρίσει, ενώ 100.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν προσωρινά τα σπίτια και τις κατοικίες τους. Στη Σικελία και την Τυνησία, ο στρατός και η πολιτική προστασία βρίσκονται σε επιχειρήσεις για την απομάκρυνση των εκτεταμένων ερειπίων που άφησε πίσω του ο κυκλώνας «Harry» στις 20 Ιανουαρίου και τις ημέρες που ακολούθησαν.

Την ίδια στιγμή, στη Μεσόγειο βρίσκεται σε εξέλιξη μια απελπισμένη επιχείρηση έρευνας, η μέχρι τώρα πορεία της οποίας δείχνει ότι ο «Harry» δεν ήταν μόνο η ισχυρότερη καταιγίδα των τελευταίων 70 ετών, αλλά και μία από τις πιο φονικές.

Από αυτοκίνητα που παρασύρθηκαν από τα νερά της πλημμύρας ανασύρθηκαν στην Τυνησία πέντε νεκροί. Μετά την υποχώρηση της καταιγίδας, συγγενείς 380 μεταναστριών και μεταναστών που είχαν αναχωρήσει με βάρκες από την Τυνησία ζήτησαν βοήθεια από τις ακτοφυλακές της Ιταλίας και της Μάλτας. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κανένα σημάδι ζωής από τους επιβάτες. Ο μοναδικός επιζών ενδέχεται να είναι ο Ιμπραήμ Κοντέ, τον οποίο το πλήρωμα του αιγυπτιακού φορτηγού πλοίου «Star» εντόπισε να επιπλέει στη θάλασσα ανοιχτά της Μάλτας στις 24 Ιανουαρίου και τον διέσωσε.

Ο Κοντέ βρισκόταν μαζί με άλλους 50 επιβάτες σε μια μεταλλική βάρκα που είχε αναχωρήσει από τη Σφαξ. Αφού βυθίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά, κρατήθηκε επί 24 ώρες από έναν σωλήνα ελαστικού αυτοκινήτου που είχε μετατρέψει σε σωσίβιο.

 

Πάνω από χίλιοι άνθρωποι καθ’ οδόν

Έρευνες της ΜΚΟ «Mediterranea Saving Humans» και μαρτυρίες από τη Λιβύη δείχνουν πλέον ότι στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Μάλτας, Λιβύης, Τυνησίας και Λαμπεντούζα βρίσκονταν συνολικά πάνω από χίλιοι μετανάστες και πρόσφυγες.

Η πρόεδρος της ιταλικής οργάνωσης, Λάουρα Μαρμοράλε, δήλωσε σοκαρισμένη μετά τις συνεντεύξεις με συγγενείς που αναζητούν αγνοούμενους στη Λιβύη και την Τυνησία: «Διαγράφονται τα περιγράμματα της μεγαλύτερης τραγωδίας των τελευταίων ετών κατά μήκος των κεντρικών μεταναστευτικών διαδρομών της Μεσογείου. Οι κυβερνήσεις της Ιταλίας και της Μάλτας σιωπούν και δεν κάνουν τίποτα».

Το Κέντρο Συντονισμού Θαλάσσιας Διάσωσης (MRCC) στη Ρώμη, αρμόδιο για την περιοχή, διαβίβασε στις 24 Ιανουαρίου τον αριθμό των 380 αγνοουμένων σε όλα τα πολεμικά και ακτοφυλακικά πλοία που επιχειρούν στην περιοχή. Στο μεταξύ, είναι γνωστές και οι ακριβείς ώρες και τα σημεία αναχώρησης και άλλων σκαφών.

Καθώς μέχρι στιγμής δεν έχουν βρεθεί συντρίμμια σκαφών, σοροί ή άλλοι επιζώντες, οι ελπίδες ότι υπάρχουν κι άλλοι επιζώντες πέρα από τον Ιμπραήμ Κοντέ μειώνονται συνεχώς.

 

Κύματα ύψους μέτρων

Η εφημερίδα taz μίλησε στην Τυνησία με αρκετούς μετανάστες που περιμένουν ένα σημάδι ζωής από συνταξιδιώτες τους, οι οποίοι είχαν επιβιβαστεί στις βάρκες. Στους άτυπους καταυλισμούς βόρεια της λιμενικής πόλης Σφαξ, όπου ζουν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι από την υποσαχάρια Αφρική, επιβεβαιώθηκαν οι μέχρι πρότινος άγνωστες αναχωρήσεις. Επιπλέον, σύμφωνα με εργαζόμενους της Ερυθράς Ημισελήνου, κάποια σκάφη είχαν αναχωρήσει και από τις λιβυκές παράκτιες πόλεις Ζουάρα και Τρίπολη.

«Τα κύματα είχαν ύψος 9 μέτρων· πιθανότατα απλώς σκέπασαν τις βάρκες μαζί με τους επιβάτες», λέει ένας Τυνήσιος ψαράς που αναζητά τρεις συναδέλφους του οι οποίοι αγνοούνται ανοιχτά της Σφαξ κατά τη διάρκεια του κυκλώνα.

 Κανένα από τα κινητά τηλέφωνα των επιβατών δεν είναι προσβάσιμο και δεν έχουν εκπέμψει σήμα κινδύνου. Μονοκινητήρια αεροσκάφη επιτήρησης της τυνησιακής εθνοφρουράς, drones και ιδιωτικά διασωστικά πλοία, όπως τα «Ocean Viking» και «Life Support», συνεχίζουν τις έρευνες για τους αγνοούμενους.

 

 

 

 

 

 

 

 

«Θα έπρεπε να τους είχαν βρει εδώ και καιρό, αν υπήρχαν επιζώντες», λέει ο Αμπουμπακρ Μπανγκί, οικογενειάρχης από τη Σιέρα Λεόνε, του οποίου ο ξάδελφος αποφάσισε αυθόρμητα να κλείσει θέση σε μία από τις βάρκες. Ο Μπανγκί προσπάθησε να τον αποτρέψει από αυτή την απόφαση. «Αλλά ο διοργανωτής των ταξιδιών, ένας άνδρας από τη Μαυριτανία, είχε μειώσει την τιμή στα 200 ευρώ λόγω της καταιγίδας». Πολλοί από τους επιβαίνοντες είχαν ήδη απελαθεί επανειλημμένα στην έρημο Σαχάρα, αναφέρει ο Μπανγκί. «Η απελπισία τους τούς οδήγησε τώρα στον θάνατο»

Μάχη για τη βορειοανατολική Συρία: Εκεί που βασιλεύει η χαρά και ο φόβος

Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ. Μάχη για τη βορειοανατολική Συρία: Εκεί που βασιλεύει η χαρά και ο φόβος

Ιανουαρίος 2026

Μετά την αποχώρηση των SDF, τα βορειοανατολικά της χώρας βρίσκονται σε μια ευαίσθητη φάση. Μια επίσκεψη σε αριστερούς ακτιβιστές, Κούρδους επαναπατριζόμενους και στο στρατόπεδο φυλακών του Ισλαμικού Κράτους.

Σε αναζήτηση σύνδεσης δικτύου: Κρατούμενοι στο στρατόπεδο Al-Hol 200 χιλιόμετρα δυτικά της Raqqa.

Το κείμενο περιγράφει μια επίσκεψη στο διαβόητο στρατόπεδο Al-Hol στη βορειοανατολική Συρία, το οποίο θεωρείται σύμβολο της διεθνούς τρομοκρατίας. Ο καταυλισμός φυλάσσεται από βαριά οπλισμένους στρατιώτες των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) υπό την ηγεσία των Κούρδων, συμπεριλαμβανομένων πρώην μεταναστών από την Ευρώπη. Δεκάδες χιλιάδες γυναίκες και παιδιά πρώην μαχητών του ΙΚ ζουν στον καταυλισμό, πολλοί από τους οποίους θεωρούνται δυνητικά ριζοσπαστικοποιημένοι.

Οι SDF ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι ήθελαν να αποσυρθούν από τη φύλαξη του στρατοπέδου λόγω έλλειψης διεθνούς υποστήριξης. Την ίδια στιγμή, τα στρατεύματα της νέας, ισλαμικής μεταβατικής κυβέρνησης συνεχίζουν να προελαύνουν και έχουν καταλάβει σημαντικές πόλεις όπως η Ράκα και η Ντέιρ Εσόρ. Ως αποτέλεσμα, η πρώην κουρδική αυτόνομη περιοχή έχει σχεδόν χαθεί εντελώς και συρρικνωθεί σε δύο θύλακες.

Ο αγώνας για την εξουσία στη βορειοανατολική Συρία συνεχίζεται παρά την κατάπαυση του πυρός. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από καταστροφή, ανασφάλεια και αντιφατικές αντιδράσεις του πληθυσμού: ελπίδα για κάποιους, μεγάλος φόβος για άλλους.

 Στο στρατόπεδο Al-Hol, πολλοί κρατούμενοι αντιδρούν με ανακούφιση στην άφιξη των κυβερνητικών στρατευμάτων, καθώς τα δίκτυα επικοινωνίας έχουν καταρρεύσει από τις μάχες και οι νέες μονάδες επιτρέπουν ξανά την πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Πολλές γυναίκες ισχυρίζονται ότι είναι ακίνδυνες, διαμαρτύρονται για τις συνθήκες διαβίωσης που έχουν επικριθεί εδώ και χρόνια και αποστασιοποιούνται από το παρελθόν του Ισλαμικού Κράτους – το πόσο ισχυροί εξακολουθούν να είναι οι ιδεολογικοί δεσμοί με το Ισλαμικό Κράτος παραμένει ασαφές. Επιπλέον, στον καταυλισμό ζουν επίσης πολλοί μη ριζοσπαστικοποιημένοι πρόσφυγες πολέμου που έχουν εγκλωβιστεί εκεί λόγω φτώχειας και έλλειψης προοπτικών.

 

Ένα παράδειγμα είναι ο Omar al-Salem al-Matar, ο οποίος ζει στον καταυλισμό με την οικογένειά του εδώ και εννέα χρόνια. Ο γιος του έχει όνειρα για το μέλλον παρά τα εκπαιδευτικά ελλείμματα. Πολιτικά, η μεταβατική κυβέρνηση της Συρίας κινείται πιο κοντά στις ΗΠΑ: πρόκειται να αναλάβει τις φυλακές του Ισλαμικού Κράτους στο μέλλον, ενώ η σημασία των SDF υπό την ηγεσία των Κούρδων στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους μειώνεται, σύμφωνα με εκπροσώπους των ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, η δυσπιστία είναι εμφανής: οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να μεταφέρουν χιλιάδες ύποπτους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ. Οι αποδράσεις από τις φυλακές και οι πιθανές αποδράσεις από το Αλ-Χολ κατά τη χαοτική αποχώρηση των SDF εγείρουν πρόσθετα ζητήματα ασφάλειας.

Η Ράκα, κάποτε πρωτεύουσα του «χαλιφάτου» του Ισλαμικού Κράτους, απελευθερώθηκε το 2017 από τις SDF υπό την ηγεσία των Κούρδων με την υποστήριξη των ΗΠΑ και κατά καιρούς θεωρήθηκε σύμβολο του σχεδίου της Ροζάβα. Στην κυρίως αραβική πόλη, ωστόσο, η αντιφατική φύση αυτής της τάξης έγινε εμφανής από νωρίς: πολλοί Άραβες υπηρέτησαν τις SDF από εξαναγκασμό ή οικονομική ανάγκη, όχι από πεποίθηση.

Με την προέλαση των κυβερνητικών στρατευμάτων, πολλοί Άραβες μαχητές των SDF αυτομόλησαν, ενώ οι αραβικές φυλές ξεσηκώθηκαν εναντίον των SDF – γεγονός που διευκόλυνε τη μεταβίβαση της εξουσίας. Στη Ράκα, τα κυβερνητικά στρατεύματα γιορτάζονται τώρα από πολλούς ως «απελευθερωτές», ορατοί και από τη νέα εθνική σημαία.

Ταυτόχρονα, αυξάνονται οι ανησυχίες για νέα καταστολή. Ακτιβιστές της ΜΚΟ «House of Citizenship» τεκμηριώνουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τόσο υπό την πρώην κυριαρχία των SDF όσο και υπό τη νέα κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένων αυθαίρετων συλλήψεων λόγω ύποπτης εγγύτητας των SDF. Επικρίνεται επίσης ότι τα ιδανικά των SDF, τα οποία γίνονται αντιληπτά θετικά διεθνώς, δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα επί τόπου. Πολλοί Κούρδοι είναι καχύποπτοι για τις υποσχέσεις των νέων κυβερνώντων να προστατεύσουν την κουρδική ταυτότητα στο μέλλον – φοβούμενοι περαιτέρω βία, πράξεις εκδίκησης και την επιρροή ισλαμιστικών πολιτοφυλακών κοντά στην Τουρκία.

 

 

 

Τεκμηρίωση παραβιάσεων από όλα τα μέρη της σύγκρουσης: Hudhaifa al-Ibrahim και Nofal al-Khalil από τη ΜΚΟ "House of Citizenship".

Στην κουρδική συνοικία της Ράκα, οι κάτοικοι που παραμένουν ή έχουν επιστρέψει αναφέρουν προσεκτικά τις εμπειρίες τους. Το γκράφιτι με το όνομα «Άπο» αναφέρεται στη συνεχιζόμενη συμβολική σημασία του Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Η δασκάλα Τζιχάν και ο σύζυγός της Χαλίλ περιγράφουν τη φυγή τους με τα παιδιά στο Κομπάνι κατά τη διάρκεια των μαχών και τη μετέπειτα επιστροφή τους στη Ράκα, όπου αισθάνονται και πάλι ασφαλείς προς το παρόν. Οι Άραβες γείτονες είχαν φροντίσει το σπίτι τους, αλλά η εμπιστοσύνη σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ήταν περιορισμένη.

Ανησυχούν πολύ για τους συγγενείς που έχουν παγιδευτεί στο Κομπάνι και την απειλή συμφόρησης εφοδιασμού στις υπόλοιπες περιοχές των SDF. Πολιτικά, δεν αισθάνονται ότι εκπροσωπούνται από καμία πλευρά: ο αποφασιστικός παράγοντας για αυτούς δεν είναι ποιος κυβερνά, αλλά η ασφάλεια και μια κανονική ζωή. Ταυτόχρονα, παραμένει ο φόβος ότι οι νέοι κυβερνώντες θα μπορούσαν και πάλι να καταπιέσουν τις μειονότητες – όπως έκανε το καθεστώς Άσαντ ή το Ισλαμικό Κράτος στο παρελθόν.