Αγγελική Παναγιωτίδου. Η Τελετουργία της Ανάθεσης: Πώς οι Κάλπες Ανακυκλώνουν την Υποταγή μας

 Η Τελετουργία της Ανάθεσης: Πώς οι Κάλπες Ανακυκλώνουν την Υποταγή μας

Η ιστορία επαναλαμβάνεται απαράλλακτη: η κοινωνική οργή ξεχειλίζει στους δρόμους και, ξαφνικά, όλη αυτή η κινητήριος δύναμη της αμφισβήτησης διοχετεύεται σε μια στενή, ξύλινη σχισμή: την κάλπη. Το μεγαλύτερο επίτευγμα του σύγχρονου εξουσιαστικού μοντέλου είναι η ικανότητά του να μετατρέπει την αμφισβήτηση του ίδιου του συστήματος σε μια ανώδυνη διαπραγμάτευση προσώπων.

Η Ψευδαίσθηση του «Καλύτερου Διαχειριστή»

Όσο η κριτική μας περιορίζεται στα πρόσωπα και όχι στον ίδιο τον θεσμό της εξουσίας, το παιχνίδι είναι χαμένο. Το κυρίαρχο αφήγημα μας πείθει ότι το σύστημα λειτουργεί, αρκεί να βρεθούν οι «έντιμοι» ή οι «ικανοί». Αυτή η λογική μετατρέπει τον πολίτη από ενεργό υποκείμενο σε παθητικό καταναλωτή πολιτικών υποσχέσεων, αρνούμενο να παραδεχτεί μια βασική αλήθεια: η ίδια η φύση της εξουσίας αλλοιώνει όποιον τη διαχειρίζεται, αφού πρώτος στόχος της είναι η αυτοσυντήρησή της.

Οι Εκλογές ως Βαλβίδα Αποσυμπίεσης

Στην αστική δημοκρατία, οι εκλογές λειτουργούν ως το τέλειο εργαλείο απορρόφησης κραδασμών. Όταν η κοινωνική πίεση για την καταστολή και την υποβάθμιση της ζωής μας γίνεται επικίνδυνη, μεταβολίζεται σε μια υπόσχεση τετραετίας. Αυτό επιφέρει δύο συνέπειες:

Τον κατακερματισμό της συλλογικότητας: Η κοινή δράση στη γειτονιά και στους χώρους εργασίας διασπάται σε μεμονωμένες εκλογικές προτιμήσεις.

Την παγίδα του «λιγότερο κακού»: Ο συμβιβασμός με τα ψίχουλα βαφτίζεται «ρεαλισμός», ενώ η ριζική αλλαγή των όρων της ζωής μας αποκλείεται ως ουτοπική.                                                                                                                                                          

Από την Ανάθεση στην Αυτοθέσμιση

Το τίμημα της διαρκούς ανάθεσης είναι η εσωτερίκευση της ιεραρχίας σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας —από την εργασία μέχρι τις προσωπικές σχέσεις— όπου μαθαίνουμε να κοιτάμε προς τα πάνω ψάχνοντας «αρχηγούς».

Η πραγματική χειραφέτηση δεν ξεκινά αλλάζοντας αφεντικά, αλλά καταργώντας την ανάγκη ύπαρξής τους. Αν θέλουμε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο, πρέπει να ξαναβρούμε την εμπιστοσύνη στις δικές μας δυνάμεις, στις οριζόντιες συνελεύσεις και στην άμεση δράση. Όσο αφήνουμε το μέλλον μας στις κάλπες, η ζωή μας θα παραμένει σε αναμονή.