7 Νοε 2026

Της Αγγελικής Παναγιωτίδου . ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ. Εξουσία αγάπη μου. Από την πολιτική ανάθεση στην καθημερινή υποταγή: πώς η εξουσία γίνεται τρόπος ζωής.

 Η εσωτερίκευση της εξουσίας και οι διακρίσεις                                                                             

Αγγελική Παναγιωτίδου

Υπάρχει μια πολύ ουσιαστική σύνδεση ανάμεσα στην εσωτερίκευση της εξουσίας και σε φαινόμενα όπως ο ρατσισμός, η ομοφοβία και η ενδοοικογενειακή βία. Δεν πρόκειται απλώς για διαφορετικές μορφές προκατάληψης ή επιθετικότητας. Μπορούμε να τις εξετάσουμε και ως εκφράσεις μιας κοινωνικής κουλτούρας που έχει μάθει να αποδέχεται την ιεραρχία, την ανισότητα και το δικαίωμα του ισχυρότερου να επιβάλλεται στον ασθενέστερο.

Χρειάζεται, βέβαια, μια σημαντική διευκρίνιση: η εξουσιαστική νοοτροπία δεν αποτελεί από μόνη της την αιτία κάθε ρατσιστικής, ομοφοβικής ή βίαιης συμπεριφοράς. Αυτά τα φαινόμενα έχουν σύνθετες ιστορικές, οικονομικές, κοινωνικές και ψυχολογικές αιτίες. Η εσωτερίκευση της ιεραρχίας, όμως, μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο τέτοιες συμπεριφορές δικαιολογούνται, αναπαράγονται και γίνονται ανεκτές.

Ας δούμε πώς συμβαίνει αυτό.

 

1. Η ανάγκη να υπάρχει κάποιος ανώτερος και κάποιος κατώτερος

Όταν μεγαλώνουμε σε μια κοινωνία που οργανώνεται γύρω από ιεραρχίες, μαθαίνουμε σταδιακά να αντιλαμβανόμαστε τις ανθρώπινες σχέσεις ως σχέσεις ανωτερότητας και κατωτερότητας.

Κάποιος αποφασίζει, κάποιος υπακούει. Κάποιος έχει περισσότερα δικαιώματα, κάποιος λιγότερα. Κάποιος θεωρείται φυσιολογικός και κάποιος διαφορετικός.

Αυτή η αντίληψη μπορεί να μεταφερθεί και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε ανθρώπους διαφορετικής καταγωγής, θρησκείας, φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού.

Ο ρατσισμός και η ομοφοβία, για παράδειγμα, δεν περιορίζονται στην αντιπάθεια προς το διαφορετικό. Συχνά στηρίζονται στην πεποίθηση ότι ορισμένοι άνθρωποι δικαιούνται περισσότερη κοινωνική αναγνώριση, περισσότερη ελευθερία ή περισσότερα δικαιώματα από άλλους.

Η διαφορά μετατρέπεται σε ιεραρχία. Και η ιεραρχία σε δικαιολογία για διακρίσεις.

 

2. Η πατριαρχία ως εξουσία μέσα στην οικογένεια

Η οικογένεια είναι ένας από τους πρώτους χώρους όπου μαθαίνουμε πώς λειτουργούν οι σχέσεις εξουσίας.

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει με την αντίληψη ότι ο πατέρας έχει δικαίωμα να αποφασίζει για όλους, ότι η μητέρα οφείλει να υπακούει ή ότι τα παιδιά δεν έχουν δικαίωμα να αμφισβητούν τους γονείς, δεν μαθαίνει απλώς συγκεκριμένους οικογενειακούς κανόνες. Μαθαίνει ένα μοντέλο κοινωνικής οργάνωσης βασισμένο στην κυριαρχία.

Η πατριαρχική αντίληψη αντιμετωπίζει συχνά τον άνδρα ως φυσικό φορέα εξουσίας και τη γυναίκα ως πρόσωπο που οφείλει να προσαρμόζεται στις αποφάσεις του.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενδοοικογενειακή βία μπορεί να εμφανιστεί ως ακραία έκφραση της αντίληψης ότι κάποιος έχει δικαίωμα να ελέγχει τη ζωή, τις επιλογές και το σώμα ενός άλλου ανθρώπου.

Δεν είναι απλώς ένας καβγάς που ξέφυγε από τον έλεγχο. Η κακοποίηση συχνά συνδέεται με την επιδίωξη κυριαρχίας και ελέγχου.

Και εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη αντίφαση: μια κοινωνία μπορεί να καταδικάζει δημόσια την αυταρχική εξουσία, αλλά να ανέχεται την αυταρχικότητα μέσα στο σπίτι.

 

3. Η ομοφοβία και η ανάγκη επιβολής ενός «φυσιολογικού» προτύπου

Η ομοφοβία συνδέεται και με την προσπάθεια διατήρησης συγκεκριμένων κοινωνικών προτύπων.

Όταν μια κοινωνία θεωρεί ότι υπάρχει ένας μοναδικός αποδεκτός τρόπος να είσαι άνδρας, γυναίκα, σύντροφος ή οικογένεια, κάθε διαφορετική έκφραση αντιμετωπίζεται ως απειλή.

Δεν αμφισβητείται μόνο η διαφορετικότητα του άλλου. Αμφισβητείται το δικαίωμά του να ζει χωρίς να χρειάζεται να ζητά την έγκριση της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Η ομοφοβία, επομένως, μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός κοινωνικής πειθαρχίας: επιβάλλει όρια στη συμπεριφορά, στην ταυτότητα και στην προσωπική ελευθερία.

 

4. Ο ρατσισμός και η κατασκευή του «κατώτερου άλλου»

Ο ρατσισμός προσφέρει ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Για να διατηρηθεί μια κοινωνική ιεραρχία, συχνά δημιουργείται η εικόνα μιας ομάδας που θεωρείται κατώτερη, επικίνδυνη ή ανεπιθύμητη.

Ο «άλλος» γίνεται αποδιοπομπαίος τράγος για προβλήματα που έχουν βαθύτερες κοινωνικές και οικονομικές αιτίες.

Έτσι, αντί να εξετάζουμε τις πραγματικές αιτίες της ανεργίας, της φτώχειας ή της κοινωνικής ανασφάλειας, μπορεί να κατευθύνουμε την οργή μας προς ανθρώπους που έχουν λιγότερη κοινωνική και πολιτική δύναμη.

Η ιεραρχία δεν διατηρείται μόνο από εκείνους που βρίσκονται στην κορυφή. Μπορεί να αναπαράγεται και από ανθρώπους που βρίσκονται χαμηλότερα, όταν προσπαθούν να διασφαλίσουν τη δική τους θέση αποκτώντας την αίσθηση ότι είναι ανώτεροι από κάποιους άλλους.

 

5. Η σιωπή ως μηχανισμός αναπαραγωγής της εξουσίας

Ίσως εδώ βρίσκεται το πιο επικίνδυνο σημείο.

Η εξουσία δεν αναπαράγεται μόνο μέσα από εκείνους που ασκούν βία ή επιβάλλουν διακρίσεις. Αναπαράγεται και μέσα από τη σιωπή όσων τις παρακολουθούν.

«Μην ανακατεύεσαι, είναι οικογενειακή υπόθεση».

«Έτσι είναι οι άνδρες».

«Μην προκαλείς με τη συμπεριφορά σου».

«Οι ξένοι φταίνε για όλα».

«Τι να κάνουμε, έτσι είναι η κοινωνία μας».

Αυτές οι φράσεις δεν είναι αθώες. Μπορούν να μετατρέψουν την κοινωνική ανοχή σε προστατευτικό περιβάλλον για τη βία και τις διακρίσεις.

Όταν η κοινωνία αποφεύγει να αμφισβητήσει τέτοιες αντιλήψεις, η εξουσία αποκτά ένα ακόμη πλεονέκτημα: δεν χρειάζεται να επιβληθεί παντού, γιατί οι ίδιοι οι άνθρωποι αναλαμβάνουν να διατηρήσουν τους κανόνες της.

 

6. Η απελευθέρωση δεν μπορεί να είναι μόνο πολιτική

Από την αναρχική σκοπιά, η αμφισβήτηση της εξουσίας δεν μπορεί να περιορίζεται στην κριτική προς το κράτος, τις κυβερνήσεις ή τους οικονομικούς μηχανισμούς.

Δεν μπορούμε να διεκδικούμε μια κοινωνία χωρίς κυριαρχία και ταυτόχρονα να ανεχόμαστε σχέσεις κυριαρχίας μέσα στην οικογένεια, στην εργασία, στις προσωπικές σχέσεις και στις κοινότητές μας.

Δεν μπορούμε να μιλάμε για ελευθερία και να θεωρούμε ότι κάποιοι άνθρωποι πρέπει να έχουν λιγότερη ελευθερία επειδή διαφέρουν από εμάς.

Ο Μπακούνιν, ο Φουκώ και ο Φρομ, ο καθένας από διαφορετική θεωρητική αφετηρία, μας βοηθούν να κατανοήσουμε ότι η εξουσία δεν είναι μόνο ένας θεσμός που πρέπει να αλλάξει. Είναι και ένα σύνολο σχέσεων, αντιλήψεων και συμπεριφορών που πρέπει να αναγνωρίσουμε και να μετασχηματίσουμε.

 

Το ουσιαστικό συμπέρασμα

Η κοινωνία δεν θα γίνει ελεύθερη μόνο όταν αλλάξουν οι νόμοι ή οι κυβερνήσεις της. Θα χρειαστεί να αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ο ένας τον άλλον.

Να πάψουμε να θεωρούμε τη διαφορετικότητα απειλή, την υπακοή αρετή, την κυριαρχία φυσικό δικαίωμα και τη βία μέσο επιβολής της θέλησής μας.

Γιατί δεν μπορείς να ονειρεύεσαι μια κοινωνία χωρίς αφεντικά, αν εξακολουθείς να θέλεις να είσαι αφεντικό στη ζωή κάποιου άλλου.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο δύσκολη πλευρά της κοινωνικής απελευθέρωσης: να μην επιδιώκουμε απλώς να απαλλαγούμε από εκείνους που μας καταπιέζουν, αλλά να πάψουμε να αναπαράγουμε οι ίδιοι τις συμπεριφορές και τις αντιλήψεις που κάνουν την καταπίεση δυνατή.

 

6 Νοε 2026

Αποκλεισμός της Βανέσσα Έμντε: Η Αριστερά μπορεί να μάθει από τους Πράσινους του '80

 Αποκλεισμός της Βανέσσα Έμντε: Η Αριστερά μπορεί να μάθει από τους Πράσινους

Στην κοινοβουλευτική ομάδα της Αριστεράς (Die Linke) του Βερολίνου, οι επικριτές του κράτους θα αποτελούσαν ένα υγιές αντίβαρο.

Πέτερ Νόβακ 05.11.2026, Χρόνος ανάγνωσης: 2 λεπτά

Vanessa Emde im Abgeordnetenhaus. Der zehnköpfige Fraktionsvorstand der Linken sieht »eine gemeinsame Arbeitsgrundlage als nicht gegeben an«.

Η Βανέσσα Έμντε στη Βουλή του Βερολίνου (Abgeordnetenhaus). Το δεκαμελές προεδρείο της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς θεωρεί ότι «δε υφίσταται κοινή βάση εργασίας». Φωτογραφία: dpa/Britta Pedersen

Η Βανέσσα Έμντε κέρδισε την απευθείας εντολή στην εκλογική της περιφέρεια στο Νοϊκέλν (Neukölln) και μαζί το εισιτήριο για τη Βουλή του Βερολίνου. Στους κύκλους αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη απολαμβάνει πλέον λατρεία σταρ. Το γεγονός ότι η Αριστερά (Die Linke) ψηφίστηκε λόγω της απαίτησής της για ένα προσιτό οικονομικά Βερολίνο και όχι λόγω της Παλαιστίνης, αποσιωπάται σε αυτούς τους κύκλους.

Ωστόσο, στη δημοφιλία της Έμντε συμβάλλουν και οι επικριτές της. Για παράδειγμα, ο ηττημένος κορυφαίος υποψήφιος του SPD στις εκλογές του Βερολίνου, Στέφεν Κραχ, και ο Λαρς Κλινγκμπάιλ, αρχηγός του ομοσπονδιακού SPD, θέλουν να θέσουν τον αποκλεισμό της Έμντε από την κοινοβουλευτική ομάδα της Αριστεράς ως προϋπόθεση για μια κυβερνητική συμμαχία (συνασπισμό). Μια τόσο παρεμβατική απαίτηση θα έπρεπε η Αριστερά να την απορρίψει με αυτοπεποίθηση. Άλλωστε, μεταξύ πιθανών εταίρων συνασπισμού είναι κατ' αρχήν σαφές ότι δεν αναμιγνύεται κανείς στις υποθέσεις των άλλων κομμάτων.

Η Αριστερά του Βερολίνου θα μπορούσε σε αυτό το σημείο να μάθει από τους Πράσινους της δεκαετίας του '80. Όταν τότε στην Έσση οι «Realos» (ρεαλιστές) γύρω από τον Γιόσκα Φίσερ σχημάτισαν τον πρώτο συνασπισμό σε κρατιδιακό επίπεδο με το SPD του Χόλγκερ Μπέρνερ, οι αριστεροί επικριτές του κράτους, όπως η Γιούτα Ντίτφουρτ και ο Τόμας Έμπερμαν, είχαν μεγάλη επιρροή στο κόμμα και την ομοσπονδιακή κοινοβουλευτική ομάδα των Πρασίνων. Οι Αριστεροί Πράσινοι δεν τσιγκουνεύτηκαν την κριτική προς τους Realos. Στη βάση του κόμματος εκτιμώνταν ως αντίβαρο απέναντι στις υπερβολικές τάσεις προσαρμογής.

Και στο Βερολίνο, οι επικριτές του κράτους θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα αριστερό αντίβαρο στο κυβερνητικό μπλοκ. Ωστόσο, η Έμντε και οι συνεργάτες της θα έπρεπε να στρέψουν την κριτική τους απέναντι στο κράτος πρωτίστως κατά της Γερμανίας και να μην δίνουν την εντύπωση ότι η μέση ανατολική διαμάχη κρίνεται στο Βερολίνο

5 Νοε 2026

Σύνοψη: Οι δραστηριότητες της Palantir στην Ευρώπη

Οι δραστηριότητες της Palantir στην Ευρώπη

 

Το άρθρο εξετάζει την αυξανόμενη παρουσία της αμερικανικής τεχνολογικής εταιρείας Palantir σε ευρωπαϊκές κρατικές υπηρεσίες, στην αστυνομία, στην υγεία και στον στρατό, καθώς και τις ανησυχίες που προκαλεί αυτή η εξάρτηση.

Το λογισμικό Palantir μπορεί να βρεθεί στις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις, τις αστυνομικές δυνάμεις και το σύστημα υγείας. Όμως πολλές χώρες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, ανησυχούν για τις εξαρτήσεις, την ασφάλεια και τη δημοκρατία. Μια ερευνητική ομάδα διερεύνησε πού έχει συμβόλαια η εταιρεία τεχνολογίας με κυβερνήσεις στην Ευρώπη.

„Ελευθερία, ασφάλεια και ευημερία – στην Ευρώπη, για την Ευρώπη και μαζί με την Ευρώπη“

Αυτό που θα μπορούσε να ακούγεται σαν σύνθημα από μια ομιλία για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι δήλωση κάποιας κορυφαίας πολιτικού. Αποτελεί μέρος μιας απάντησης του τεχνολογικού κολοσσού Palantir σε ερώτημα που υπέβαλε μια ευρωπαϊκή δημοσιογραφική ερευνητική ομάδα. Δύσκολα θα μπορούσε να χωρέσει περισσότερη Ευρώπη σε μία μόνο πρόταση.

Ωστόσο, η Palantir είναι ένας αμερικανικός όμιλος με αξία δισεκατομμυρίων δολαρίων και κλονισμένη φήμη, ο οποίος βρίσκεται υπό πίεση στην Ευρώπη. Όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποστασιοποιούνται από την εταιρεία. Ανησυχούν για την ψηφιακή κυριαρχία και την αυξανόμενη εξάρτηση.

 

1. Το βασικό πρόβλημα: Ψηφιακή κυριαρχία

Όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι εξαρτώνται υπερβολικά από μια αμερικανική εταιρεία για τη διαχείριση ευαίσθητων δεδομένων.

Οι βασικοί προβληματισμοί είναι:

  • Ποιος έχει πρόσβαση στα κρατικά και προσωπικά δεδομένα;
  • Ποιος ελέγχει τα συστήματα και τις πληροφορίες;
  • Μπορεί μια αμερικανική εταιρεία να εγγυηθεί ότι θα εξυπηρετεί πάντα τα ευρωπαϊκά συμφέροντα;
  • Πώς διασφαλίζεται ο δημοκρατικός έλεγχος;

2. Η Μεγάλη Βρετανία: Ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός πελάτης

Η Βρετανία έχει συνάψει ιδιαίτερα μεγάλες συμβάσεις με την Palantir.

  • Περίπου 235 εκατομμύρια ευρώ για μια νέα πλατφόρμα δεδομένων του NHS.
  • Συνολικές πιθανές δαπάνες άνω των 475 εκατομμυρίων ευρώ στον τομέα της υγείας.
  • Επιπλέον, σημαντικές συμβάσεις με το υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, βρετανική κοινοβουλευτική έκθεση εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για την εξάρτηση από την εταιρεία και συνέστησε να περιοριστεί ο ρόλος της στον δημόσιο τομέα.

 

3. Η Γερμανία: Χρήση από την αστυνομία, αλλά αναζήτηση εναλλακτικών

Τέσσερα γερμανικά κρατίδια χρησιμοποιούν ήδη λογισμικό της Palantir:

  • Βαυαρία
  • Βάδη-Βυρτεμβέργη
  • Έσση
  • Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία

Το συνολικό κόστος των συμβάσεων ξεπερνά τα 95 εκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, και τα τέσσερα κρατίδια εξετάζουν τρόπους περιορισμού της εξάρτησής τους.

Ιδιαίτερα:

  • Η Βαυαρία εξετάζει την παράταση της σύμβασης, ενώ παράλληλα αναζητά εναλλακτικές.
  • Η Βάδη-Βυρτεμβέργη σχεδιάζει τη μετάβαση σε ευρωπαϊκό λογισμικό.
  • Η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία προκήρυξε νέο διαγωνισμό για την αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος.
  • Η Έσση δεν δημοσιοποιεί το κόστος του συστήματός της.

 

4. Η στρατιωτική διάσταση

Η Palantir έχει σημαντική παρουσία στον ευρωπαϊκό στρατιωτικό τομέα.

Οκτώ ευρωπαϊκές χώρες έχουν συνεργασίες με την εταιρεία μέσω των ενόπλων δυνάμεων ή των υπουργείων Άμυνας.

Το ΝΑΤΟ χρησιμοποιεί επίσης το σύστημα Maven Smart System, το οποίο υποστηρίζει στρατιωτικές αποφάσεις, συνδυάζει πληροφορίες και συμβάλλει στον εντοπισμό πιθανών στόχων.

Η Γερμανία και το Βέλγιο δεν χρησιμοποιούν προϊόντα της Palantir στις εθνικές τους ένοπλες δυνάμεις.

 

5. Οι κίνδυνοι για τη δημοκρατία και την ιδιωτικότητα

Η ειδικός τεχνολογίας Francesca Bria προειδοποιεί ότι η Palantir αποκτά ολοένα μεγαλύτερη επιρροή σε κρίσιμες ευρωπαϊκές υποδομές.

Κατά την άποψή της:

  • Η εταιρεία συνδέεται στενά με τα συμφέροντα της αμερικανικής κυβέρνησης και του στρατού.
  • Το λογισμικό της δεν είναι επαρκώς διαφανές.
  • Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενδέχεται να μην έχουν πλήρη έλεγχο των συστημάτων που χρησιμοποιούν.
  • Η επεξεργασία δεδομένων εκατομμυρίων Ευρωπαίων δημιουργεί σοβαρά ζητήματα δημοκρατικής εποπτείας.

Από την άλλη πλευρά, η Palantir υποστηρίζει ότι οι πελάτες της διατηρούν τον έλεγχο των δεδομένων και των αποφάσεών τους και ότι η τεχνολογική κυριαρχία δεν εξαρτάται απλώς από την εθνικότητα του παρόχου.

 

Summary

Το άρθρο αναδεικνύει ένα σημαντικό στρατηγικό δίλημμα για την Ευρώπη:

Μπορεί η Ευρώπη να διατηρήσει την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική της ανεξαρτησία όταν κρίσιμες λειτουργίες του κράτους της βασίζονται σε τεχνολογίες μιας αμερικανικής εταιρείας;

Η Palantir προσφέρει ισχυρά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων, τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη σε σημαντικούς κρατικούς και στρατιωτικούς τομείς. Ταυτόχρονα, όμως, η εξάρτηση από αυτά δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια, την προστασία προσωπικών δεδομένων, τη διαφάνεια και τον δημοκρατικό έλεγχο.

Η ευρωπαϊκή απάντηση που διαμορφώνεται είναι η ανάπτυξη εγχώριων και ευρωπαϊκών τεχνολογικών εναλλακτικών λύσεων.

Με μία φράση: Το ζήτημα δεν είναι απλώς ποιος κατασκευάζει το λογισμικό, αλλά ποιος ελέγχει τις ψηφιακές υποδομές, τα δεδομένα και τελικά την εξουσία λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη.

Οι δραστηριότητες της Palantir στην Ευρώπη (με χάρτες)

 Οι δραστηριότητες της Palantir στην Ευρώπη

 Netzpolitik. Anna Biselli και Constanze 

Το λογισμικό Palantir μπορεί να βρεθεί στις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις, τις αστυνομικές δυνάμεις και το σύστημα υγείας. Όμως πολλές χώρες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, ανησυχούν για τις εξαρτήσεις, την ασφάλεια και τη δημοκρατία. Μια ερευνητική ομάδα διερεύνησε πού έχει συμβόλαια η εταιρεία τεχνολογίας με κυβερνήσεις στην Ευρώπη.

„Ελευθερία, ασφάλεια και ευημερία – στην Ευρώπη, για την Ευρώπη και μαζί με την Ευρώπη“

Αυτό που θα μπορούσε να ακούγεται σαν σύνθημα από μια ομιλία για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι δήλωση κάποιας κορυφαίας πολιτικού. Αποτελεί μέρος μιας απάντησης του τεχνολογικού κολοσσού Palantir σε ερώτημα που υπέβαλε μια ευρωπαϊκή δημοσιογραφική ερευνητική ομάδα. Δύσκολα θα μπορούσε να χωρέσει περισσότερη Ευρώπη σε μία μόνο πρόταση.

Ωστόσο, η Palantir είναι ένας αμερικανικός όμιλος με αξία δισεκατομμυρίων δολαρίων και κλονισμένη φήμη, ο οποίος βρίσκεται υπό πίεση στην Ευρώπη. Όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποστασιοποιούνται από την εταιρεία. Ανησυχούν για την ψηφιακή κυριαρχία και την αυξανόμενη εξάρτηση.

«Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε νέες στρατηγικές εξαρτήσεις στον ψηφιακό τομέα», δήλωσε, για παράδειγμα, τον Ιούνιο ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκoρνύ, ανακοινώνοντας ότι, αντί να συνεχιστεί η συνεργασία με την Palantir, θα αναπτυχθούν εγχώρια συστήματα σε συνεργασία με τη γαλλική εταιρεία Chapsvision.

Οι ευρωπαϊκές χώρες φοβούνται για την ασφάλεια ευαίσθητων εσωτερικών οργανωτικών πληροφοριών, καθώς και για την προστασία των αμέτρητων δεδομένων που υποβάλλονται σε επεξεργασία μέσω των συστημάτων της Palantir.

«Είναι αδιανόητο να επιτρέψουμε σε εργαζομένους μιας βιομηχανικής εταιρείας την πρόσβαση στο εθνικό απόθεμα δεδομένων», δήλωσε ο αντιναύαρχος της Bundeswehr, Τόμας Ντάουμ, στην εφημερίδα Handelsblatt. Ο λόγος είναι ότι στο ΝΑΤΟ, το οποίο χρησιμοποιεί το σύστημα Maven της Palantir, υπάλληλοι της εταιρείας αναλαμβάνουν τη λειτουργία και τη συντήρηση του συστήματος. Σύμφωνα, μάλιστα, με ένα ντοκιμαντέρ, ακόμη και σε γερμανικές αστυνομικές υπηρεσίες, όπως εκείνη της Έσσης, υπάρχουν γραφεία για εργαζομένους της Palantir.

Ταυτόχρονα, αυξάνεται η πίεση από την κοινωνία των πολιτών για σαφή αποστασιοποίηση από την Palantir. Στη Μεγάλη Βρετανία, πολίτες διαδήλωσαν κατά παλαιότερων αλλά και νέων σχεδιαζόμενων συμβάσεων με τον πολυδισεκατομμυριούχο όμιλο, επικαλούμενοι ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις οποίες η Palantir επανειλημμένα απορρίπτει. Στο Βερολίνο, διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν για την απονομή του βραβείου Axel Springer Award στον συνιδρυτή της Palantir, Πίτερ Θιλ.

Η εταιρεία επανειλημμένα υπερασπίζεται τον εαυτό της απέναντι στις κατηγορίες. «Η τεχνολογική κυριαρχία θα πρέπει τελικά να αξιολογείται με βάση το ποιος έχει τον έλεγχο των δεδομένων, των αποφάσεων και της αποστολής – και όχι απλώς με βάση την εθνικότητα του παρόχου λογισμικού», αναφέρει η Palantir σε απάντησή της προς τη δημοσιογραφική ομάδα, τονίζοντας παράλληλα όσα έχει ήδη προσφέρει στην Ευρώπη.

«Από το 2011, η Palantir συνεργάζεται με τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις και τους θεσμούς της Ευρώπης, προκειμένου να αυξήσει τη δυναμικότητα των νοσοκομείων, να επιταχύνει τις διαγνώσεις καρκίνου, να διευκολύνει την ασφαλή μετεγκατάσταση προσφύγων, να καταπολεμήσει το οργανωμένο έγκλημα, να προστατεύσει τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας και να συμβάλει στην ταχύτερη αντιμετώπιση πλημμυρών και άλλων έκτακτων αναγκών».

 

Η διασυνοριακή δημοσιογραφική ερευνητική συνεργασία

Πού ακριβώς στην Ευρώπη χρησιμοποιούν σήμερα οι κυβερνήσεις το λογισμικό της Palantir και για ποιους σκοπούς; Και σε ποιες χώρες απομακρύνονται από τον αμερικανικό όμιλο;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που διερεύνησαν επί αρκετούς μήνες δημοσιογράφοι από ολόκληρη την Ευρώπη.

Η Palantir στο σύστημα υγείας

Σύμφωνα με την έρευνα, η Μεγάλη Βρετανία είναι με μεγάλη διαφορά ο μεγαλύτερος Ευρωπαίος πελάτης της Palantir.

Εκεί, η εταιρεία εξασφάλισε συμβάσεις εκατομμυρίων λιρών για το βρετανικό εθνικό σύστημα υγείας NHS. Το βρετανικό μέσο ενημέρωσης The Nerve, αξιοποιώντας αιτήματα πρόσβασης σε δημόσιες πληροφορίες προς το NHS και το υπουργείο Υγείας, διαπίστωσε ότι έως τον Μάρτιο του 2026 είχαν καταβληθεί στην Palantir περίπου 198,4 εκατομμύρια λίρες (περίπου 235 εκατομμύρια ευρώ) για μια νέα πλατφόρμα δεδομένων.

Επιπλέον, καταβλήθηκαν 69 εκατομμύρια λίρες (82 εκατομμύρια ευρώ) για άλλα έργα του NHS κατά την περίοδο 2020-2024, καθώς και σχεδόν δύο εκατομμύρια λίρες (πάνω από δύο εκατομμύρια ευρώ) στο υπουργείο Υγείας μεταξύ 2020 και 2022.

Για την προαναφερθείσα πλατφόρμα δεδομένων προβλέπονται και άλλες δαπάνες. Έτσι, οι συνολικές δαπάνες του τομέα υγείας για την Palantir από το 2020 ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 401 εκατομμύρια λίρες (475 εκατομμύρια ευρώ), γράφει το The Nerve.

Στα ποσά αυτά προστίθενται και συμβάσεις με άλλα υπουργεία. Πιο πρόσφατα, τον Δεκέμβριο του 2025, ο αμερικανικός όμιλος έλαβε τριετή σύμβαση ύψους 240 εκατομμυρίων λιρών (284 εκατομμυρίων ευρώ) από το βρετανικό υπουργείο Άμυνας.

Συνολικά, μέσω ενεργών και παλαιότερων συμβάσεων σε διάφορους τομείς του Ηνωμένου Βασιλείου, συγκεντρώνεται για την αμερικανική εταιρεία ποσό που ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ.

Την άνοιξη, η βρετανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε επίσης ότι σχεδιάζει να εξετάσει εάν οι συμβάσεις με την Palantir θα συνεχιστούν μετά τη λήξη μιας ρήτρας αποχώρησης τον Φεβρουάριο του 2027, παρά τα εκατομμύρια που έχουν ήδη καταβληθεί.

Και στο Ηνωμένο Βασίλειο, άλλωστε, η συνεργασία με την Palantir αντιμετωπίζεται ολοένα και πιο κριτικά.

Η Βουλή των Κοινοτήτων ανέθεσε τη διενέργεια ελέγχου σχετικά με τις δαπάνες, τη διοίκηση και την πολιτική του υπουργείου Επιστήμης, Καινοτομίας και Τεχνολογίας. Η έκθεση που δημοσιεύθηκε στη συνέχεια από την Επιτροπή Επιστήμης, Καινοτομίας και Τεχνολογίας στις 3 Ιουνίου 2026 επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην προβληματική εξάρτηση από την Palantir.

Από όλους τους παρόχους τεχνολογίας που συνεργάζονται με τον βρετανικό δημόσιο τομέα, η αμερικανική εταιρεία προκαλεί «τη μεγαλύτερη ανησυχία». Στις ΗΠΑ υποστηρίζει «εξαιρετικά αμφιλεγόμενες πολιτικές και μέτρα».

Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι ένας από τους συνιδρυτές της Palantir, ο Πίτερ Θιλ, έχει εκφραστεί κατά της ιδέας ενός εθνικού συστήματος δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης.

Η εταιρεία παρουσιάζει «σαφή απόκλιση από τις αξίες του Ηνωμένου Βασιλείου». Για τον λόγο αυτό, η έκθεση συνιστά η Palantir να μην έχει στο μέλλον «τόσο σημαντικό ρόλο στον δημόσιο τομέα του Ηνωμένου Βασιλείου».

Αντίθετα, στη Γερμανία, η Palantir φαίνεται πως δεν αποτέλεσε ποτέ αντικείμενο ενδιαφέροντος του υπουργείου Υγείας.

Σε ερώτημα που υπέβαλε το netzpolitik.org στις αρχές του καλοκαιριού, το γερμανικό υπουργείο Υγείας απάντησε επανειλημμένα απλώς «Όχι» σε ερωτήσεις σχετικά με την τρέχουσα ή παλαιότερη χρήση των υπηρεσιών της εταιρείας, καθώς και σχετικά με συναντήσεις για άσκηση πίεσης (lobbying).

Στην ερώτηση για τον λόγο, η απάντηση ήταν εξίσου σύντομη: «Δεν υπάρχει ανάγκη».

 

Η Palantir στα γερμανικά κρατίδια

Και στα περισσότερα άλλα γερμανικά υπουργεία δεν υπάρχει καμία σχετική χρήση.

Η Καγκελαρία, ωστόσο, απάντησε ότι, «για λόγους ασφαλείας», δεν παρέχει «κατά κανόνα πληροφορίες σχετικά με την υποδομή πληροφορικής».

Στην αρμοδιότητά της υπάγεται, μεταξύ άλλων, η γερμανική υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών BND. Και αυτή αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τόσο την τρέχουσα όσο και τη μελλοντική χρήση της Palantir. Το ίδιο έπραξαν η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος και η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών MAD.

Αντίθετα, το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών παρέπεμψε στη συμφωνία-πλαίσιο που έχει συνάψει το ομόσπονδο κρατίδιο της Βαυαρίας με την Palantir.

«Βάσει της συμφωνίας-πλαισίου που έχει συναφθεί, τα κρατίδια και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχουν αυτοτελές δικαίωμα προμήθειας υπηρεσιών στο πλαίσιο του προγράμματος P20», αναφέρει εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών.

Ωστόσο, διευκρινίζει:

«Ούτε το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών ούτε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Εγκληματολογικής Αστυνομίας ούτε η Ομοσπονδιακή Αστυνομία χρησιμοποιούν ή έχουν χρησιμοποιήσει στο παρελθόν προϊόντα ή υπηρεσίες της Palantir Technologies Inc. ή κάποιας θυγατρικής της».

Το P20 είναι ένα μεγάλο έργο που αποσκοπεί στην εναρμόνιση της υποδομής πληροφορικής των γερμανικών αστυνομικών υπηρεσιών. Στόχος είναι οι αστυνομικές αρχές να μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν κοινές διαδικασίες και εργαλεία, για παράδειγμα για την ανάλυση δεδομένων.

Δεν έχει ακόμη αποφασιστεί ποια εταιρεία θα παρέχει τελικά ένα τέτοιο εργαλείο όταν ολοκληρωθεί το έργο.

Στο μεταξύ, ορισμένες αστυνομικές υπηρεσίες των γερμανικών κρατιδίων χρησιμοποιούν ήδη λογισμικό της Palantir: η Βαυαρία, η Βάδη-Βυρτεμβέργη, η Έσση και η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία έχουν συνάψει συμβάσεις με την εταιρεία.

Από τα στοιχεία που δημοσιοποιούν τα κρατίδια προκύπτει ότι το συνολικό κόστος χρήσης των συστημάτων της Palantir κατά τη διάρκεια των συμβάσεων ξεπερνά τα 95 εκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι ολόκληρο το ποσό καταλήγει στη γερμανική θυγατρική της Palantir, καθώς μπορεί να περιλαμβάνει και δαπάνες για εξοπλισμό ή λειτουργικά έξοδα.

 

Σε αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων

Η Βαυαρία, για παράδειγμα, γνωστοποίησε τον Απρίλιο, έπειτα από σχετικό αίτημα της paper trail media, ότι το κόστος αδειοδότησης και εγκατάστασης ανήλθε σε 22,2 εκατομμύρια ευρώ.

Σε αυτά προστίθενται:

o   Μελέτη του Ινστιτούτου Fraunhofer για την Ασφαλή Τεχνολογία Πληροφορικής, κόστους 430.000 ευρώ.

o   Έξοδα συντήρησης, λειτουργίας και λοιπές δαπάνες περίπου μισού εκατομμυρίου ευρώ.

o   Περισσότερα από δύο εκατομμύρια ευρώ για τη λεγόμενη διασύνδεση πηγών δεδομένων.

Με τον τελευταίο όρο εννοείται η ενσωμάτωση των πηγών δεδομένων της αστυνομίας στα συστήματα.

«Ως δεδομένα-πηγές χρησιμοποιούνται εδώ αποκλειστικά τα ίδια αστυνομικά αποθέματα δεδομένων», αναφέρει το υπουργείο Εσωτερικών της Βαυαρίας. «Δεν πραγματοποιείται ούτε προβλέπεται η ενσωμάτωση δεδομένων άλλων υπηρεσιών (π.χ. υγειονομικών αρχών) ή άλλων πηγών».

Το συνολικό κόστος για το σύστημα, που στη Βαυαρία ονομάζεται «VeRA», ανέρχεται έτσι σε 25.315.935 ευρώ.

Η συμβατική περίοδος λήγει κανονικά τον Απρίλιο του 2027. Ωστόσο, η Βαυαρία επιθυμεί να παρατείνει τη συνεργασία τουλάχιστον για έναν ακόμη χρόνο.

 

Μια σειρά προβληματισμών

Το υπουργείο Εσωτερικών της Βαυαρίας εκφράζει, πάντως, ορισμένες επιφυλάξεις:

«Η Βαυαρία επιδιώκει μακροπρόθεσμα να γίνει ψηφιακά πιο ανεξάρτητη και κυρίαρχη», αναφέρει σε απάντησή του προς το netzpolitik.org.

Για τον λόγο αυτό, παρακολουθεί «εντατικά τις τρέχουσες εξελίξεις στην αγορά» και υποστηρίζει «ενεργά τις προσπάθειες σε ομοσπονδιακό επίπεδο και σε επίπεδο κρατιδίων για την εξεύρεση γερμανικών ή ευρωπαϊκών εναλλακτικών λύσεων».

Ωστόσο, δεν μπορεί να «στερηθεί τις πολύτιμες δυνατότητες ανάλυσης που προσφέρει το VeRA».

Σύμφωνα με τη Βαυαρία, η σύμβαση μπορεί να παραταθεί για ένα έτος έως και τέσσερις φορές, βάσει των σχετικών συμβατικών όρων.

Το κόστος μιας τέτοιας παράτασης παραμένει προς το παρόν άγνωστο:

«Η αστυνομία της Βαυαρίας βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε διαπραγματεύσεις με την εταιρεία Palantir. Ως εκ τούτου, δεν μπορούμε προς το παρόν να δώσουμε πληροφορίες σχετικά με το πιθανό κόστος μιας παράτασης της σύμβασης».

 

Μια δύσκολη μετάβαση

Η σύμβαση της Palantir με τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, η οποία λήγει τον προσεχή Οκτώβριο, θα παραταθεί επίσης για έναν χρόνο.

Από το 2019, το κρατίδιο έχει δαπανήσει περισσότερα από 47 εκατομμύρια ευρώ για το σύστημά του, το οποίο ονομάζεται «Διασυστημική Ανάλυση και Έρευνα Βάσεων Δεδομένων» (DAR).

«Το συνολικό κόστος του έργου DAR για την περίοδο 2019-2025 ανήλθε σε 39 εκατομμύρια ευρώ», ανέφερε το κρατίδιο τον Απρίλιο.

«Επιπλέον, έχουν ήδη προκύψει, στο πλαίσιο της υλοποίησης, δαπάνες περίπου 8 εκατομμυρίων ευρώ, για παράδειγμα για την προμήθεια εξοπλισμού, συμβουλευτικές υπηρεσίες, υπηρεσίες υποστήριξης και τέλη χρήσης».

Προκειμένου να βρεθεί διάδοχο σύστημα για το έργο DAR, το κρατίδιο προκήρυξε τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους νέο διαγωνισμό για την προμήθεια λογισμικού.

Όπως προκύπτει από την προκήρυξη, το νέο σύστημα θα πρέπει να κάνει περισσότερα από την απλή συγκέντρωση δεδομένων.

Με τον αναθεωρημένο αστυνομικό νόμο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας «καταργείται η απαγόρευση χρήσης τεχνητής νοημοσύνης και παρέχονται δυνατότητες εξόρυξης δεδομένων (data mining)», αναφέρεται στην περιγραφή του έργου.

«Η λύση που πρόκειται να προμηθευτούμε θα πρέπει να αξιοποιεί τις νέες δυνατότητες που προκύπτουν και να επιτρέπει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ιδίως για την υποστήριξη των χρηστών, τη βελτίωση της αποδοτικότητας και τη δημιουργία αναλύσεων που δεν αφορούν συγκεκριμένα πρόσωπα, για την αστυνομία της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας».

Στο πλαίσιο αυτό, επιτρέπεται ακόμη και η χρήση αποθηκευμένων πραγματικών δεδομένων ανθρώπων για την εκπαίδευση της τεχνητής νοημοσύνης.

 


 

Δεν είναι ακόμη γνωστό ποια εταιρεία θα αναλάβει το έργο. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης αναμενόταν τον Οκτώβριο.

Το υπουργείο Εσωτερικών του κρατιδίου δεν απάντησε σε σχετικό ερώτημα του netzpolitik.org.

Από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη αναφέρεται ότι το κόστος αδειοδότησης για τη σύμβαση με την Palantir, η οποία υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2025, ανέρχεται σε 25 εκατομμύρια ευρώ για περίοδο πέντε ετών.

Ωστόσο, το λογισμικό για την αυτοματοποιημένη ανάλυση δεδομένων δεν έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία, καθώς απαιτούνται ορισμένες προκαταρκτικές εργασίες.

Παρά ταύτα, η κυβέρνηση του κρατιδίου, που αποτελείται από Πράσινους και Χριστιανοδημοκράτες (CDU), αναζητά ήδη εναλλακτική λύση.

«Βραχυπρόθεσμα, το λογισμικό της Palantir πρόκειται να χρησιμοποιηθεί σύντομα – ως μεταβατική λύση για περιορισμένο χρονικό διάστημα», ανέφερε τον Απρίλιο το υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο διοικείται από το CDU.

Μετά την ολοκλήρωση αυτής της μεταβατικής περιόδου, ο τότε υπουργός Εσωτερικών Τόμας Στρόμπλ δρομολόγησε συνεργασία για την ανάπτυξη ευρωπαϊκού λογισμικού.

«Αυτό θα πρέπει να εξασφαλίζει μακροπρόθεσμα και ανεξάρτητα στις υπηρεσίες ασφαλείας τις απαραίτητες τεχνικές δυνατότητες για την αναζήτηση και ανάλυση μεγάλου όγκου αστυνομικών δεδομένων».

Στο έργο συμμετέχουν η Airbus Defence and Space GmbH και ο τομέας ψηφιακών υπηρεσιών του ομίλου Schwarz.

Ο νέος πρωθυπουργός του κρατιδίου, ο Πράσινος Σεμ Οζντεμίρ, είχε ήδη υποσχεθεί προεκλογικά, τον Δεκέμβριο του 2025, στην εφημερίδα Handelsblatt ότι θα επιδιώξει την απεξάρτηση από την Palantir.

«Θα αντικαθιστούσα το λογισμικό όσο το δυνατόν γρηγορότερα με μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση», δήλωσε.

Και το συγκυβερνών CDU επιθυμεί επίσης να απομακρυνθεί από τον αμερικανικό κολοσσό.

«Επιδιώκουμε την αυξανόμενη ευρωπαϊκή αυτονομία», δήλωσε εκπρόσωπος του CDU της Βάδης-Βυρτεμβέργης τον Ιούνιο του 2026 στο netzpolitik.org.

«Γι' αυτόν τον λόγο, επιδιώκουμε ειδικά εδώ την ψηφιακή κυριαρχία και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε ενεργά και εντατικά ώστε, το αργότερο έως το 2030, να έχει αναπτυχθεί μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση αντί της Palantir».

Το ομόσπονδο κρατίδιο της Έσσης προμηθεύτηκε λογισμικό της εταιρείας ήδη από το 2017, όταν η Palantir ήταν ακόμη σχετικά άγνωστη.

Όπως και στο παρελθόν, δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με το κόστος του συστήματος της Palantir, το οποίο στην Έσση ονομάζεται Hessendata.

Αυτό, σύμφωνα με τις αρχές, αποκλείεται «για την εκπλήρωση υποχρεώσεων που απορρέουν από την ομοσπονδιακή νομοθεσία σχετικά με τη διασφάλιση του απαιτούμενου από τη νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων εμπιστευτικού ανταγωνισμού και για την προστασία των επιχειρηματικών και εμπορικών απορρήτων».

 

Στρατιωτικές συνεργασίες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες

Ενώ στη Γερμανία οι συμβάσεις λήγουν και τα κρατίδια αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, η Palantir σημειώνει επιτυχίες σε άλλες χώρες, ιδιαίτερα στον στρατιωτικό τομέα.

Σε οκτώ από τις έντεκα ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες η ερευνητική ομάδα εντόπισε συμβάσεις της Palantir σε εθνικό επίπεδο, υπάρχουν επιχειρηματικές σχέσεις με ένοπλες δυνάμεις ή υπουργεία Άμυνας.

Οι χώρες αυτές είναι:

o   Δανία

o   Φινλανδία

o   Ιταλία

o   Ολλανδία

o   Ουκρανία

o   Ισπανία

o   Σουηδία

o   Μεγάλη Βρετανία

Σε τρεις ακόμη χώρες υπάρχουν συζητήσεις για την αγορά λογισμικού του αμερικανικού ομίλου για στρατιωτική χρήση.

Για παράδειγμα, στη Νορβηγία εξετάζεται η χρήση του συστήματος Maven της Palantir. Στην Πολωνία, το υπουργείο Άμυνας υπέγραψε τον Οκτώβριο του 2025 μνημόνιο προθέσεων για συνεργασία με την εταιρεία.

(Σχεδόν) καμία στρατιωτική χρήση στη Γερμανία

Άλλες χώρες, όπως η Γερμανία και το Βέλγιο, δεν χρησιμοποιούν προϊόντα της Palantir για τις εθνικές τους ένοπλες δυνάμεις.

Στην Ελβετία, ο στρατός και η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Εξοπλισμών εξέτασαν επανειλημμένα τα προϊόντα της Palantir, όπως διαπίστωσαν τα μέσα Republik και WAV. Ωστόσο, κάθε φορά αποφάσισαν να μην προχωρήσουν σε συνεργασία με την εταιρεία.

Ο αντιναύαρχος της Bundeswehr, Τόμας Ντάουμ, απέρριψε την εταιρεία σε συνέντευξή του στην Handelsblatt.

Ωστόσο, η Γερμανία δεν μπορεί να αποφύγει εντελώς τον συγκεκριμένο πάροχο, όταν συμμετέχει σε επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ.

Το ΝΑΤΟ προμηθεύτηκε το 2025 το σύστημα «Maven Smart System».

Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει τη λήψη στρατιωτικών αποφάσεων, να συνδυάζει δεδομένα από διαφορετικές πηγές και να εντοπίζει πιθανούς στόχους.

Η ειδικός σε θέματα τεχνολογίας Φραντσέσκα Μπρία ασκεί κριτική, μιλώντας στο Follow The Money, για τον τρόπο με τον οποίο η Palantir διεισδύει σε όλο και περισσότερα κρίσιμα συστήματα.

Η οικονομολόγος και κοινωνική επιστήμονας δραστηριοποιείται, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του προγράμματος EuroStack, το οποίο επιδιώκει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας.

Σύμφωνα με την Μπρία, η εξάρτηση από την Palantir σε κρίσιμες υποδομές αγγίζει ένα θεμελιώδες ζήτημα:

«Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη εταιρεία».

Ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος της Palantir, Άλεξ Καρπ, δηλώνει ότι η εταιρεία θέτει τα συμφέροντα του αμερικανικού στρατού πάνω από οτιδήποτε άλλο.

Μια εταιρεία που είναι τόσο στενά συνδεδεμένη με την αμερικανική κυβέρνηση και τον στόχο της αμερικανικής κυριαρχίας αποτελεί, σύμφωνα με την Μπρία, βασικό στοιχείο μιας νέας μορφής εξουσίας, η οποία στηρίζεται στην τεχνολογία και την εξάρτηση.

«Η Ευρώπη έχει εμπιστευθεί τα πιο ευαίσθητα συστήματά της σε μια εταιρεία που δεν πρόκειται ποτέ να θέσει τα συμφέροντα της Ευρώπης σε πρώτη προτεραιότητα», δηλώνει η Μπρία.

Είναι επικίνδυνο, προσθέτει, το γεγονός ότι το λογισμικό της Palantir «έχει ενσωματωθεί βαθιά στον ιστό της κοινωνίας μας» και επεξεργάζεται τα δεδομένα εκατομμυρίων Ευρωπαίων.

Το ίδιο το λογισμικό δεν είναι διαφανές:

«Ούτε καν απέναντι στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Αυτό καθιστά αδύνατο τον δημοκρατικό έλεγχο. Τα κρίσιμα δημόσια συστήματα δεν θα έπρεπε να λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο».

«Οποιοσδήποτε θα μπορούσε να είναι δυνητικός πελάτης»

Η Palantir έχει διαφορετική άποψη.

Σε απάντησή της προς τη δημοσιογραφική ερευνητική ομάδα, η εταιρεία αναφέρει:

«Μεταξύ των Ευρωπαίων πελατών μας συγκαταλέγονται ορισμένοι από τους πλέον απαιτητικούς, ευαισθητοποιημένους σε θέματα ασφάλειας και δύσπιστους θεσμούς στον κόσμο. Επιλέγουν την Palantir επειδή το λογισμικό μας λειτουργεί – και επειδή διατηρούν οι ίδιοι τον έλεγχο».

Επιπλέον, σύμφωνα με την εταιρεία, περισσότερο από το 20% των εργαζομένων της βρίσκεται πλέον στην Ευρώπη.

Η Palantir διαθέτει δικά της γραφεία και θυγατρικές σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Στη Γερμανία δραστηριοποιείται μέσω της Palantir Technologies GmbH, με έδρα το Μόναχο.

Σύμφωνα με την ετήσια οικονομική έκθεση για το 2024, στους στόχους της εταιρείας περιλαμβάνεται «η περαιτέρω αξιοποίηση της ισχύος και της καλής φήμης των πλατφορμών λογισμικού της Palantir, προκειμένου να διευρυνθούν και να ενισχυθούν οι σχέσεις με τους πελάτες τόσο στον εμπορικό όσο και στον κρατικό τομέα».

Και αυτό επειδή:

«Μακροπρόθεσμα, είμαστε πεπεισμένοι ότι κάθε μεγάλη επιχείρηση και κάθε κρατικός οργανισμός στη Γερμανία θα μπορούσε να είναι δυνητικός πελάτης μας».

Ωστόσο, όλοι οι μέχρι σήμερα κρατικοί πελάτες της εταιρείας στη Γερμανία αναζητούν ενεργά έναν νέο συνεργάτη.

Τέλος φόρμας

 

4 Νοε 2026

Σέρβοι αναρχικοί: Η Φοιτητική Λίστα βρίσκεται «σε πλήρη στοίχιση» με τον νεοφιλελευθερισμό

 Σέρβοι αναρχικοί: Η Φοιτητική Λίστα βρίσκεται «σε πλήρη στοίχιση» με τον νεοφιλελευθερισμό

Συνέντευξη: Μέλη της Klasna Solidarnost εξηγούν πώς οι λαϊκές συνελεύσεις χρησιμοποιήθηκαν καταχρηστικά για να εγκατασταθεί άλλη μία φιλοευρωπαϊκή καπιταλιστική κυβέρνηση

 Gabriel Fonten

(Στα ελληνικά μετάφραση και επιμέλεια κειμένου Dr. rer. pol. Nicolas Theodosakis)

Στις 25 Οκτωβρίου, η «Φοιτητική Λίστα» (Student List) κέρδισε τις προβλεπόμενες 140 από τις 250 έδρες στο σερβικό κοινοβούλιο, νικώντας το κυβερνών κόμμα που βρισκόταν στην εξουσία για 14 χρόνια. Η εκλογική νίκη έρχεται ως συνέχεια ενός φοιτητικού κινήματος που ξεκίνησε την 1η Νοεμβρίου 2024, όταν ένα πρόσφατα ανακαινισμένο στέγαστρο κατέρρευσε στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, σκοτώνοντας δεκαέξι ανθρώπους. Έκτοτε, ο κόσμος στη Σερβία έχει οργανώσει μαζικές διαμαρτυρίες και συνελεύσεις.

Επικοινωνήσαμε με την Klasna Solidarnost (Ταξική Αλληλεγγύη), η οποία ιδρύθηκε στο Βελιγράδι το 2016 και προήλθε από ένα αναρχοσυνδικαλιστικό κίνημα. Τα μέλη της συνεχίζουν να συμμετέχουν σε φοιτητικές καταλήψεις, ασκώντας παράλληλα κριτική στις εκλογικές στρατηγικές. Δραστηριοποιούνται επίσης στον αντιφασισμό, την αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη, τον αντιστρατοκρατισμό, την υποστήριξη των εργαζομένων και τη δωρεάν κουζίνα «Solidarna kuhinja», καθώς και σε πολιτικές αναλύσεις και δημοσιεύσεις.

Τα συστημικά μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν το φοιτητικό κίνημα ως «αποκεντρωμένο» και υπογράμμισαν τον διορισμό μη πολιτικών στο κοινοβούλιο· αντικατοπτρίζει αυτό ακριβώς την εικόνα του κινήματος τώρα;

Ο διορισμός μη πολιτικών στο κοινοβούλιο είναι ένα από τα κύρια επιχειρήματα της Φοιτητικής Λίστας. Υπήρχαν πάνω από 160 υποψήφιοι με διδακτορικό στη λίστα, γεγονός που προβλήθηκε ως βασικός λόγος για τον οποίο η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να είναι «καλύτερη» από την παλιά, στην οποία αποδείχθηκε ότι ακόμη και ορισμένοι υπουργοί είχαν πλαστά διδακτορικά διπλώματα. Η Φοιτητική Λίστα έχει ουσιαστικά μια τεχνοκρατική δομή και, από όσα έχουμε δει μέχρι στιγμής, στοχεύει στη δημιουργία μιας «κυβέρνησης ειδικών», που ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την κυρίαρχη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία η οποία μας πείθει ότι η κοινωνία θα είναι καλύτερη ως σύνολο αν έχουμε ειδικούς να ηγούνται της κυβέρνησης.

Για εμάς ως αναρχικούς, αυτό είναι φυσικά ένα παραμύθι, επειδή γνωρίζουμε πώς κατέληξαν οι τεχνοκρατικές κυβερνήσεις σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα τα τελευταία 10-15 χρόνια, όπου απλώς εισήγαγαν τις πιο βίαιες νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, ρίχνοντας το βιοτικό επίπεδο της εργατικής τάξης ακόμη περισσότερο από τους προκατόχους τους. Και αυτό είναι στην πραγματικότητα ένα από τα βασικά στοιχεία που μας δείχνουν ότι πιθανότατα δεν θα υπάρξει μεγάλη βελτίωση στο βιοτικό επίπεδο της εργατικής τάξης.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας της Φοιτητικής Λίστας, η εστίαση ήταν στη συντριβή του πολιτικού μαφιόζικου καθεστώτος του SNS (Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα), το οποίο βρισκόταν στην εξουσία για 14 χρόνια. Το κίνημα επικεντρώθηκε στις εγκληματικές πράξεις και τα τεράστια σκάνδαλα διαφθοράς του καθεστώτος, αλλά μόλις που ανέφερε οικονομικά μέτρα για τη βελτίωση της καθημερινότητας της εργατικής τάξης.

Τώρα που το καθεστώς SNS αποτελεί παρελθόν, μένει να δούμε ποια θα είναι η οικονομική πολιτική της νέας κυβέρνησης, αλλά από όσα έχουμε ακούσει μέχρι στιγμής, δεν γίνεται καμία αναφορά σε ουσιαστικές αλλαγές στην οικονομική θέση της Σερβίας ως κράτους-πελάτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μερικού οικονομικού εταίρου των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας.

Πώς συγκρίνεται με πρώην «αποκεντρωμένα» κοινοβουλευτικά κινήματα όπως οι Podemos στην Ισπανία;

Είναι αρκετά προβληματικό για εμάς το γεγονός ότι ένα αποκεντρωμένο, άμεσα δημοκρατικό κίνημα κατέληξε να αγωνίζεται για την αντικατάσταση μιας καπιταλιστικής ελίτ στην εξουσία με μια άλλη. Σε σύγκριση με τους Podemos, μια βασική διαφορά είναι ότι οι Podemos ήταν ρητά ένα αριστερό κίνημα που αντιμετώπιζε ορισμένα από τα ευαίσθητα σημεία της εργατικής τάξης στην Ισπανία. Φυσικά, όπως όλα τα αριστερά κινήματα που συμμετέχουν στην καπιταλιστική κοινοβουλευτική πολιτική, κατέληξαν σε αντιδραστικές πολιτικές, χωρίς να αποφέρουν οφέλη για την εργατική τάξη από τη στιγμή που κατέλαβαν την εξουσία.

Η Φοιτητική Λίστα, από την άλλη πλευρά, δεν είναι σε καμία περίπτωση αριστερή. Είναι ουσιαστικά μια ευρεία φιλελεύθερη δεξιά λίστα υποψηφίων, η οποία ενδέχεται να διασπαστεί σε διαφορετικές φαξίες μόλις σχηματιστεί η κυβέρνηση. Στην πραγματικότητα, δεδομένων των μεγάλων διαφορών μεταξύ των υποψηφίων, θα ήταν λογικό να δούμε τη Φοιτητική Λίστα να δημιουργεί πολλαπλά πολιτικά κόμματα, που κυμαίνονται από την άκρα νεοφιλελεύθερη έως τη κεντροδεξιά και τη συντηρητική πτέρυγα. Δεν υπάρχει ούτε καν εξ αποστάσεως αριστερό ρεύμα ανάμεσα στους υποψηφίους της Φοιτητικής Λίστας.

Πρώτο φοιτητικό πλένουμ στο Βελιγράδι, Νοέμβριος 2024 (από την Klasna Solidarnost)

Ένα από τα βασικά μαθήματα από την ιστορία του κινήματος στη Σερβία για εμάς ως αναρχικούς είναι ότι, ελλείψει ενός μαζικού αναρχικού κινήματος ικανού να συμμετέχει αποτελεσματικά στις συνελεύσεις, η κυρίαρχη, νεοφιλελεύθερη ιδεολογία και οι πολιτικές της δυνάμεις ήταν αυτές που νίκησαν, παρόλο που το κίνημα βασίστηκε σε αναρχικές μεθόδους οργάνωσης. Η μέθοδος δεν αρκεί αν δεν έχεις ένα κίνημα ικανό να αρθρώσει την ιδεολογία πίσω από αυτήν. Είδαμε πώς μια αναρχική μέθοδος οργάνωσης χρησιμοποιήθηκε καταχρηστικά για να ανατραπεί μια φιλοευρωπαϊκή καπιταλιστική κυβέρνηση και να εγκατασταθεί μια άλλη φιλοευρωπαϊκή καπιταλιστική κυβέρνηση στην εξουσία.

Μπορείτε να μας πείτε για την αποκεντρωμένη οργάνωση στη Σερβία γενικά: τι είναι τα Zborovi και τα πλένουμ; Πόσο διαδεδομένες έχουν γίνει αυτές οι δομές χωρίς ηγέτη;

Τα Zborovi και τα πλένουμ είναι το ίδιο πράγμα, απλώς σε διαφορετικά πλαίσια. Και οι δύο λέξεις σημαίνουν «άμεσα δημοκρατική συνέλευση». Ένα πλένουμ είναι μια φοιτητική συνέλευση μιας συγκεκριμένης σχολής, ενώ ένα zbor είναι μια λαϊκή συνέλευση, συνήθως για μια συγκεκριμένη γειτονιά ή μια μικρή πόλη.

Το φοιτητικό κίνημα που αναπτύχθηκε μετά την κρατική δολοφονία στο Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου 2024 βασίστηκε στο Blokadni kuvar (Οδηγός Κατάληψης / "Occupation Cookbook"), ένα σύντομο αναρχικό φοιτητικό βιβλίο που γράφτηκε από συντρόφους στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας, μετά το μαζικό κύμα φοιτητικών αποκλεισμών στη χώρα το 2009. Εκείνο το κύμα καταλήψεων εμπνεύστηκε από τις πρώτες καταλήψεις σχολών στη Σερβία το 2006 και το 2007. Εκείνη την εποχή, υπήρχαν στενές διασυνδέσεις μεταξύ πολιτικά ενεργών αναρχικών στη Σερβία και την Κροατία, που οδήγησαν σε κοινές εμπειρίες και τελικά στη γέννηση του Occupation Cookbook, το οποίο Σέρβοι αναρχικοί επανεξέδωσαν στο Βελιγράδι το 2011, δημιουργώντας ένα προσχέδιο αποκλεισμών που μπορεί εύκολα να διανεμηθεί. Δεκάδες Occupation Cookbooks διανεμήθηκαν μεταξύ των φοιτητών τον Νοέμβριο του 2024, οδηγώντας τελικά στην υιοθέτηση της σταθερής άμεσης δημοκρατίας μεταξύ των φοιτητών. Για τον συντονισμό μεταξύ των σχολικών πλένουμ, υιοθετήθηκε η συνομοσπονδιακή άμεση δημοκρατία.

«Όλοι στις Συνελεύσεις – Ολική Αυτοδιαχείριση» (από την Klasna Solidarnost)

Ωστόσο, κάθε άλλο παρά ιδανικό ήταν. Στην πραγματικότητα, σε πολλές σχολές, πολιτικές ομάδες συμφερόντων, φιλελεύθερες ΜΚΟ και μέλη διάφορων πολιτικών κομμάτων προσπάθησαν από την αρχή να χειραγωγήσουν τη μηχανική της άμεσης δημοκρατίας. Ενώ τα ριζοσπαστικά αριστερά στοιχεία των φοιτητικών συνελεύσεων πολεμούσαν τα φιλελεύθερα δεξιά τμήματα του κινήματος όσο καλύτερα μπορούσαν, στο τέλος το φιλελεύθερο ρεύμα νίκησε και ουσιαστικά εκτόπισε κάθε αριστερό στοιχείο του κινήματος περιθωριοποιώντας το.

Οι λαϊκές συνελεύσεις είχαν κρίσιμο ρόλο

Από τη δική μας οπτική γωνία, η αληθινά άμεσα δημοκρατική περίοδος του φοιτητικού κινήματος διήρκεσε μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Φεβρουαρίου 2025, όταν τα φιλελεύθερα στοιχεία κατάφεραν να εδραιώσουν την εξουσία τους επειδή αρχικά ήταν αποδιοργανωμένα και μπερδεμένα σχετικά με την άμεση δημοκρατία. Ήταν συνηθισμένα σε ιεραρχικές, αυταρχικές δομές, και εφόσον τα πλένουμ είναι ισότιμες δομές χωρίς ηγέτη, δεν μπορούσαν απλώς να διαφθείρουν εξέχοντα άτομα. Η οικονομική και υποδομική υποστήριξή τους από άτομα και πολιτικές οργανώσεις που επιθυμούσαν να αναλάβουν την εξουσία στη Σερβία τους επέτρεψε να υπερισχύσουν των ριζοσπαστικών αριστερών στοιχείων του κινήματος και να επιβάλουν πλήρη φιλελεύθερη ιδεολογική και πολιτική ηγεμονία.

Φυσικά, οι αναρχικοί συνέχισαν να συμμετέχουν στις δραστηριότητες του κινήματος που διατήρησαν έναν προοδευτικό χαρακτήρα, πράγμα που ισχύει ιδιαίτερα για τα zborovi. Την άνοιξη του 2025, τα πλένουμ δημοσίευσαν μια ανοιχτή επιστολή προς τον λαό της Σερβίας, καλώντας τον να ξεκινήσει να αυτοοργανώνεται σε λαϊκές συνελεύσεις. Σύντομα μετά, συνελεύσεις άρχισαν να ξεφυτρώνουν σε όλη τη Σερβία. Σε μεγάλες πόλεις όπως το Βελιγράδι, υπήρχαν περισσότερες από μία δωδεκάδα συνελεύσεις σε διάφορες γειτονιές και εδραιώθηκε συντονισμός μεταξύ τους.

Οι λαϊκές συνελεύσεις είχαν κρίσιμο ρόλο στην επέκταση του αγώνα από τις σχολές στους δρόμους. Στην πραγματικότητα, οι συνελεύσεις άνοιξαν ένα νέο μέτωπο για τον κόσμο, επειδή ξαφνικά συνειδητοποίησαν ότι μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την οργάνωση γύρω από τοπικά ζητήματα, όπως τοπικοί εγκληματίες ιδιοκτήτες ακινήτων, προβλήματα υποδομών, οικολογικά ερωτήματα, ακόμη και αντιφασιστικές εκδηλώσεις.

Παρόλο που το κίνημα κατέληξε να επικεντρώνεται σε μια εκλογική νίκη, πιστεύουμε ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο για ριζοσπαστικοποίηση, ειδικά τώρα που θα έχουμε μια νέα καπιταλιστική κυβέρνηση. Ως αναρχικοί, πιστεύουμε ότι η αναπόφευκτη απογοήτευση από τη νέα κυβέρνηση, από μια αντικαπιταλιστική οπτική της εργατικής τάξης, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για ριζοσπαστικοποίηση τόσο στις φοιτητικές όσο και στις λαϊκές συνελεύσεις.

Το κίνημα ενάντια στην κυβέρνηση στη Σερβία ήρθε αντιμέτωπο με έντονη καταστολή από το κράτος, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ηχητικού όπλου, μαζικών συλλήψεων και νοσηλειών, καθώς και εκφοβισμού στις κάλπες. Πώς διατηρήθηκε το κίνημα παρά ταύτα;

Ναι, η κρατική καταστολή ήταν έντονη σε ορισμένες περιόδους του κινήματος, αλλά ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη κατά τη διάρκεια παρατεταμένων χρονικών διαστημάτων. Ο πρώτος αποκλεισμός της Σχολής Δραματικών Τεχνών στο Βελιγράδι ήταν μια αντίδραση σε επίθεση μελών του κόμματος SNS σε φοιτητική διαμαρτυρία. Στην αρχή, μια συνηθισμένη μορφή βίας ήταν η επίθεση στις φοιτητικές διαμαρτυρίες με αυτοκίνητα, κατά τη διάρκεια των οποίων πολλαπλοί φοιτητές τραυματίστηκαν από υποστηρικτές του καθεστώτος SNS που έπεφταν με τα αυτοκίνητά τους πάνω στις διαμαρτυρίες. Στην πραγματικότητα, το κράτος επέλεξε να αποφύγει κάθε άμεση αστυνομική καταστολή μέχρι μία από τις μεγάλες διαμαρτυρίες στις 15 Μαρτίου 2025, όταν προφανώς χρησιμοποιήθηκε ηχητικό όπλο εναντίον χιλιάδων ανθρώπων στο Βελιγράδι κατά τη διάρκεια των 16 λεπτών σιγής για τα 16 θύματα της κρατικής δολοφονίας στο Νόβι Σαντ. Το κράτος συνεχίζει να αρνείται τη χρήση ηχητικού όπλου μέχρι σήμερα.

Μετά από αυτό, το κράτος εισήλθε σε μια νέα περίοδο σχετικής σιωπής, μέχρι τη μαζική διαμαρτυρία στο Βελιγράδι στις 28 Ιουνίου 2025, μετά την οποία ξεσπασαν επεισόδια. Αυτή η περίοδος διήρκεσε πάνω από μία εβδομάδα, και τότε ήταν που γίναμε μάρτυρες μαζικής αστυνομικής καταστολής, βίαιων ξυλοδαρμών διαδηλωτών σε όλη τη Σερβία, καθώς και συντονισμού μεταξύ της αστυνομίας και φασιστών κρατικών τραμπούκων με πολιτικά που άρχισαν να επιτίθενται συστηματικά σε διαδηλωτές.

Υπήρξε ένα άλλο κύμα επεισοδίων στο τέλος του περασμένου καλοκαιριού, όταν οργανωμένοι κρατικοί τραμπούκοι άρχισαν να επιτίθενται σε φοιτητικές διαμαρτυρίες. Ωστόσο, μετά από εκείνο το κύμα, η καταστολή και η κρατική βία υποχώρησαν θεαματικά, οδηγώντας σε έναν χρόνο σχετικής ηρεμίας, τόσο από την πλευρά του φοιτητικού κινήματος όσο και από τις δραστηριότητες του κράτους να το υπονομεύσει με βία. Και οι δύο πλευρές επικεντρώθηκαν σε μια προεκλογική εκστρατεία μέσω ενός πολέμου προπαγάνδας.

Έτσι, παρόλο που αυτά τα επεισόδια κρατικής καταστολής υπήρξαν βίαια, κάλυψαν ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών. Και ακόμη και κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, η κλίμακα της κρατικής καταστολής δεν ήταν ούτε κατά διανοία συγκρίσιμη με τη βία και την καταστολή που βιώνουν τα οριζόντια κινήματα στη Δυτική Ευρώπη, όπως το φοιτητικό κίνημα στη Γαλλία τον περασμένο μήνα, όπου είχαμε χιλιάδες συλλήψεις, βίαιη συμπεριφορά, ακόμη και ακρωτηριασμούς διαδηλωτών.

Τι σημαίνει η πτώση του SNS για την καταστολή (τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες) της αναρχικής οργάνωσης στη Σερβία;

Το αναρχικό κίνημα δεν δεχόταν ιδιαίτερη καταστολή στη Σερβία κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του SNS· στην πραγματικότητα, η μεγαλύτερη καταστολή εναντίον του κινήματός μας συνέβη κατά τη διάρκεια της προηγούμενης κυβέρνησης του Δημοκρατικού Κόμματος (DS), μεταξύ 2009 και 2011, όταν αναρχικοί στη Σερβία συλλαμβάνονταν για πολυπληθείς πράξεις διαμαρτυρίας, συμπεριλαμβανομένης της οργάνωσης διαμαρτυρίας ενάντια στη μεγαλύτερη τότε διάσκεψη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, που πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι.

Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του SNS, η κρατική καταστολή ήταν πολύ πιο εστιασμένη στη φιλελεύθερη αντιπολίτευση παρά στους αναρχικούς ή άλλους αριστερούς. Ένας λόγος είναι ότι τα φιλελεύθερα κόμματα της αντιπολίτευσης αμφισβήτησαν το καθεστώς SNS επιδιώκοντας να αναλάβουν την πολιτική εξουσία, και σωστά θεωρήθηκαν ως ο κύριος κίνδυνος. Όσον αφορά τους μη κρατικούς δρώντες, όπως φασιστικές και νεοναζιστικές ομάδες, δεν υπήρξαν ιδιαίτερα προβλήματα μαζί τους την προηγούμενη περίοδο και δεν περιμένουμε κανένα στο μέλλον, ωστόσο παραμένουμε σε εγρήγορση όπως πάντα, ώστε να σταθούμε ακλόνητοι στη θέση μας και να προστατεύσουμε σωματικά τα μέλη και τις εκδηλώσεις μας.

Μένει να δούμε πώς η νέα φιλελεύθερη δεξιά κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει το αναρχικό κίνημα, ειδικά εφόσον σχεδιάζουμε να συμβάλουμε ενεργά στη ριζοσπαστικοποίηση του κινήματος επικεντρωνόμενοι σε στοχευμένη κριτική των κινήσεων της νέας κυβέρνησης.

Υπάρχει κάτι άλλο που πιστεύετε ότι πρέπει να γνωρίζουν οι αναγνώστες μας για την κατάσταση στη Σερβία, και υπάρχουν τρόποι με τους οποίους μπορούν να σας υποστηρίξουν;

Ο καλύτερος τρόπος για να υποστηρίξετε την Klasna solidarnost είναι να μοιραστείτε τις δημοσιεύσεις μας στο διαδίκτυο ή να μεταφράσετε και να δημοσιεύσετε τα άρθρα μας σχετικά με τις τρέχουσες εξελίξεις στη Σερβία, ώστε να διαδοθεί η αναρχική οπτική μέσα από το ίδιο το κίνημα. Όταν υπάρχει τόσο βαθιά πολιτική αναταραχή σε μια περιοχή, είναι εύκολο για παρατηρητές από αλλού να βγάλουν βιαστικά συμπεράσματα και να υποθέσουν ότι τα πράγματα είναι πιο ριζοσπαστικά από ό,τι πραγματικά είναι. Το έχουμε δει αυτό από ανθρώπους στο εξωτερικό που πιστεύουν ότι λαμβάνει χώρα κάποιου είδους «επανάσταση» στη Σερβία, ενώ στην πραγματικότητα αυτό που συνέβη ήταν μια αλλαγή κυβέρνησης καθοδηγούμενη από ένα αληθινά λαϊκό, άμεσα δημοκρατικό κίνημα, αλλά καμία συστημική, αντικαπιταλιστική αλλαγή.

Η αλλαγή είναι ευπρόσδεκτη και απαραίτητη ως ένα βήμα προς τη οικοδόμηση ενός ριζοσπαστικού, αντικαπιταλιστικού κινήματος στη Σερβία, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί επαναστατική αλλαγή. Είναι περισσότερο μια μετατόπιση εντός της φιλελεύθερης καπιταλιστικής δεξιάς, με την υποστήριξη της ΕΕ, η οποία χρησιμοποίησε το λαϊκό κίνημα ως εργαλείο για την αλλαγή καθεστώτος.

Προβλέπουμε ότι η περίοδος που έρχεται στη Σερβία θα είναι εξαιρετικά ασταθής πολιτικά, με πολλούς κινδύνους, καθώς διαφορετικές ομάδες συμφερόντων θα μάχονται για την εξουσία εντός της νέας κυβέρνησης. Για εμάς τους αναρχικούς, αυτή είναι η στιγμή να επαναφέρουμε το κίνημα στις ριζοσπαστικές, άμεσα δημοκρατικές του ρίζες, τώρα που η εκλογική πολιτική βρίσκεται εκτός κάδρου. Είναι καιρός να οικοδομήσουμε εναλλακτικές δομές που δεν θα επικεντρώνονται στην κοινοβουλευτική πολιτική, αλλά σε μια συστημική αλλαγή που αμφισβητεί τη λογική της καπιταλιστικής κοινωνικοοικονομικής τάξης πραγμάτων.

 

Ετικέτες