Ο Βασιλιάς, η Γροιλανδία και η Τρέλα του Κόσμου
Πράξη Ι: Ο Νταής στο Δωμάτιο
Όλα ξεκινούν με το είδος του αστείου που κάνει ένας βασιλιάς προς το βασίλειό του· αρκετά μικρό για να ακούγεται παιγνιώδες, αρκετά κοφτερό για να ξεκαθαρίζει ποιος είναι το αφεντικό στον χώρο.
«Τον είδα χθες με τα όμορφα γυαλιά ηλίου του», λέει το Μεγάλο Αφεντικό, κάνοντας την παύση για το γέλιο που ξέρει πως θα έρθει στην ώρα του. «Τι στο καλό συνέβη;»
Το ακροατήριο γελά αμέσως, γιατί το γέλιο έχει γίνει πια ένα είδος διπλωματικής βίζας: ο ήχος που βγάζεις όταν ξέρεις ποιος κρατά την εξουσία και θέλεις απλώς να αποφύγεις τα αντίποινα (ή τους δασμούς).
Τα ανακλαστικά γυαλια του Εμανουέλ Μακρόν, φορεμένα για να προστατεύσουν ένα μάτι ερεθισμένο από σπασμένο αγγείο, μετατρέπονται σε σκηνικό αντικείμενο για το πλουσιότερο αυτοσχεδιαστικό σόου του κόσμου. Στο Νταβός μπορείς να φέρεις πόλεμο, χρέος, λιμό και μια καταρρέουσα βιόσφαιρα, αλλά δεν μπορείς να φέρεις ένα αξεσουάρ που να μη χλευαστεί.
Ο Μακρόν, αρκετά προσεκτικός ώστε να αποφύγει και την αναφορά του ονόματος του Βασιλιά, χρησιμοποιεί την ομιλία του για να προειδοποιήσει για μια διολίσθηση προς «έναν κόσμο χωρίς κανόνες» και να καταγγείλει τους «νταήδες». Όμως όλοι γνωρίζουμε πια τη μέθοδο του αφεντικού.
Πράξη ΙΙ: Η Αρπαγή και οι Παγκόσμιες Αντιδράσεις
Ο Βασιλιάς ανανεώνει την κριτική του προς την Ισπανία για τις αμυντικές δαπάνες, αποκαλεί την πρώην πρόεδρο της Ελβετίας Καρίν Κέλερ-Ζούτερ «πρωθυπουργό» της χώρας και προσθέτει ότι «του έκατσε στραβά», όταν αύξησε τους ελβετικούς δασμούς στο 39%, για να τους μειώσει αργότερα στο 15%. Και, όπως πάντα, βάζει στο στόχαστρο τους ανεμόμυλους — και την Κίνα.
«Ένα πράγμα που έχω παρατηρήσει», λέει, «είναι ότι όσο περισσότερους
ανεμόμυλους έχει μια χώρα, τόσο περισσότερα χρήματα χάνει και τόσο χειρότερα τα
πηγαίνει».
Η Κίνα κατασκευάζει σχεδόν όλους τους ανεμόμυλους, τους πουλά «για μια
περιουσία» σε «ηλίθιους ανθρώπους» και αποφεύγει να τους χρησιμοποιεί στο
εσωτερικό της. Ο Βασιλιάς καλεί το ακροατήριο να θαυμάσει τη στρατηγική και
ρωτά: Έχετε δει ποτέ αιολικό πάρκο στην Κίνα;
Λοιπόν, συγγνώμη αφεντικό, αλλά η Κίνα είναι παγκόσμια υπερδύναμη στην αιολική ενέργεια, με διπλάσια εγκατεστημένη ισχύ υπό κατασκευή απ’ ό,τι ο υπόλοιπος κόσμος μαζί.
Μετά έρχεται η σειρά του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, που παίρνει τα «δωρεάν δώρα» του για τις καυστικές δηλώσεις του κατά των μεγάλων δυνάμεων. Ο Πρόεδρος του Κόσμου του θυμίζει ότι ο Καναδάς ζει χάρη στις ΗΠΑ, ενώ αποσύρει την πρόσκληση για το «Συμβούλιο Ειρήνης» της Γάζας — ένα συμβούλιο που απαιτεί συνδρομή 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων το μέλος.
Και στη Λατινική Αμερική, ο Χαβιέρ Μιλέι, πρόεδρος της Αργεντινής και υπερβολικός θαυμαστής του Βασιλιά, προσφέρει το λιμάνι της Ουσουάια στις ΗΠΑ με αντάλλαγμα συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης», σαν να είναι πια αποδεκτό ότι οι χώρες δημοπρατούν στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία για να πλησιάσουν την εξουσία.
Πράξη ΙΙΙ: Η Εμμονή με τη Γροιλανδία
Η εμμονή που αρνείται να φύγει από τη σκηνή αφορά τη Γροιλανδία — ή Ice Land, όπως αποφασίζει κάθε φορά ο Βασιλιάς να την αποκαλέσει. Παρά το ότι καλύπτεται κατά 80% από πάγο, δεν πρόκειται για «ένα κομμάτι πάγου», αλλά για μια τεράστια χερσαία μάζα με πάνω από 56.000 κατοίκους που αρνούνται να γίνουν εξάρτημα στρατηγικών φαντασιώσεων.
Η ρητορική του Βασιλιά περιστρέφεται γύρω από την «ασφάλεια», ενώ στην πραγματικότητα ενδιαφέρεται για τα κοιτάσματα ορυκτών και την τήξη των πάγων που ανοίγει νέες θαλάσσιες διαδρομές. Η μείωση κατά 27% της μέσης έκτασης του αρκτικού θαλάσσιου πάγου σε σχέση με το τέλος του 20ού αιώνα επιτρέπει πλοήγηση που αλλάζει στρατιωτικό σχεδιασμό, επενδύσεις, και εμπορικές δυνατότητες — δημιουργώντας έναν νέο, στρατηγικό διάδρομο που η Κίνα ονομάζει «Πολική Οδό του Μεταξιού».
Η πρόσβαση απαιτεί υποδομές και υποδομές απαιτούν ισχύ. Ο Βασιλιάς επικαλείται την Ιστορία, ισχυριζόμενος ότι οι ΗΠΑ «έδωσαν πίσω» τη Γροιλανδία, ενώ στην πραγματικότητα η συμφωνία του 1941 είχε ρητά διασφαλίσει τη δανική κυριαρχία. Η Δανία συνεχίζει να παρεμβαίνει και να αναπτύσσει στρατιωτικά μέσα, ενώ η Γροιλανδία αυτοδιοικείται και ανήκει στο ΝΑΤΟ. Η διεθνής επιστημονική συνεργασία στη Γροιλανδία έχει αποδειχθεί κρίσιμη για την κατανόηση της κλιματικής αλλαγής, χωρίς βία ή κατάληψη.
Η Δύναμη του Θεάματος
Μια εβδομάδα πριν το Νταβός, ο Βασιλιάς μιλούσε για κατάληψη της Γροιλανδίας «είτε τους αρέσει είτε όχι» και απειλούσε με δασμό 25% στους Ευρωπαίους συμμάχους. Μια εικόνα του Λευκού Οίκου παρουσίαζε τον δρόμο προς τις ΗΠΑ φωτεινό και προς Κίνα–Ρωσία σκοτεινό. Λίγο μετά, ο Βασιλιάς ανακάλεσε τον δασμό.
Η ζημιά δεν είναι στο τι γίνεται στην πραγματικότητα. Είναι στο να κάνει τον κόσμο να πιστεύει ότι οτιδήποτε μπορεί να συμβεί. Οι χώρες αλλάζουν σχέδια, οι επενδυτές διστάζουν, η διπλωματία πιέζεται, πόροι εκτρέπονται. Η απειλή καθαυτή, και η αργή κανονικοποίηση του εκβιασμού, γίνεται το όπλο — είτε υλοποιηθεί είτε όχι.
Επίλογος: Η Τρέλα ως Λειτουργικό Σύστημα
Σε κάποια στιγμή, η εξάντληση γίνεται μέρος του σχεδίου. Ο Τρελός Βασιλιάς δεν χρειάζεται συμφωνία, χρειάζεται κουρασμένους ανθρώπους ώστε να εγκαταλείψουν τη λογική. Όταν ζητά να αμφισβητήσεις τα ίδια σου τα μάτια, να πιστέψεις ψέματα για την Ουκρανία ή την ICE, δεν ζητά πίστη — ζητά παράδοση.
Το 2015 δήλωσε ότι η ύψιστη λογοτεχνική του έμπνευση ήταν το αμφιλεγόμενο The Fountainhead της Άυν Ραντ. Ο Χάουαρντ Ρορκ ενσαρκώνει το απόλυτο εγώ: «Βάζεις τον εαυτό σου πάνω απ’ όλα και συντρίβεις ό,τι βρίσκεται στον δρόμο σου για να πετύχεις το καλύτερο για τον εαυτό σου.» Η ακλόνητη πίστη στη δική του ανωτερότητα και ο απόλυτος εγωισμός του είναι τόσο φυσικά όσο η αναπνοή.
Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου στον τοίχο — ποιος είναι ο πιο τρελός απ’ όλους;
