Ανεμομείκτες στην περιοχή του οροπεδίου Λασιθίου και αναγκαιότητα τοποθέτησης αυτών σε συγκεκριμένες περιοχές.
Περιεχόμενα
• Η προστασία των καλλιεργειών
• Διαφορά ανεμογεννητριών και ανεμομεικτών
• Ατμοσφαιρικό στρώμα αναστροφής
• Λειτουργία ανεμομείκτη
• Πλεονεκτήματα μειονεκτήματα ανεμομείκτη
• Πιλοτική εφαρμογή στο οροπέδιο
• Συμπεράσματα διατριβής 2025, ΑΝΕΜΟΜΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΠΑΓΕΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟΥ
Η προστασία των καλλιεργειών από τα καταστρεπτικά αποτελέσματα του παγετού και της υγρασίας είναι μεγίστης σημασίας για την γεωργία. Μπορούμε να πούμε ότι δεν υπάρχει καλλιεργούμενη περιοχή στην Ελλάδα που να μην έχει πρόβλημα χαμηλών θερμοκρασιών για τις καλλιέργειες της σε κάποια περίοδο. Αυτό επιβεβαιώνεται από τον ΕΛ.Γ.Α και τις σημαντικές μελέτες για την αποζημίωση των παραγωγών για τον παγετό. Υπάρχουν όμως κάποιες περιοχές όπως οι Νομοί Αργολίδος, Άρτας και Αχάίας αλλα και το οροπεδίου Λασιθίου οι οποίες πλήττονται περισσότερο από τους παγετούς. Ιδιαίτερα στο Λασίθι αναφερόμαστε στις επιπτώσεις επί των ανθέων Μηλιάς Αχλαδιάς και Καρυδιάς, χαρακτηριστικά προϊόντα του οροπεδίου σε 830 μτρ υψόμετρο. Βέβαια η παραγωγή στο οροπέδιο δεν είναι του όγκου των άλλων περιοχών αλλά δεν παύει να είναι μια ευάλωτη σε τέτοιες καιρικές συνθήκες γεωργική καλλιέργεια και παραγωγή.
Το πρόβλημα της αντιμετώπισης του παγετού είναι πολύ σύνθετο και έχει απασχολήσει στο παρελθόν πλήθος επιστημόνων, αφού για την επιτυχημένη λύση του χρειάζεται να εξετασθεί μεγάλος αριθμός παραγόντων που διακρίνονται σε γεωργικούς, χημικούς, γεωμορφολογικούς,μηχανολογικούς και οικονομικούς.
Αυτό συνδέεται και την κλιματική αλλαγή στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, υψηλότερη εξάτμιση περισσότερη υγρασία, λιγότερη χιονόπτωση και συχνότερη πάχνη νωρίς την Άνοιξη. Όψιμες ποικιλίες (όχι υβρίδια) αμυγδαλιών ή καρυδιών π.χ. δεν υπάρχουν για να προφυλαχτούν τα άνθη από τον παγετό της Άνοιξης.
Οι ανεμομείκτες μπήκαν σε ευρεία χρήση στις Η.Π.Α., στα πάρκα εσπεριδοειδών στη δεκαετία του 1940 και του 1950 και από τότε έχουν γίνει το βασικό στοιχείο στην προστασία από τον παγετό.
Προς αποφυγή παρεξηγήσεων και διάδοσης fake πληροφοριων: Οι ανεμογεννήτριες δεν είναι ούτε ανεμιστήρες ούτε ανεμομείκτες. Για να γίνει κατανοητή η διαφορετική λειτουργία των ανεμομεικτών και η πολλαπλάσια ταχύτητα περιστροφής των πτερυγίων τους σε σχέση με τις ανεμογεννήτριες δείτε το βίντεο(μπορείτε να βάλετε και υπότιτλους): https://www.youtube.com/watch?v=qUSMGLcCeOY (αγγλική γλώσσα) όπου οι ανεμομείκτες δημιουργούν ένα δυνατό ρεύμα αέρα, χαμηλά στο έδαφος, σε πορτοκαλεώνα (καμία σχέση με την λειτουργία ανεμογεννήτριας).
Η λειτουργία του ανεμομείκτη δεν είναι να δημιουργεί απλώς ένα ρεύμα αέρος αλλά να ανακατεύει τα στρώματα του αέρα. Έτσι ώστε να έχουμε μια μείξη των θερμών στρωμάτων του αέρα με αυτα των ψυχρών και να έχουμε μια μέση θερμοκρασία πάνω από τους oC και δεν αφήνουμε τα ψυχρά στρώματα να κατέβουν χαμηλά ώστε να δημιουργήσουν παγετό.
Ατμοσφαιρικό στρώμα αναστροφής, τί είναι: Υπό κανονικές συνθήκες, όσο ανεβαίνουμε στο βουνό, η θερμοκρασία πέφτει, για κάθε 100 μ. περίπου 0,5οC. Ωστόσο, η θερμοκρασιακή αναστροφή είναι ένα στρώμα, στο οποίο η θερμοκρασία του αέρα αυξάνεται με το ύψος. Τέτοια στρώματα αναστροφής μπορούν να δημιουργήσουν μοναδικές συνθήκες που έρχονται σε αντίθεση με τα κλιματικά πρότυπα.
Αυτό που συμβαίνει στο οροπέδιο είναι ο συνδυασμός από τα εξής φαινόμενα: Μία αναστροφή μπορεί να συμβεί σε μία καθαρή νύχτα, όταν το έδαφος ακτινοβολεί θερμότητα με υψηλό ρυθμό. Σε περίπτωση που ο αέρας είναι καθαρός, τότε μπορεί ο αέρας κοντά στο έδαφος να είναι ψυχρότερος από αυτόν σε υψηλότερα στρώματα. Μια άλλη αναστροφή λαμβάνει χώρα τη νύχτα σε οροπέδια, όταν κρύος αέρας ρέει από τις πλαγιές προς τον πυθμένα της του οροπεδίου λόγω βαρύτητας. Ο αέρας εκεί είναι ψυχρότερος από ότι υψηλότερα.
Με τη χρήση του ανεμομείκτη επιτυγχάνονται:
• Η μετακίνηση του βαρέος κρύου αέρα για την αποτροπή της στρωματοποίησης και την καθυστέρηση του σχηματισμού παγετού.
• Η αντικατάσταση του πιο κρύου αέρα από το θερμότερο αέρα του στρώματος αναστροφής στο επίπεδο των δένδρων.
• Η παραγωγή θερμότητας από την τριβή, όταν ο παρεχόμενος αέρας κινεί το στρώμα αέρα από το φύλλωμα για να αντικαταστήσει τον πιο κρύο αέρα του περιβάλλοντος.
Τα πλεονεκτήματα των ανεμομεικτών είναι:
• 100% προστασία.
• Όχι μεγάλη τεχνογνωσία.
• Σήμερα γίνεται αυτοματοποίηση τους σε σχέση με παλαιότερα.
• Αντοχή στον χρόνο.
Εκτός από τα πλεονεκτήματα έχουν και σημαντικά μειονεκτήματα:
• Υψηλό αρχικό κόστος.
• Δυσκολία εγκατάστασης.
• Φόβος λειτουργίας. Με τον όρο φόβο λειτουργίας, εννοούμε την ευθύνη για την λειτουργία των ανεμομείκτων την έχει ο ΕΛΓΑ.
Εάν ισχύουν οι πληροφορίες μου ο ΕΛΓΑ δίνει σε ιδιώτες με την μορφή εργολαβίας τη λειτουργία των ανεμομεικτών, με ένα σημαντικότατο όρο. Αυτός ο όρος είναι ότι σε περίπτωση που κατά την διάρκεια της εργολαβίας ενός ιδιώτη, πιάσει παγετός, είναι υποχρεωμένος ο ιδιώτης να αποζημιώσει τους καλλιεργητές και όχι ο ΕΛΓΑ. Με τον φόβο αυτό κανένας δεν αναλαμβάνει το ρίσκο της λειτουργίας του.
Ανδροκουκια Φράγματα 2.800 τμ περίπου 15-20 ανεμομείκτες
Μπορεί να επιλεγεί σαν πιλοτική περιοχή εφαρμογής μια περιοχή όπως η παραπάνω έως 3000 τμ που έχει τα εξής θετικά χαρακτηριστικά για την λειτουργία και αποδοτικότητα μιας ομάδας ανεμομεικτών. Βεβαίως η τοποθέτηση ανεμοδεικτών σε μια περιοχή θα έχει και θετικές επιδράσεις στο μικροκλίμα για τον άνθρωπο στη συγκεκριμένη περιοχή.
• Η κλίση του εδάφους είναι ομοιόμορφη και ομαλή
• Το έδαφος και τα σύνορά του είναι ομαλά
• Το έδαφος και τα σύνορά του είναι απαλλαγμένα από εμπόδια για να επιστρέψουν την αποτελεσματική κυκλοφορία αέρα
• Και έχει αρκετή υγρασία λόγω των δύο λιμνοδεξανενών, σαν κάτι αρνητικό για βελτίωση
Προτείνω δε την πιλοτική τοποθέτηση 10 -25 ανεμομεικτών στην παραπάνω περιοχή για κάλυψη περίπου 1000 έως 3000 στρεμμάτων. με απλούς παραδοσιακούς ανεμομείκτες, με εξελιγμένους (ταχύτερους ρυθμούς ροής) φυσικά λιγότερους. Φυσικά μπορεί ο Δήμος να επιλέξει άλλη περιοχή για περισσότερο αποδοτικά πιλοτικά αποτελέσματα.
Συμπεράσματα πρόσφατης διατριβής:
Yi DAI.,ΑΝΕΜΟΜΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΠΑΓΕΤΟ
ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟΥ, Ιανουάριος 2025
Οι ανεμομείκτες είναι πράγματι αποτελεσματικές στη θέρμανση των οπωρώνων, αν και η απόδοσή τους μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τις διαφορετικές πρακτικές λειτουργίας και/ή υπό διαφορετικές καιρικές συνθήκες. Στα Κεφάλαια 2 και 3, παρατηρήσαμε ότι τα σημεία θέρμανσης βρίσκονται κυρίως κατάντη της ανεμομηχανής. Συνιστάται στους αγρότες να τοποθετούν την ανεμομηχανή στην κατεύθυνση του επικρατούντος ανέμου κατά τη διάρκεια τυπικών κρύων νυχτών για να μεγιστοποιήσουν το εύρος της θέρμανσης
Για παράδειγμα, στις Κάτω Χώρες, οι κρύες ανοιξιάτικες νύχτες με καθαρό ουρανό συμπίπτουν συνήθως με συστήματα υψηλής πίεσης με συνοπτικούς (ασθενείς) ανέμους που προέρχονται από ανατολικά ή βορειοανατολικά. Οι αγρότες θα πρέπει να το λαμβάνουν υπόψη τους όταν εγκαθιστούν τις ανεμομηχανές τους
Χρησιμοποιώντας το αναπτυγμένο αριθμητικό μοντέλο, μπορούμε τώρα να δοκιμάσουμε διάφορους τρόπους λειτουργίας των ανεμομεικτών και να παρέχουμε κατευθυντήριες γραμμές για τη βέλτιστη λειτουργία στο μέλλον.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Με βάση τα αριθμητικά μας αποτελέσματα, διαπιστώσαμε ότι η θερμαντική απόδοση των ανεμομηχανών δεν εξαρτάται γραμμικά από την ένταση της αναστροφής. Υπό συνθήκες ασθενούς αναστροφής, οι ανεμομηχανές μπορούν να παράγουν ισχυρούς πίδακες αέρα που επιταχύνουν τη διαδικασία ανταλλαγής θερμότητας, ακόμη και όταν η θερμοκρασία των πιδάκων που σαρώνουν τον φυτικό ιστό δεν είναι πολύ υψηλότερη από τον ίδιο τον φυτικό ιστό. Επιπλέον, οι συνθήκες ασθενούς ή μηδενικής αναστροφής συχνά συνοδεύονται από συννεφιασμένο ουρανό. Κατά τη διάρκεια συννεφιασμένων νυχτών, τα φυτά είναι λιγότερο πιθανό να υποστούν ζημιές από τον παγετό λόγω της εισερχόμενης ακτινοβολίας μεγάλου μήκους κύματος. Επιπλέον, σε συνθήκες πολύ ισχυρής αναστροφής, οι μηχανές ανέμου μπορεί να μην είναι σε θέση να διασπάσουν το στρώμα αναστροφής λόγω της ισχυρής καταστολής της άνωσης. Στο μέλλον, θα διερευνήσουμε τους βέλτιστους τρόπους λειτουργίας των ανεμομηχανων τόσο για πολύ ισχυρές όσο και για ασθενείς συνθήκες αναστροφής.
